Theo bài phỏng vấn của Lý Tịnh và Cố Hiểu Hoa, Epoch Times ngày 2/10/2026. Tên các hộ chăn nuôi trong bài đều là tên giả do nguồn sử dụng.
Gần đây, tại Quảng Tây, Hồ Nam, Giang Tây và một số địa phương khác của Trung Quốc xuất hiện dịch bệnh nghi là dịch tả lợn châu Phi. Một số trại có lợn chết tập trung và phải giải phóng đàn. Nhiều người chăn nuôi nói với Epoch Times rằng năm nay không ít đàn lợn vẫn phát bệnh sau khi được tiêm vaccine. Dịch bệnh khiến lợn bị bệnh khó tìm người mua ngay cả khi bán rẻ, còn các hộ nhỏ đẩy nhanh việc rời thị trường. Một số người được phỏng vấn còn kể rằng lợn bệnh, lợn chết và lợn nái loại thải được chuyển tới kho lạnh hoặc cơ sở chế biến để làm xúc xích và sản phẩm thịt.
Người chăn nuôi phản ánh rủi ro dịch bệnh gia tăng
Theo thông tin mà người nuôi lợn đăng trên mạng được Epoch Times dẫn lại, nguy cơ dịch tả lợn châu Phi đang tăng tại một số khu vực Hoa Đông, Hoa Nam và Tây Nam, gồm Giang Tây, Phúc Kiến, Chiết Giang, Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Quý Châu, Tứ Xuyên, Hồ Nam và Trùng Khánh.
Những thông tin này coi các hộ nuôi gia công và cơ sở vỗ béo lần hai là các điểm rủi ro đáng chú ý ở Hoa Đông và Hoa Nam. Người chăn nuôi cho biết một lứa lợn tại các cơ sở như vậy thường được xuất bán tập trung trong ba đến năm ngày. Một số trại có mức chấp nhận lợn nhiễm bệnh tương đối cao; việc làm sạch và khử trùng xe chở lợn chưa đầy đủ cũng có thể làm tăng khả năng virus lây giữa các trại.
Khi nhiệt độ mùa thu giảm và mưa nhiều hơn, những người chăn nuôi cho rằng virus có thể tồn tại lâu hơn trong môi trường. Hoạt động vận chuyển lợn cùng sự di chuyển của người và phương tiện khiến chuỗi lây truyền phức tạp hơn. Một trại nhiễm bệnh có thể trở thành điểm khuếch đại lây nhiễm tới các trại xung quanh.
Epoch Times cho biết, trong khi các hộ chăn nuôi phản ánh dịch bệnh trên diện rộng, những thông báo gần đây của Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc không đề cập các thông tin đó; thông báo dịch bệnh nghiêm trọng gần đây mà báo dẫn chỉ có một vụ lở mồm long móng type O ở lợn tại Trùng Khánh trong tháng 9. Bài báo đặt câu hỏi về mức độ đáng tin cậy của thông tin chính thức. Các phản ánh của người nuôi và thông báo chính thức hiện chưa khớp nhau. Phóng viên đã phỏng vấn nhiều hộ tại Quảng Tây, Hồ Nam và Giang Tây.
Những nghi ngại về vaccine
Lâm Vĩnh Trường, người nuôi lợn ở huyện Dung, thành phố Ngọc Lâm, Quảng Tây, nói với phóng viên rằng địa phương đã trải qua hai đợt dịch trong năm nay. Đợt đầu xảy ra sau Tết, khi nhiều trại gần đó bị ảnh hưởng; hiện dịch lại xuất hiện.
Ông nói về vấn đề mình gặp trong chăn nuôi: “Trước đây tôi vẫn tiêm một loại vaccine của Quảng Đông mà không có chuyện gì. Lần đầu tiêm vaccine của Trung Mục Cổ phần [doanh nghiệp nhà nước] thì bị dính bệnh.”
