Philippines ngày 19/10 triệu Đại sứ Trung Quốc Tỉnh Tuyền (Jing Quan) để phản đối phát biểu cho rằng Bắc Kinh có thể dễ dàng đánh bại nước này bằng quân sự, theo The Epoch Times.
Ngoại trưởng Maria Theresa Lazaro chuyển tới ông Tỉnh Tuyền sự “quan ngại nghiêm trọng và phản đối mạnh mẽ” của chính phủ Philippines. Bộ Ngoại giao Philippines (DFA) cho rằng phát biểu của ông truyền đi một lời đe dọa sử dụng vũ lực.
Đây là cuộc triệu tập chính thức ngày 19/10, tiếp sau phản ứng của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. và phía Philippines đối với phát biểu ngày 15/10 mà DKN đã đưa tin.
Ông Tỉnh Tuyền phát biểu với báo giới tại một diễn đàn ở Quezon City ngày 15/10. Khi trả lời về việc Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro Jr. gọi Trung Quốc là bên “gây rắc rối” trong khu vực, đại sứ cho đó là điều “vô lý”.
“Chúng ta nên cảm thấy may mắn vì trong khu vực có một láng giềng như Trung Quốc. Nếu muốn sử dụng vũ lực, chúng tôi có thể dễ dàng chiến thắng. Nhưng không, chúng tôi sẽ không lựa chọn vũ lực, và chúng tôi yêu hòa bình”, ông nói.
Bà Lazaro gọi phát biểu là “khiêu khích và không thể chấp nhận”, làm trầm trọng thêm quan hệ vốn căng thẳng. DFA còn nói nhà ngoại giao nước ngoài không có vai trò công khai chỉ trích hoặc chế giễu các quan chức và nghị sĩ Philippines khi họ thực thi nhiệm vụ.
Bộ cho biết sẽ không chấp nhận việc đe dọa những quan chức ấy và bảo lưu quyền có hành động ngoại giao tiếp theo.
Ngày 16/10, Tổng thống Marcos nói phát biểu nghe “rất giống một lời đe dọa” và không phù hợp ngoại giao. Ông đề nghị trao đổi với đại sứ để làm rõ ý nghĩa.
Theo tường thuật của Đại sứ quán Trung Quốc, trong cuộc gặp ngày 19/10, ông Tỉnh Tuyền phản đối cách Manila diễn giải phát biểu, đồng thời nêu phản đối đối với một số quan chức Philippines, trong đó có ông Teodoro, người phát ngôn Cảnh sát biển Jay Tarriela và những nghị sĩ chỉ trích Trung Quốc.
Ông yêu cầu Manila kiềm chế những chính trị gia này — dạng yêu cầu mà DFA bác bỏ vì cho là can thiệp vào việc quan chức Philippines thực thi trách nhiệm. Đại sứ còn chỉ trích lập trường của Manila về Đài Loan, hòn đảo tự quản mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền dù chưa từng cai trị.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh ngày 19/10 cũng chỉ trích một số chính trị gia Philippines, cáo buộc họ công kích Trung Quốc.
Đề xuất trục xuất đại sứ
Thượng nghị sĩ Erwin Tulfo trình Dự thảo Nghị quyết Thượng viện số 739, đề nghị DFA kiến nghị nhà chức trách tuyên bố đại sứ là người không được hoan nghênh — persona non grata — một quy chế ngoại giao có thể dẫn đến trục xuất.
Đề xuất nêu quan ngại về chủ quyền Philippines, phẩm giá quốc gia và quan hệ song phương.
Tuy nhiên, Phủ tổng thống nói ông Marcos không ủng hộ tuyên bố đại diện ngoại giao nước ngoài là người không được hoan nghênh, dù chính quyền tôn trọng lập trường của các nghị sĩ.
Khi được hỏi ngày 19/10 liệu có nên áp dụng quy chế ấy với đại sứ, người phụ trách báo chí Phủ tổng thống Claire Castro chuyển câu hỏi tới DFA và nhắc lại ưu tiên giải quyết bất đồng bằng ngoại giao của ông Marcos.
Theo bà Castro, tranh cãi chưa khiến lịch trình dự kiến của Tổng thống Marcos đến Trung Quốc dự APEC tháng 11 thay đổi. Khi được hỏi ông có gặp lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình trong chuyến đi hay không, bà nói chưa thể xác nhận.
Nguồn: The Epoch Times — The Epoch Times.