Trong bài diễn văn Quốc khánh ngày 10/10, Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức nêu tầm nhìn xây dựng Đài Loan thành “thành phố trên đỉnh đồi, ánh sáng của thế giới”, đồng thời nhấn mạnh năng lực phòng vệ và duy trì hòa bình ở eo biển Đài Loan.
Theo bài tổng hợp của phóng viên Chương Thuần, Hy Vọng Chi Thanh, ngày 10/10/2026, ông Lại phát biểu tại lễ kỷ niệm Quốc khánh lần thứ 115 của Trung Hoa Dân Quốc: “Đây là kỳ vọng của chúng ta đối với tương lai đất nước, cũng là trách nhiệm mà Đài Loan sẵn sàng đảm nhận”.
Mở đầu, ông gửi lời chúc mừng Quốc khánh: “Hôm nay, chúng ta cùng tụ họp trước Phủ Tổng thống, cùng kỷ niệm Quốc khánh Trung Hoa Dân Quốc, cùng cổ vũ cho Đài Loan, chúc đất nước chúng ta sinh nhật vui vẻ và quốc vận hưng thịnh!”.
Nhìn lại tiến trình dân chủ của Đài Loan, ông nói rằng 30 năm trước, trước mối đe dọa tên lửa, người dân Đài Loan đã dũng cảm hoàn thành khát vọng trăm năm được làm chủ vận mệnh: dùng lá phiếu để nói với thế giới rằng chủ nhân của đất nước là người dân và tương lai Đài Loan phải do người dân Đài Loan quyết định.
Theo ông, sau 30 năm, Đài Loan càng tin chắc rằng tự do, dân chủ và phát triển kinh tế không đi ngược nhau. Càng đón nhận dân chủ và hướng ra thế giới, Đài Loan càng có thể tạo nên thịnh vượng và đóng góp cho thế giới.
Điểm lại năm qua, ông nói chiến tranh, sự mở rộng của các chế độ chuyên chế, cùng những thách thức đối với kinh tế, năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu không ngăn Đài Loan đạt kết quả đáng chú ý về thể thao, kinh tế và ngoại giao. “Đối diện nhiều thách thức, Đài Loan không lùi bước, mà đứng vững trong biến động, thể hiện sức bền bỉ đáng tự hào”, ông nói.
Về tương lai, ông kỳ vọng Đài Loan trở thành một “thành phố trên đỉnh đồi”, đứng vững trên những dãy núi bảo vệ đất nước với nền móng chắc chắn. Ông cam kết quản trị thực tế, thúc đẩy chính sách tăng lương, giảm thuế, tăng phúc lợi và giảm gánh nặng, để mọi người dân đều có cuộc sống ổn định, tốt đẹp. Theo ông, Đài Loan cần cho thế giới thấy dân chủ đem lại cả quyền tự do lựa chọn lẫn khả năng giải quyết vấn đề và chăm lo cho người dân.
Nhấn mạnh phòng vệ và hòa bình khu vực
Ông Lại nói lãnh thổ Đài Loan không lớn nhưng luôn nỗ lực bảo vệ dân chủ, tự do, nhân quyền và pháp quyền, không để những giá trị phổ quát này bị xói mòn bởi chủ nghĩa chuyên chế. “Chúng tôi không tìm kiếm bá quyền, cũng không tìm cách chi phối người khác. Chúng tôi hiểu rõ cái giá của xung đột, vì vậy chọn kiên trì hòa bình làm trách nhiệm của mình, trở thành một lực lượng ổn định đáng tin cậy trong cộng đồng quốc tế”, ông phát biểu.
Ông cáo buộc Đảng Cộng sản Trung Quốc tiếp tục gây sức ép bằng hoạt động quân sự và các hành động vùng xám nhằm thay đổi hiện trạng eo biển Đài Loan. Theo ông, việc Đài Loan kiên định trước sự mở rộng của các chế độ chuyên chế không chỉ liên quan đến sự tồn tại của chính mình, mà còn liên quan đến niềm tin của cộng đồng quốc tế rằng vũ lực không thể đứng trên luật lệ, cường quyền không thể tước đi quyền quyết định tương lai của người dân.
Ông cho biết Đài Loan tiếp tục cải cách quốc phòng, tăng cường năng lực tác chiến bất đối xứng và phát triển ngành công nghiệp quốc phòng tự chủ, chuyển lợi thế về bán dẫn, công nghệ thông tin, truyền thông và chế tạo chính xác thành sức mạnh bảo vệ đất nước.
“Đài Loan trân trọng hòa bình nhưng sẽ không từ bỏ tự do; Đài Loan sẵn sàng giao lưu nhưng sẽ không chấp nhận bị hạ thấp vị thế”, ông nhấn mạnh. Ông nói để bảo vệ an ninh, hòa bình và ổn định khu vực, cần hiểu đúng lịch sử, không cho phép xuyên tạc lịch sử Thế chiến II, tôn trọng quyền sinh tồn của người dân Đài Loan và kết hợp sức mạnh của các nước dân chủ trong khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương nhằm bảo vệ hiện trạng hòa bình, ổn định.
Ông khẳng định Đài Loan thể hiện quyết tâm không để chủ nghĩa chuyên chế xói mòn dân chủ, không để nỗi sợ thay thế tự do, và bảo vệ hiện trạng hòa bình ở eo biển Đài Loan cùng khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương bằng hành động kiên định, có trách nhiệm.