Theo lời ông, lợn nái sau khi tiêm xuất hiện sảy thai, thai chết lưu; lợn đã cai sữa cũng phát bệnh. “Lợn nái tiêm rồi thì sảy thai và đẻ thai chết nhiều, ba con lợn cai sữa phát bệnh thì chết một con; những con không tiêm đều không sao”, ông kể.
Người chăn nuôi tại các tỉnh khác cũng nêu những quan sát tương tự. Nguyễn Gia Lạc ở Hồ Nam nói một số trại quy mô lớn tại địa phương vẫn có dịch: “Những trại lớn đó đều tiêm vaccine, cũng đều ngừng hoạt động.” Ông diễn tả sự nghi ngại giữa những người chăn nuôi bằng câu: “Lợn tiêm vaccine lại bị dính bệnh, đây là bí mật thương mại.”
Những nhận xét về hiệu quả vaccine nêu trên là đánh giá của các hộ được phỏng vấn dựa trên trải nghiệm chăn nuôi của chính họ. Bài nguồn cho biết chưa có tài liệu xét nghiệm hoặc điều tra độc lập xác nhận các đánh giá đó.
Lợn chết nhanh, trại phải giải phóng đàn
Nguyễn Gia Lạc nói các trại tại khu vực của ông bị dịch trên phạm vi khá lớn: “Các trại lợn bên này, tám chín mươi phần trăm đều bị, đều giải phóng đàn rồi.” Ông mô tả lợn phát bệnh chết nhanh: “Mũi lợn khô, bên trong nóng lên. Ba ngày là chết.”
Lợn ông nuôi đã có trọng lượng lớn nên việc xử lý sau khi chết cũng là vấn đề. “Nhà tôi toàn lợn lớn, hơn 300 cân [hơn 150 kg], không thể vứt hết được”, ông nói. Đơn vị cân trong lời kể là cân Trung Quốc, tương đương khoảng 0,5 kg.
Dịch bệnh trực tiếp ảnh hưởng thu nhập. Ông kể: “Bây giờ đều lỗ. Dịch tả lợn đến thì xử lý bán rẻ, lỗ lớn. Những con chưa nhiễm thì bán đi, xử lý giá thấp; những con nhiễm thì chôn.”
Lời kể về lợn được chuyển tới cơ sở chế biến
Tại Quảng Tây, những hộ chưa chịu thiệt hại cũng cảm thấy sức ép. Lương Kiến Quốc nói trại của mình hiện chưa bị tổn thất, nhưng các trại xung quanh đã giải phóng đàn: “Bây giờ khắp nơi đều có tin đồn dịch tả lợn; trại ở các thôn gần đó, nơi thì giải phóng đàn, nơi thì bán đi.”
Ông cho biết một trại gần đó gần đây phải giải phóng đàn, sau khi hàng chục con chết trong đêm trước: “Có 16 con khoảng 130–140 cân, bảy con 100 cân, tổng cộng 23 con, bán được 3.000 tệ.” Các mức trọng lượng này tương đương khoảng 65–70 kg và 50 kg.
Ông kể rằng lúc giải phóng đàn, lợn có khi được bán với giá rất thấp: “Giải phóng đàn thì bán một tệ.” Về lợn chết, ông nói địa phương thường không cho vứt tùy tiện: “Lợn chết thì chôn trực tiếp, ở đây không cho vứt bừa; chỉ cần chưa tắt thở thì vẫn có người thu mua.”
Theo lời Lương Kiến Quốc, một số lợn được chuyển tới nhà máy đông lạnh để xử lý và làm xúc xích: “Chở thẳng tới nhà máy đông lạnh xử lý, dùng làm xúc xích.” Ông còn nói: “Rất nhiều xúc xích làm từ lợn bị dịch và lợn nái loại thải.” Đây là thông tin được quy trực tiếp cho người chăn nuôi trong cuộc phỏng vấn của Epoch Times.
