Tác giả: Mollie Engelhart, Epoch Times. Đây là bài bình luận, thể hiện quan điểm và trải nghiệm của tác giả.
Tôi không phải người hay ghen tị. Nhìn nhà, xe, doanh nghiệp hay tài khoản của người khác, tôi không nghĩ ước gì là của mình. Nhưng có điều ở một số cộng đồng nhập cư khiến tôi tự hỏi gia đình mình đã đánh mất gì.
Tôi không ghen văn hóa của họ, mà là hình ảnh cả gia đình cùng làm một việc. Tôi thấy cộng đồng Hồi giáo tại Texas tạo mạng lưới chặt chẽ và nền kinh tế tuần hoàn trong cộng đồng. Qua nhiều thập niên làm nhà hàng ở Los Angeles, tôi thấy các gia đình Oaxaca giúp nhau tìm việc, cơ hội. Khắp nước Mỹ, gia đình Ấn Độ lập mạng lưới ngành khách sạn, gia đình Hàn Quốc cùng xây doanh nghiệp. Tôi không mơ gia nhập cộng đồng họ; tôi mơ chính gia đình mình được ở cùng nhau.
Cha tôi làm nông ở Idaho, mẹ ở Hawaii. Một em trai có nhà hàng tại Los Angeles, người khác làm thực phẩm tự nhiên ở Bắc California, vợ em làm sức khỏe. Em gái ở trang trại hoa Bắc California. Em trai Ryland và vợ Sarah ở Texas cùng vợ chồng tôi xây Sovereignty Ranch.
Vì thế một phần điều tưởng tượng đã xảy ra. Tôi biết cảm giác gia đình cùng dồn sức vào dự án, có lẽ vì vậy càng hình dung rõ nếu tất cả cùng làm.
Đôi khi tôi tưởng cả nhà ở một nơi, vận hành doanh nghiệp tích hợp lớn: trang trại cung cấp cho nhà hàng; nhà hàng tạo thị trường cho nông sản; hoa dùng trong sự kiện; kinh nghiệm thực phẩm và sức khỏe giúp sản xuất, phân phối sản phẩm. Mỗi người đem kỹ năng, quan hệ, ý tưởng, công sức khác nhau vào việc chung. Con cái lớn trong đó, rồi thêm năng lực của mình. Thật phi thường nếu điều ấy thành hiện thực.
Thay vào đó, phần lớn chúng tôi cách nhau hàng nghìn dặm, mỗi người xây phiên bản giấc mơ Mỹ của riêng mình. Không ai làm sai; chúng tôi làm đúng điều văn hóa Mỹ dạy: ra thế giới, tìm đường riêng, sự nghiệp riêng, cuộc sống riêng, trở nên độc lập.
Nhưng có một phần gia đình cùng xây việc chung khiến tôi tự hỏi trong lúc quá giỏi xây đời riêng, có phải chúng ta quên khả năng tạo ra nhiều hơn khi cùng nhau làm.
Nhiều năm trước tôi hẹn hò một người tên Jorge. Chúng tôi không hợp ở nhiều điểm, nhưng tôi từng cân nhắc kết hôn phần lớn vì gia đình anh. Một ngày ống nước nhà hàng tôi ở Los Angeles vỡ. Cha mẹ Jorge tới, các chị em và chồng họ cũng tới. Bỗng cả gia đình cùng xử lý. Tôi xúc động sâu sắc.
Nếu gọi cha báo vỡ ống, có lẽ cha sẽ nói thật tệ, hãy gọi thợ. Không phải cha không thương; cha rất thương. Chúng tôi được nuôi khác, là người độc lập: doanh nghiệp hỏng gì thì tự tìm cách sửa. Gia đình Jorge có tiền đề khác: việc xảy ra với một người là với tất cả.
Ngày nay ta vẫn cần người khác, chỉ rất giỏi thuê ngoài sự phụ thuộc. Cộng đồng hiện đại có thể là tài xế Instacart mang thực phẩm, người Amazon giao đồ, thợ sửa ống nước hay máy giặt. Nhiều quan hệ đã thành giao dịch: tôi trả tiền, bạn cung cấp, hai bên hết nợ. Cộng đồng phức tạp hơn.
