Dòng tiền từ dầu thô vận chuyển bằng đường biển của Iran có thể sụt mạnh vào giữa tháng 12, theo dự báo của hãng theo dõi năng lượng Kpler được Fox News dẫn ngày 25/10. Các chuyên gia cảnh báo sức ép ngân sách có thể chuyển sang đời sống người dân trước khi tác động rõ đến chi tiêu quân sự. Đây là dự báo về dòng tiền, không phải kết luận Iran đã hết nguồn thu từ dầu.
Bài viết của Morgan Phillips trên Fox News cho biết lượng dầu nổi có thể theo dõi của Iran ở ngoài vùng phong tỏa đường biển do Mỹ áp đặt đã về mức không. Kpler ước tính các khoản thanh toán cho lô hàng đã giao sẽ còn tiếp tục trong một đến hai tháng; vì vậy mốc giữa tháng 12 phản ánh thời điểm tiền bán dầu đường biển có thể giảm sâu. Số liệu này chỉ bao gồm nguồn hàng theo dõi được và không bao quát mọi tuyến buôn bán khác.
Cuối tháng 9, DKN đã đưa tin về dự báo của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đối với lượng dầu chờ giao cho Trung Quốc. Bài hiện tại đề cập dữ liệu mới về lượng dầu nổi theo dõi được và phân tích tác động có thể xảy ra với ngân sách dân sự Iran; hai dự báo có phạm vi và mốc thời gian khác nhau.
Gregory Brew, nhà phân tích Iran và năng lượng tại Eurasia Group, nói dầu mỏ trực tiếp chiếm khoảng 30% ngân sách chính phủ Iran. Chuyên gia về trừng phạt Miad Maleki tại Foundation for Defense of Democracies ước tính dầu thô và sản phẩm lọc dầu có thể tạo ra 50–60% nguồn thu của chính quyền nếu tính cả khoản gián tiếp. Hai cách tính khác nhau nên không thể lấy các tỷ lệ đó làm một con số duy nhất.
Theo ông Maleki, tháng 12 sẽ là một cú gián đoạn dòng tiền hơn là thời điểm nhà nước đột ngột hết tiền. Chính quyền có thể cắt chương trình dân sự, vay nợ hoặc tăng thâm hụt. Ông Brew cho rằng ngân sách cho trợ cấp và lương hưu có nguy cơ bị siết, trong khi vay để bù thu có thể làm lạm phát tăng thêm. Sức mua của các hộ gia đình vì vậy có thể tiếp tục giảm.
Các chuyên gia được Fox News phỏng vấn nhận định chi tiêu quốc phòng có thể được ưu tiên giữ lại, thậm chí tăng khi Iran tìm cách khôi phục cơ sở hạ tầng quân sự. Bộ Tài chính Mỹ từng cho biết khoảng 200.000 thùng dầu Iran mỗi ngày được phân bổ cho lực lượng vũ trang để bổ sung ngân sách. Đây là dữ liệu do phía Mỹ công bố trước đây, không phải số liệu đo được cho ngày 25/10.
Ông Brew cũng lưu ý việc lượng dầu nổi có thể theo dõi giảm về không không đồng nghĩa toàn bộ xuất khẩu dầu của Iran chấm dứt. Một lượng nhỏ có thể tiếp tục đi qua đường bộ, đường sắt, biển Caspi; sản phẩm lọc dầu và hóa dầu có những tuyến khác. Các dòng thu từ hoạt động ngoài ngân sách chính thức cũng khiến tác động của phong tỏa lên lực lượng quân sự khó xác định ngay.
Theo Fox News, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ ước tính phong tỏa đã khiến Tehran mất ít nhất 25 tỷ USD doanh thu dầu. Con số này là ước tính của quân đội Mỹ, chưa được bài báo kiểm chứng độc lập. Nếu không có thỏa thuận cho phép tàu dầu Iran nối lại hành trình qua Vịnh Ba Tư hoặc nới biện pháp phong tỏa, áp lực tài khóa có thể kéo dài sang năm sau. Tháng 3, khi Iran bắt đầu năm ngân sách mới, sẽ là thời điểm cần theo dõi cách chính quyền phân bổ chi tiêu.
Nguồn: Fox News, Morgan Phillips; đối chiếu thông tin lịch sử về phân bổ dầu cho quân đội tại Bộ Tài chính Mỹ.