Ở Giang Tây, khó khăn lớn là không có người mua
Trương Thục Quyên, người chăn nuôi ở thành phố Cao An, Nghi Xuân, Giang Tây, nói với Epoch Times rằng dịch tả lợn tại địa phương nghiêm trọng trong năm nay. Nhiều hộ xung quanh đã bán lợn trước hạn. Khi thương lái giảm thu mua, họ phải đối mặt với giá thấp và khó xử lý lợn bệnh.
Bà ban đầu nuôi hơn 30 con lợn hương. So với lợn thông thường, theo bài nguồn, lợn hương có sức đề kháng tương đối tốt hơn và giá cũng cao hơn, nhưng dịch lan rộng khiến người nuôi vẫn khó tránh rủi ro.
Bà cho biết một số hộ đã bán lợn cách đây một tháng, khi còn tìm được khách: “Bây giờ bán rất khó, vì bây giờ đâu đâu cũng có dịch tả lợn.” Cùng với dịch lan rộng, số thương lái tới thu mua giảm rõ rệt.
Theo bà, chăn nuôi quy mô nhỏ vốn không có lợi nhuận cao; gặp dịch thì rủi ro khó gánh nổi. “Năm nào cũng có dịch tả lợn, chỉ là năm nay nghiêm trọng hơn. Còn phải xem khu vực, như Giang Tây, Quý Châu của chúng tôi, những nơi đó đều nghiêm trọng”, bà nói.
Sau khi dịch xuất hiện, giá lợn sống giảm mạnh và đầu ra khó khăn. Bà kể: “Bây giờ khoảng hơn năm tệ một cân, có thời gian vượt sáu tệ; lợn bệnh chắc một, hai tệ, có người đến mua là tốt rồi.” Bà giải thích rằng đôi khi người nuôi chỉ còn cách chấp nhận một hai tệ mỗi cân, bởi khó khăn lớn nhất không phải giá mà là có ai chịu mua hay không.
Nếu lợn đã chết, tình hình khác hẳn. “Không bán thì chỉ có thể tự gọi máy xúc tới kéo đi chôn”, bà nói. Người nuôi vì vậy không chỉ bán lợn không được giá mà còn phải chịu thêm chi phí xử lý lợn chết.
Hộ nhỏ thiếu khả năng chống đỡ rủi ro
Trương Thục Quyên nói nhà mình hiện chưa có lợn chết nhưng vẫn còn một số lợn con chưa bán được. Trước dịch bệnh, “sợ cũng vô ích”; điều bà thực sự lo là không bán được lợn.
Người nuôi nhỏ đặc biệt bị động vì quy mô hạn chế và kênh tiêu thụ cũng ít. Bà cho biết ngay cả khi biết lợn đã bị bệnh, các hộ cũng khó tự giải quyết việc bán và xử lý số lượng lớn. “Bây giờ chính quyền không có trợ cấp gì, họ đâu có tới giúp anh làm những việc này?”, bà nói.
Bài báo dẫn số liệu giám sát của Trác Sáng Thông tin được China Business Herald đăng: giá giao dịch lợn sống ngoại tam nguyên bình quân toàn Trung Quốc trong tháng 8 là 10,82 nhân dân tệ/kg, giảm 21,42% so với cùng kỳ. Số liệu giám sát của Bộ Nông nghiệp và Nông thôn cho thấy giá lợn sống toàn quốc trong tuần thứ tư tháng 8 là 11,55 tệ/kg, giảm 18,8% so với cùng kỳ.
Theo Trác Sáng Thông tin, mô hình tự gây giống và tự nuôi lỗ bình quân 153,71 tệ/con trong tháng 8. Số liệu của Bác Á Hòa Tấn cũng cho thấy mô hình này lỗ 209,49 tệ/con.
Các tên Lâm Vĩnh Trường, Nguyễn Gia Lạc, Lương Kiến Quốc và Trương Thục Quyên đều là tên giả được Epoch Times sử dụng.
Nguồn: Epoch Times tiếng Trung.