Tôi thường thấy người ta lãng mạn hóa cộng đồng trên mạng: trang trại, vườn, trẻ chạy ngoài trời, trứng tươi, bò sữa, bữa tối chung, tối bên lửa. Tôi từng sống trong cộng đồng có chủ đích, nay là người mẹ lớn của một cộng đồng như vậy, và còn mặt khác.
Có còn muốn cộng đồng khi phải nhặt trứng mỗi ngày, vắt sữa bò, lúc 10 giờ đêm lợn thoát chuồng khiến mọi người xỏ ủng đi bắt? Khi lụt, đóng băng, đồ đắt tiền hỏng? Khi cần đưa nguồn lực vào thay vì chỉ nhận về?
Khó nhất không phải khiến mọi người tham gia, mà là nhận trách nhiệm làm chủ. Vợ chồng tôi thường trải nghiệm: làm nông, chăn nuôi, điều hành nhà hàng, sự kiện, tạo việc và cố tạo đủ hoạt động kinh tế để người xung quanh kiếm sống. Đôi lúc như thể chúng tôi phải nướng chiếc bánh đủ lớn cho ai cũng có phần.
Nhưng cộng đồng là mỗi người mang thứ gì tới bàn: người trồng, người sửa, người mở việc kinh doanh, người trông trẻ, tạo sản phẩm, đưa khách, có vốn hay có sức lao động. Không ai đóng góp giống nhau hay bằng nhau, nhưng đều hiểu thành công chung một phần thuộc về mình.
Từ đây, câu hỏi lớn hơn gia đình hay trang trại. Có lẽ cộng đồng lớn nhất người Mỹ quên tham gia là chính nước Mỹ.
Ta không chỉ sinh trong một vùng địa lý để theo giấc mơ cá nhân, mà thừa hưởng nền cộng hòa lập hiến. Hiến pháp là luật cao nhất nhưng không thể tự bảo tồn: không thể dự họp hội đồng trường, hỏi quan chức dân cử, làm bồi thẩm, phản đối chính quyền vượt quyền, dạy công dân học, xây doanh nghiệp, giúp hàng xóm hay làm thị trấn vững mạnh. Con người phải làm những việc ấy.
Chúng ta nói nhiều về quyền và nên như vậy. Nhưng cộng hòa lập hiến còn cần công dân chịu trách nhiệm làm chủ. Có lẽ ta mắc với Mỹ lỗi giống với cộng đồng: chờ ai khác giữ việc chung vận hành. Ai khác bảo vệ tự do, sửa trường, trồng thực phẩm, tranh cử, phản đối luật tệ, xây lại thị trấn; ai khác nướng bánh.
Chồng tôi lớn ở Oaxaca, Mexico. Kinh nghiệm dạy anh cúi đầu làm chăm, lo gia đình, đừng quá để ý bên ngoài. Bản năng tôi gần ngược lại: thấy sai muốn thách thức, khi nhà chức trách cấm làm gì, câu hỏi đầu tiên là vì sao. Tôi không muốn người Mỹ mất tinh thần phản kháng ấy; đó là một phần di sản.
Nhưng độc lập chưa bao giờ có nghĩa thờ ơ với nhau. Có lẽ sức mạnh Mỹ không chỉ ở chủ nghĩa cá nhân kiên cường, mà ở những cá nhân hiểu mình chịu trách nhiệm với gia đình, hàng xóm, thị trấn, nhà thờ, doanh nghiệp và cuối cùng là nền cộng hòa chỉ sống được khi người bình thường nhận trách nhiệm.
Giấc mơ Mỹ chưa bao giờ là dự án một người, một người nướng bánh khổng lồ còn tất cả chờ phần; đó là hàng triệu người cùng đóng góp. Mỹ không cần ít chủ nghĩa cá nhân hơn, mà cần cá nhân sẵn sàng chịu trách nhiệm với toàn thể.
Ta thừa hưởng tự do cá nhân phi thường, cũng thừa hưởng trách nhiệm cùng gìn giữ. Giấc mơ Mỹ chưa bao giờ là thứ ai khác phải xây cho chúng ta, mà là điều chúng ta phải cùng nhau tạo dựng.
Các quan điểm trong bài thuộc tác giả, không nhất thiết phản ánh quan điểm của Epoch Times.
Nguồn: Epoch Times.