Chia sẻ năng lực với thế giới
Ông Lại nói Đài Loan chứng minh bằng thực lực rằng một đất nước có nguồn lực hữu hạn vẫn có thể trở thành lực lượng không thể thiếu đối với thịnh vượng toàn cầu. Ông dẫn những đóng góp trong hợp tác y tế, nông nghiệp, năng lượng, công nghệ, giáo dục và phát triển bền vững, qua đó biến chuyên môn và thiện chí thành hành động cải thiện đời sống.
Theo ông, “Taiwan Can Help” — Đài Loan có thể giúp đỡ — không chỉ là khẩu hiệu, mà là cam kết chia sẻ năng lực và gánh vác trách nhiệm. Ánh sáng của Đài Loan cần vượt qua biên giới để những người cần được giúp đỡ cảm nhận sự ấm áp và hy vọng.
Giải thích hình ảnh “thành phố trên đỉnh đồi, ánh sáng của thế giới”, ông nói cổng thành phải tự do mở ra với thế giới, đón ánh sáng từ bên ngoài; ánh sáng trong thành đem đến hy vọng bằng đổi mới, bình đẳng và lòng tốt. Theo ông, ánh sáng ấy đến từ trí tuệ, sự cần cù, đổi mới của các ngành công nghiệp và lựa chọn chia sẻ thành quả với thế giới.
Ông nhấn mạnh thành phố trên đỉnh đồi tỏa sáng không phải vì không có bất đồng, mà vì khi khác biệt ý kiến, mọi người vẫn tôn trọng nhau, tin tưởng thể chế và sẵn sàng cùng bảo vệ đất nước.
Kết thúc, ông nói mình hiểu trách nhiệm đoàn kết người dân và dẫn dắt đất nước phát triển: “Tôi sẽ dùng quản trị thực tế để xây dựng thành phố trên đỉnh đồi; dùng nền dân chủ và sức mạnh phòng vệ kiên định để trở thành muối bảo vệ hòa bình; dùng đổi mới, bình đẳng và lòng tốt để trở thành ánh sáng sưởi ấm thế giới”.
Ngày 10/10, ông Lại còn tiếp Quốc vương Eswatini Mswati III và Vương phi Inkhosikati Make Zuma; đoàn nghị sĩ Nhật Bản; Phó thống đốc bang Indiana của Mỹ Micah Joe Beckwith; Đại sứ Saint Lucia, Trưởng đoàn ngoại giao Robert Kennedy Lewis; Giám đốc Viện Mỹ tại Đài Loan Raymond Greene cùng người phối ngẫu; đại diện Nhật Bản Katayama Kazuyuki; đại diện Văn phòng Kinh tế và Thương mại châu Âu Lutz Güllner cùng người phối ngẫu; đại diện Singapore Foo Teow Lee cùng người phối ngẫu; đại diện Australia Robert Fergusson; đại diện Canada Marie-Louise Hannan cùng người phối ngẫu; đại diện Pháp Frédéric Laplanche; đại diện Đức Karsten Tietz cùng người phối ngẫu; quyền đại diện Anh Wayne Ives và các đại diện cơ quan nước ngoài tại Đài Loan khác.
Nghị sĩ Nhật Bản nói về hợp tác Mỹ–Nhật–Đài
Trong cuộc gặp ông Lại ngày 10/10, ông Keiji Furuya, Chủ tịch Nhóm nghị sĩ hữu nghị Nhật Bản–Đài Loan, chúc mừng Quốc khánh lần thứ 115 của Trung Hoa Dân Quốc và cảm ơn sự tiếp đón của Đài Loan. Ông nhấn mạnh hợp tác chặt chẽ giữa Mỹ, Nhật Bản và Đài Loan có ý nghĩa quan trọng đối với hòa bình ở eo biển Đài Loan.
Ông Furuya cho biết diễn văn Quốc khánh thể hiện quyết tâm của ông Lại bảo vệ hòa bình, an ninh Đài Loan và khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương. Nhóm nghị sĩ hữu nghị đang triển khai nhiều nhóm công tác, trong đó có việc thúc đẩy các chuyến du lịch tốt nghiệp tới Đài Loan của học sinh trung học Nhật Bản, nhằm truyền tình hữu nghị cho thế hệ tiếp theo bằng hành động cụ thể.
Ông cảm ơn ông Lại đã trao Huân chương Cảnh Tinh Đại thụ vào tháng 7, nói rằng vinh dự này cũng thuộc về tất cả nghị sĩ Nhật Bản lâu nay hết lòng vì Đài Loan. Họ sẽ tiếp tục nỗ lực thúc đẩy quan hệ hữu nghị hai bên.
Trước khi sang Đài Loan dự lễ ngày 9/10, ông Furuya nói với phóng viên Asahi Shimbun tại sân bay Haneda rằng sau khi ông bị Bắc Kinh áp đặt trừng phạt vào tháng 3, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã gửi thư điện tử, gọi đây là “một lệnh trừng phạt rất vinh dự”. Ông giải thích đó là sự hài hước của thủ tướng: việc một cường quốc như Trung Quốc nêu đích danh và ghi nhớ mình tự nó là một vinh dự. Ông cũng nói sự việc sẽ không ảnh hưởng quan hệ Nhật–Trung.
Theo Chương Thuần, Hy Vọng Chi Thanh: 台赖清德总统国庆演说：令台湾成为山巅之城 世上之光.
Đối chiếu diễn văn: Phủ Tổng thống Đài Loan, ngày 10/10/2026.