Theo nhà văn, nhà bình luận Trung Quốc Lý Thừa Bằng (Li Chengpeng), các nghệ sĩ Đài Loan muốn làm việc tại Trung Quốc đang phải đối mặt với những yêu cầu chính trị ngày càng công khai, trong đó có cáo buộc về việc phải ký cam kết bí mật thể hiện lòng trung thành chính trị.
Ông Lý hiện sống ở nước ngoài, từng làm việc cho các cơ quan truyền thông và chương trình bình luận tại Trung Quốc. Trong bài đăng trên X ngày 6/10, ông cho rằng mọi nghệ sĩ Đài Loan làm việc ở Trung Quốc đều phải bí mật ký một bản cam kết trung thành. Ông mô tả đây là một “bí mật ai cũng biết” trong ngành giải trí Trung Quốc.
Theo lời ông, văn bản trước hết yêu cầu nghệ sĩ Đài Loan “thừa nhận một Trung Quốc”, cùng các điều khoản khác về lòng trung thành chính trị.
Ông Lý nhận xét những yêu cầu này “chỉ đứng sau đơn xin gia nhập [Đảng Cộng sản Trung Quốc]”, đồng thời nói rằng nghệ sĩ từ chối ký sẽ không có những cơ hội lớn tại Trung Quốc.
The Epoch Times cho biết chưa thể xác minh độc lập tuyên bố của ông Lý về những bản cam kết như vậy trong ngành.
Cáo buộc xuất hiện trong bối cảnh không gian chính trị dành cho nghệ sĩ Đài Loan tại thị trường giải trí khổng lồ của Trung Quốc dường như đang thu hẹp.
Tranh cãi gần đây quanh người dẫn chương trình truyền hình và diễn viên nổi tiếng Đài Loan Thái Khang Vĩnh (Kevin Tsai) cho thấy những hệ quả đối với người có lập trường chính trị không phù hợp với quan điểm của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).
Ông Thái gần đây tham dự một sự kiện vận động tranh cử của Thẩm Bá Dương (Puma Shen), ứng viên Đảng Dân Tiến tranh chức thị trưởng Đài Bắc. Ông Thái không phát biểu, nhưng ngồi trong khu vực dành cho khách VIP tại sự kiện ngày 4/10. Theo hãng thông tấn quốc gia Đài Loan CNA, sau đó ông nói với phóng viên rằng mình tới đó “chỉ để xem” và muốn “lắng nghe quan điểm từ mọi phía”.
Người quản lý của ông cho biết chuyến đi nằm trong hoạt động tìm hiểu sơ bộ để có thể thực hiện các cuộc phỏng vấn với hai ứng viên hàng đầu tranh chức thị trưởng Đài Bắc sau này.
Dù vậy, sự xuất hiện của ông vẫn gây ra phản ứng gay gắt trên mạng xã hội Trung Quốc. Tài khoản Weibo của ông, có khoảng 36 triệu người theo dõi, bị xóa sạch nội dung; các công ty Trung Quốc từng hợp tác với ông cũng gỡ những tài liệu quảng bá có liên quan.
ĐCSTQ chưa từng cai quản Đài Loan, nhưng vẫn tuyên bố nền dân chủ trên hòn đảo, có tên chính thức là Trung Hoa Dân Quốc, thuộc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Bắc Kinh nhiều lần tuyên bố sẽ sáp nhập Đài Loan, có thể bằng vũ lực.
Đảng Dân Tiến đang cầm quyền tại Đài Loan phản đối tuyên bố của Bắc Kinh, khẳng định Trung Hoa Dân Quốc là một quốc gia có chủ quyền, không lệ thuộc ĐCSTQ. Một số chính trị gia của đảng này, trong đó có ông Thẩm Bá Dương, đã bị Trung Quốc áp đặt trừng phạt và liệt vào danh sách những người bị Bắc Kinh gọi là “ly khai”.
“Không có vị trí ở giữa”
Ông Lý nói sức ép đối với nghệ sĩ Đài Loan làm việc ở Trung Quốc không phải điều mới, nhưng ranh giới ngày càng khó ứng xử.
“Từ nay, mọi nghệ sĩ Đài Loan đều phải đối mặt với một lựa chọn”, ông viết. “Không có vị trí ở giữa”.
Nhà báo Đài Loan–Nhật Bản Yaita Akio, người sáng lập tổ chức nghiên cứu chiến lược Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương tại Đài Loan, viết trên X ngày 5/10 rằng phản ứng của chính quyền Trung Quốc đối với ông Thái đã đem lại cho người Đài Loan giao thiệp với ĐCSTQ một bài học rất quan trọng: họ phải từ bỏ bao nhiêu tự do để được tiếp cận thị trường Trung Quốc.
Chính quyền Đài Loan đã cảnh báo nghệ sĩ về những rủi ro đó.
Hồi tháng 3, Hội đồng Các vấn đề Đại lục, cơ quan hàng đầu của Đài Loan phụ trách quan hệ với Trung Quốc, cho biết các quy định của ĐCSTQ đối với ngành giải trí thường đặt ra những yêu cầu chính trị, trong đó có kỳ vọng người biểu diễn ủng hộ chính sách của ĐCSTQ và duy trì định hướng “đúng đắn về chính trị”.
Cơ quan này cũng cảnh báo Trung Quốc theo dõi chặt chẽ phát biểu công khai của nghệ sĩ và những người muốn phát triển sự nghiệp ở đó cần đánh giá rủi ro.
Chính quyền Đài Loan trước đây từng nói nghệ sĩ có quyền tự lựa chọn, nhưng cảnh báo rằng tham gia hoạt động tuyên truyền của ĐCSTQ hoặc làm tổn hại chủ quyền Đài Loan có thể vi phạm luật pháp Đài Loan.
Quốc khánh Trung Quốc
Sức ép chính trị từ Bắc Kinh thường thể hiện rõ vào những ngày có ý nghĩa chính trị đối với ĐCSTQ.
Lưu Lạc Nghiên (Liu Le-yen), một nghệ sĩ Đài Loan thường đưa ra phát biểu ủng hộ Bắc Kinh được ĐCSTQ hoan nghênh, phàn nàn trên Weibo ngày 3/10 rằng năm nay “chỉ có 19” nghệ sĩ Đài Loan công khai chúc mừng Quốc khánh Trung Quốc ngày 1/10.
Li Jing đóng góp cho bài báo gốc.
Nguồn: The Epoch Times.