Viện Knight về Tu chính án thứ nhất của Đại học Columbia và Phòng tư vấn Tự do Truyền thông và Tiếp cận Thông tin của Trường Luật Yale đại diện cho sáu cá nhân trong vụ Roth v. Trump. Theo The Epoch Times, đơn kiện yêu cầu tòa xác định chính sách hạn chế báo chí là vi hiến và ban hành lệnh ngăn các biện pháp trả đũa tương tự đối với phóng viên và cơ quan báo chí tác nghiệp tại Nhà Trắng. Đây là yêu cầu của các nguyên đơn, chưa phải kết luận của tòa.
Đơn kiện cho rằng các nguyên đơn phụ thuộc vào thông tin do phóng viên thường trú tại Nhà Trắng thu thập để phục vụ giảng dạy, nghiên cứu, công việc báo chí và vận động chính sách. Họ lập luận rằng những khu vực chính phủ đã mở cho báo chí tác nghiệp là một diễn đàn công cộng theo Tu chính án thứ nhất, và việc loại trừ cơ quan báo chí dựa trên quan điểm đưa tin làm suy giảm khả năng tiếp nhận thông tin độc lập của công chúng. Thông cáo của Viện Knight trình bày đây là lập luận của bên khởi kiện.
Chính sách hạn chế tiếp cận đã vấp phải phản đối từ Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia Mỹ và Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng; hai tổ chức đề nghị tổng thống đảo ngược quyết định. Một số mạng truyền hình lớn cũng từng tạm ngừng tham gia hoạt động đưa tin theo nhóm chung về tổng thống để phản đối.
Katie Fallow, phó giám đốc phụ trách tố tụng của Viện Knight, nói rằng hạn chế phóng viên vì nội dung họ đưa tin gây tổn hại đến lợi ích công chúng. Theo bà, quyền tự do ngôn luận trong Tu chính án thứ nhất bảo vệ quyền của người dân được biết chính phủ đang làm gì; Nhà Trắng không nên quyết định thông tin công chúng được nhận bằng cách trừng phạt những bản tin mang tính phê bình.
Trong đơn, bên khởi kiện còn cáo buộc Nhà Trắng đã đe dọa cấm thêm phóng viên hoặc hãng tin nếu họ không đưa tin theo ý tổng thống. Viện Knight cho biết vụ kiện này khác các vụ do chính cơ quan báo chí bị cấm đứng đơn: sáu nguyên đơn là người tiếp nhận và sử dụng tin tức, còn biện pháp mà họ yêu cầu có phạm vi bảo vệ toàn bộ đội ngũ phóng viên Nhà Trắng, thay vì chỉ khôi phục quyền tiếp cận cho từng hãng tin.
Sáu nguyên đơn gồm Kenneth Roth, học giả tại Yale; Daniel Froomkin, biên tập viên Press Watch và cựu cây bút của The Washington Post; Beverly Gage, giáo sư Yale; Peter Schmidt-Nowara, giáo viên trung học ở New York; Benjamin Wittes, tổng biên tập Lawfare; và Ethan Young, tổng biên tập báo sinh viên The Daily Pennsylvanian. Hồ sơ vụ kiện được Viện Knight công bố dưới mã 1:26-cv-09327 tại Tòa án Liên bang Khu vực Nam New York.
Nhà Trắng không bình luận trực tiếp về vụ kiện ngày 26/10. Tuy nhiên, một quan chức nói với The Epoch Times rằng không ai có thể đòi quyền vào Phòng Bầu dục, và các hãng tin mà Nhà Trắng cho là đưa thông tin sai lệch vẫn có thể tác nghiệp ở bên ngoài. Đây là quan điểm của Nhà Trắng, không phải phán quyết của tòa đối với đơn kiện mới.
Vụ kiện được đặt trong bối cảnh tranh chấp trước đây về quyền tiếp cận của Associated Press (AP). Tháng 2/2025, AP bị cấm vào Phòng Bầu dục và một số không gian hành pháp khác sau khi hãng không đổi cách gọi Vịnh Mexico trong quy chuẩn biên tập. Một thẩm phán liên bang sau đó ra lệnh sơ bộ ngăn lệnh cấm vì cho rằng việc phân biệt theo quan điểm có thể vi phạm Tu chính án thứ nhất.
The Epoch Times cho biết tòa phúc thẩm về sau đình chỉ một phần lệnh sơ bộ, cho phép Nhà Trắng giữ quyền lựa chọn cơ quan báo chí được vào Phòng Bầu dục, chuyên cơ Air Force One và một số khu vực khác. Nhà Trắng hoan nghênh quyết định đó và bác bỏ lập luận trong vụ kiện của AP. Những diễn biến này thuộc vụ kiện AP trước đây, không phải phán quyết về đơn Roth v. Trump vừa nộp.
Viện Knight từng kiện ông Trump năm 2017 về việc chặn người dùng trên tài khoản Twitter cá nhân của ông. Tòa án Tối cao sau đó đình chỉ vụ việc vì không còn đối tượng tranh chấp sau khi Twitter cấm tài khoản đó năm 2021.
Nguồn: The Epoch Times; đối chiếu thông cáo Viện Knight và hồ sơ vụ Roth v. Trump.