Theo The Epoch Times, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. ngày 16/10 cho rằng phát biểu mới nhất của Đại sứ Trung Quốc Tỉnh Tuyền nghe “rất giống một lời đe dọa”, đồng thời cho biết chuẩn bị triệu tập ông để trao đổi thêm.
Bộ Ngoại giao Philippines đã chính thức chỉ trích phát biểu. Đại sứ quán Trung Quốc cáo buộc phía Philippines “trích dẫn có chọn lọc và diễn giải quá mức”. Diễn biến cho thấy tranh luận ngoại giao quanh tranh chấp Biển Đông, được Philippines gọi là Biển Tây Philippines, lại gia tăng.
Khi phát biểu tại một trường ở Manila ngày 15/10, ông Tỉnh Tuyền nói nếu Trung Quốc và Philippines chiến tranh, Bắc Kinh “có thể dễ dàng giành chiến thắng”, nhưng thêm rằng Trung Quốc sẽ không lựa chọn sử dụng vũ lực.
Ông còn nói Philippines “nên cảm thấy may mắn vì có một nước láng giềng như Trung Quốc”. Một ngày trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro Jr. gọi Bắc Kinh là “bên gây rắc rối” trong khu vực.
Đại sứ cảnh báo Philippines sẽ đối mặt nguy cơ đối đầu lớn hơn nếu không khôi phục kênh liên lạc quân sự trực tiếp với Bắc Kinh. Kênh quân sự giữa hai nước đã gián đoạn khoảng ba năm, trong khi các kênh ngoại giao và giữa lực lượng cảnh sát biển vẫn thông suốt.
Ông Marcos muốn làm rõ phát biểu của đại sứ
Phản hồi ngày 16/10, ông Marcos nói: “Theo tôi nghe, điều đó rất giống một lời đe dọa”. Ông cho biết chuẩn bị triệu tập đại sứ để trao đổi về lời nói rằng Trung Quốc có thể dễ dàng chiến thắng nếu lựa chọn dùng vũ lực.
“Tôi nghĩ điều này đáng để tôi và đại sứ thảo luận”, ông nói. “Nó nghe rất giống đe dọa, và cách nói như vậy không phù hợp trong một tuyên bố ngoại giao. Vì thế, có lẽ chúng tôi muốn làm rõ chính xác ông ấy có ý gì”.
Bộ Ngoại giao Philippines ngày 15/10 chỉ trích đại sứ “lựa chọn từ ngữ không phù hợp”, cho rằng phát biểu hoàn toàn có thể được hiểu là lời đe dọa công khai, không giúp ích cho quan hệ song phương vốn phức tạp. Bộ nói ngoại giao cần “kỹ năng và sự kiềm chế” để hai bên tiếp tục đối thoại, tiếp xúc khi còn khác biệt.
Quân đội Philippines ủng hộ lập trường của bộ trưởng quốc phòng, nhấn mạnh đối thoại cần lòng tin, sự chân thành và tôn trọng luật pháp quốc tế. Một người phát ngôn Cảnh sát biển Philippines gọi phát biểu là “đe dọa trực tiếp”, đồng thời bác bỏ lời bảo đảm rằng Bắc Kinh yêu chuộng hòa bình.
Bộ trưởng quốc phòng nói không phải lỡ lời
Ông Teodoro ngày 16/10 cho biết Bộ Quốc phòng đang nghiêm túc nghiên cứu tuyên bố của đại sứ và cho rằng đó “không phải lỡ lời”.
“Trong cùng một tuyên bố, trước hết ông ấy nói ‘chúng tôi muốn hòa bình’, sau đó lại nói ‘chúng tôi có thể dùng vũ lực, các vị sẽ thất bại’. Đó là đe dọa. Đó mới là ý nghĩa thực sự của tuyên bố; chúng tôi đã bị đe dọa”, ông Teodoro nói.
Theo nhận định của bộ trưởng, phát biểu công khai bộc lộ ý định thực sự của Trung Quốc; Bắc Kinh cũng có thể đang tìm cách tạo bầu không khí để đổ trách nhiệm cho Philippines nếu có sự cố trong tương lai.
Về việc gián đoạn kênh quân sự, ông Teodoro giải thích rằng các kênh này thực tế đã đóng ba năm vì không còn hữu ích đối với phía Philippines. Phía ông cho rằng việc Trung Quốc lạm dụng kênh liên lạc và bóp méo sự thật là nguyên nhân tạm dừng.
Ông cũng suy đoán việc Philippines trấn áp những hoạt động bất hợp pháp có người Trung Quốc tham gia — gồm hoạt động liên quan doanh nghiệp cờ bạc phục vụ khách nước ngoài, thép giả, khai thác khoáng sản bất hợp pháp và buôn người — có thể là nguyên nhân dẫn tới phát biểu của đại sứ.
Phủ tổng thống muốn xử lý bất đồng qua ngoại giao
Dù đưa ra những chỉ trích mạnh, Phủ tổng thống Philippines vẫn nhấn mạnh mong muốn giải quyết khác biệt bằng ngoại giao, tránh làm tổn hại quan hệ tổng thể.
Người phát ngôn Claire Castro nói trong buổi họp báo rằng căng thẳng Biển Đông nên được phân biệt với quan hệ thương mại, đầu tư và những lĩnh vực khác. “Quan hệ thương mại và đầu tư với Trung Quốc là một việc, nhưng bảo vệ lãnh thổ và lợi ích ở Biển Đông, Biển Tây Philippines, là việc khác”, bà nói.
Bà Castro cho biết chính phủ và đặc biệt là tổng thống không muốn quan hệ xấu đi đến mức không còn hữu nghị, nên hy vọng giải quyết vấn đề qua kênh ngoại giao. Tuy nhiên, Philippines vẫn tiếp tục bảo vệ lợi ích và lãnh thổ của mình tại vùng biển liên quan.
Ông Marcos dự kiến tới Thâm Quyến, Trung Quốc, từ ngày 18–20/11 để dự hội nghị các nhà lãnh đạo APEC; chi tiết chuyến đi chưa được công bố.
Đây không phải lần đầu hai nước có giao thiệp ngoại giao do tranh chấp Biển Đông. Ngày 20/7, tàu hai bên va chạm tại vùng biển tranh chấp, khiến hai quân nhân Philippines bị thương. Ảnh công bố ngày 21/7 cho thấy ông Marcos đã triệu tập đại sứ sau vụ việc.
Tranh chấp Biển Đông tiếp tục làm căng thẳng quan hệ Bắc Kinh–Manila. Philippines nhận phán quyết có lợi trong vụ trọng tài Biển Đông năm 2016, nhưng Bắc Kinh bác bỏ và không thực hiện phán quyết, vẫn tuyên bố chủ quyền trên phần lớn vùng biển.
Theo Lâm Yến, The Epoch Times tiếng Trung, ngày 17/10/2026.