Ảnh minh hoạ
Bài phân tích của Nhậm Nghĩa, The Epoch Times. Những nhận định được quy cho tác giả và các chuyên gia trong bài nguồn.
Ba năm sau khi ông Tập Cận Bình đưa ra khái niệm “lực lượng sản xuất chất lượng mới”, Trung Quốc ban hành văn bản “Ý kiến về phát triển lực lượng sản xuất chất lượng mới”. Theo bài phân tích của The Epoch Times, văn bản được nhìn nhận là nhằm chấn chỉnh tình trạng bố trí mù quáng, cùng lúc đổ vào các ngành mới. Các nhà phân tích cho rằng việc đó chưa giải quyết được những vấn đề kinh tế hiện có.
Trung ương ĐCSTQ và Quốc vụ viện cùng công bố văn bản ngày 9/10, gồm 19 nội dung. Văn bản yêu cầu triển khai toàn diện hành động “AI+”, đề cập sự kết hợp giữa các ngành và khu vực, đồng thời nêu yêu cầu tránh cạnh tranh “nội quyển”, tức cạnh tranh quá mức không tạo hiệu quả.
Một người phụ trách thuộc Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia giải thích đây là sự chấn chỉnh các vấn đề như bố trí và đầu tư mù quáng trong thực tiễn phát triển. Người này dùng những từ “đi chệch hướng”, “nóng vội” và “bong bóng hóa”.
Vị quan chức cũng đề cập các hiện tượng lấy danh phát triển lực lượng sản xuất chất lượng mới để thu hút đầu tư bằng cạnh tranh tiêu cực, chạy theo dự án một cách mù quáng, tiêu tiền thiếu kiểm soát, cùng lúc đổ vào một lĩnh vực và đầu tư thiếu cân nhắc.
Ông Tập đưa ra khái niệm này khi khảo sát Hắc Long Giang tháng 9/2023, mô tả đây là trạng thái lực lượng sản xuất tiên tiến phù hợp với quan niệm phát triển mới. Sau đó, chính quyền Trung Quốc đưa tiền vốn và nguồn lực chính sách vào các lĩnh vực công nghệ đổi mới, chế tạo tiên tiến để hưởng ứng.
The Epoch Times dẫn một bài Reuters trước đó cho rằng Bắc Kinh muốn dùng khẩu hiệu mới để chuyển trọng tâm sang triển vọng tăng trưởng tương lai, thay cho những vấn đề cũ của nền kinh tế. Các vấn đề ấy gồm niềm tin tiêu dùng yếu, khủng hoảng bất động sản chưa được giải quyết và gánh nặng nợ địa phương.
Bài Reuters được dẫn có lời một cố vấn chính sách chính phủ giấu tên: “Điều tôi lo là thực hiện nó như thế nào, dựa vào con đường nào, thể chế và cơ chế ra sao để thúc đẩy đổi mới khoa học công nghệ, nâng cao năng suất?” Người này nói: “Thực tế là sức mạnh thị trường đang suy giảm, còn chính phủ đang dẫn dắt.”
Trong bài viết ngày 10/10 được The Epoch Times dẫn, chuyên gia về Trung Quốc Lý Đình Thiên cho rằng nước này đối mặt tiêu dùng tăng yếu, đầu tư tư nhân giảm và thị trường bất động sản tiếp tục trầm lắng. Ông Tập vẫn coi AI, bán dẫn, năng lượng mới, robot và chế tạo cao cấp là những hướng chuyển đổi kinh tế quan trọng, hy vọng tìm động lực tăng trưởng ngoài bất động sản và giảm lệ thuộc mô hình truyền thống.
Theo nhận định của bài viết được dẫn, các ngành công nghệ cao cần thời gian mới tạo tác động lan tỏa rộng; trong ngắn hạn chưa chắc bù được khoảng trống do bất động sản và đầu tư truyền thống co lại. Nếu thiếu biện pháp kích thích nhu cầu nội địa, cải thiện niềm tin thị trường và môi trường thể chế, thành công cục bộ của công nghệ khó chuyển thành phục hồi chung.
The Epoch Times dẫn số liệu Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho biết đầu tư vào chế tạo công nghệ cao và các ngành công nghệ cao vẫn tăng, nhưng đầu tư tài sản cố định toàn quốc, đầu tư tư nhân và đầu tư chế tạo nói chung giảm. Từ tháng 1 đến tháng 8/2026, đầu tư tài sản cố định giảm 7,2% so với cùng kỳ, đầu tư tư nhân giảm 10,1%; đầu tư phát triển bất động sản giảm 19,9%, diện tích nhà thương mại mới bán ra giảm 12,1%, giá trị bán giảm 13,0%.
Về tiêu dùng, tổng mức bán lẻ hàng hóa tiêu dùng trong tám tháng tăng 1,1%; riêng tháng 8 chỉ tăng 0,4%.
Tác giả bài nguồn: Nhậm Nghĩa, tổng hợp.
Nguồn: The Epoch Times tiếng Trung.