Sau Hội nghị Trung ương 5 khóa XX, báo Giải phóng quân liên tiếp đăng bình luận ở trang nhất về chống tham nhũng và chấp hành sự chỉ huy của đảng. Theo bài viết ngày 6/11 của phóng viên Đường Binh, Đại Kỷ Nguyên, một số nhà phân tích cho rằng loạt bài phản ánh những lo ngại chưa được giải quyết về quyền lực trong quân đội Trung Quốc.
Bài bình luận thứ sáu trong loạt bài, đăng trên trang nhất báo Giải phóng quân ngày 5/11, bàn về điều mà tờ báo gọi là “nhiệm vụ chính trị trọng đại của toàn đảng hiện nay và trong một thời gian tới”. Bài viết yêu cầu “ra sức giải quyết những vấn đề nổi cộm trong việc kiên trì sự lãnh đạo tuyệt đối của đảng đối với quân đội, nâng cao năng lực sẵn sàng chiến đấu và tác chiến, thực hiện trách nhiệm chính trị quản lý đảng, trị đảng”.
Bài ngày 4/11 tái khẳng định “trong quân đội tuyệt đối không thể có người mang hai lòng với đảng”. Bài ngày 3/11 nhấn mạnh phải “kiên định không lay chuyển việc duy trì và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối của đảng đối với quân đội”.
Trước đó, Hội nghị Trung ương 5 kéo dài bốn ngày đã bế mạc tại Bắc Kinh hôm 29/10. Thông cáo chính thức xác nhận các quyết định trước đó của Bộ Chính trị về việc khai trừ đảng đối với Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hựu Hiệp, Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu liên hợp Quân ủy Lưu Chấn Lập và những người khác.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc ngày 24/1 năm nay thông báo điều tra ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập. Sau đó, quân báo đăng xã luận cáo buộc hai người “chà đạp, phá hoại nghiêm trọng chế độ trách nhiệm của Chủ tịch Quân ủy”, cùng các nội dung khác.
Thông báo chính thức ngày 21/9 cáo buộc ông Trương và ông Lưu “kết bè kết phái”, có “vấn đề chính trị và vấn đề kinh tế đan xen”, đồng thời nhấn mạnh vấn đề tham nhũng. Ngày 23/9, quân báo lặp lại những lời lẽ gay gắt hồi đầu năm và nhấn mạnh việc xử lý hai người đã “loại bỏ mối nguy tiềm ẩn lớn về chính trị”. Theo bài của Đại Kỷ Nguyên, một số ý kiến bên ngoài diễn giải những thông tin này là biểu hiện của cuộc tranh giành quyền lực giữa ông Trương Hựu Hiệp và ông Tập Cận Bình, thậm chí xem đó là một cuộc đảo chính. Đây là cách diễn giải của những người bình luận được nguồn bài đề cập.
Nhà bình luận chính trị Trần Phá Không, hiện sống tại Mỹ, trước đó nói với Đại Kỷ Nguyên rằng Hội nghị Trung ương 3 khóa XX hơn hai năm trước đã hình thành một thế cân bằng quyền lực, trong đó ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập từ phía quân đội tạo thế kiềm chế ông Tập. Theo nhận định của ông Trần, việc ông Tập giải quyết hai người bằng biện pháp mà ông Trần gọi là đảo chính đã loại bỏ mối nguy chính trị đối với quyền lực cá nhân của ông Tập.
Chuyên gia về Trung Quốc Lý Lâm Nhất nhận định với Đại Kỷ Nguyên rằng việc quân báo sau Hội nghị Trung ương 5 lại yêu cầu “ra sức giải quyết” vấn đề duy trì sự lãnh đạo tuyệt đối của đảng đối với quân đội, một mặt được ông xem là dấu hiệu gián tiếp về cuộc tranh giành quân quyền trước đó giữa ông Trương Hựu Hiệp và ông Tập, liên quan đến những lời đồn ông Trương làm suy yếu quyền lực ông Tập. Mặt khác, theo ông Lý, cách diễn đạt cũng hàm ý vấn đề vẫn chưa được giải quyết, ông Tập còn lo ngại quân quyền rơi vào tay người khác, bao gồm Phó Chủ tịch Quân ủy Trương Thăng Dân và những tướng lĩnh có thể đe dọa ông trong tương lai.
Tại Hội nghị Trung ương 5, ông Trương Thăng Dân được bầu bổ sung vào Bộ Chính trị.
Ông Trần Phá Không cho rằng ông Trương Thăng Dân chưa chắc có không gian ra quyết định thực chất. Theo ông Trần, nếu cố phát huy vai trò độc lập, ông Trương có thể khiến ông Tập nghi ngờ; còn nếu chọn hành động thận trọng, ông khó tác động thực chất đến quyết sách quân đội.
Diễn biến trước đó: Trung Quốc đưa tướng Trương Thăng Dân vào Bộ Chính trị sau hội nghị Trung ương 5. Bài này tập trung vào loạt bình luận quân báo ngày 3–5/11 và các nhận định mới được Đại Kỷ Nguyên đăng ngày 6/11.
Theo Đại Kỷ Nguyên, phóng viên Đường Binh. Bản dịch giữ các nhận định dưới hình thức quy nguồn cho người phát biểu.