
Các nghị sĩ thuộc nhiều nhóm chính trị tại Nghị viện châu Âu kêu gọi Liên minh châu Âu thay đổi cách đạt thỏa thuận thương mại riêng lẻ với Trung Quốc theo từng ngành, chuyển sang một chiến lược phòng vệ thương mại toàn diện để ứng phó với tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc. Trong thư chung gửi Ủy ban châu Âu, họ đề nghị áp dụng thuế quan và hạn ngạch trên nhiều ngành nhằm tăng cường bảo vệ doanh nghiệp châu Âu.
Theo bài tổng hợp của phóng viên Trần Đình trên Đại Kỷ Nguyên ngày 20/11/2026, EU thâm hụt thương mại với Trung Quốc khoảng một tỷ euro mỗi ngày. Lượng lớn hàng Trung Quốc giá thấp tràn vào đe dọa hàng nghìn việc làm ở châu Âu. Đồng thời, Ủy ban châu Âu đang nghiên cứu sửa quy tắc nhằm phản ứng nhanh hơn trước các hành vi thương mại gây tổn hại lợi ích EU.
Các nghị sĩ nhiều đảng thúc đẩy cách tiếp cận toàn diện
Euronews ngày thứ Năm, 19/11, đưa tin bức thư do nghị sĩ Slovakia Miriam Lexmann khởi xướng, gửi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Ủy viên Thương mại Maroš Šefčovič.
Những người ký thư đến từ Nhóm Đảng Nhân dân châu Âu (EPP), Renew Europe, Nhóm Liên minh Tiến bộ Xã hội và Dân chủ (S&D), Nhóm Xanh/Liên minh Tự do châu Âu (Greens/EFA), cùng Nhóm Bảo thủ và Cải cách châu Âu (ECR).
Các nghị sĩ cảnh báo EU không nên tiếp tục ký với Bắc Kinh những thỏa thuận đơn ngành tương tự thỏa thuận hạn chế nhập khẩu xe hybrid Trung Quốc đạt được hồi tháng 10 năm nay.
Bức thư viết: “Đặt giới hạn xuất khẩu đối với một ngành riêng lẻ không thể thay thế việc đẩy nhanh đơn giản hóa quy định, cũng như các biện pháp bảo vệ toàn diện nền tảng công nghiệp châu Âu trước sự xáo trộn thị trường mang tính hệ thống”.
Họ đề nghị áp dụng thuế quan và hạn ngạch trên nhiều ngành để đối phó công suất dư thừa của Trung Quốc. Theo các nghị sĩ, thực thi hải quan EU “yếu kém” tạo cơ hội cho trốn thuế và vi phạm quy định an toàn; điều tra thương mại kéo dài khiến doanh nghiệp có thể phá sản trước khi được bảo vệ.
Thư nhấn mạnh Ủy ban châu Âu phải áp dụng một chiến lược mang tính hệ thống ngay lúc này, gồm giảm gánh nặng quy định cho doanh nghiệp, đặt quy tắc nghiêm ngặt về hàm lượng nội địa trong chuỗi cung ứng và thống nhất biện pháp kiểm soát hải quan.
EU nghiên cứu công cụ mới để phản ứng thương mại nhanh hơn
Ngày thứ Ba, 17/11, POLITICO châu Âu dẫn ba người am hiểu vấn đề giấu tên cho biết Ủy ban châu Âu đang nghiên cứu sửa Quy định Thực thi thương mại (Enforcement Regulation), nhằm phản ứng nhanh và rộng hơn trước các hành vi thương mại làm tổn hại lợi ích EU.
Thảo luận này liên quan đến ý tưởng công cụ mới do Pháp và Đức đề xuất hồi tháng 10.
Công cụ Chống cưỡng ép (Anti-Coercion Instrument) hiện hành của EU cần sự ủng hộ của ít nhất 15 nước thành viên, với tổng dân số chiếm ít nhất 65% dân số EU, mới có thể được kích hoạt. Dù nhiều lần có lời kêu gọi sử dụng, EU đến nay vẫn chưa dùng công cụ này.
Theo phương án mới của Pháp và Đức, Ủy ban châu Âu sẽ có quyền quyết định lớn hơn. Các nước thành viên phải đạt sự ủng hộ theo “đa số đủ điều kiện” mới có thể ngăn Ủy ban khởi động biện pháp đáp trả.
Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu Bernd Lange nói EU đang cân nhắc hai cách: sửa quy trình ra quyết định của Công cụ Chống cưỡng ép, hoặc sửa Quy định Thực thi thương mại.
Ông Lange lưu ý Quy định Thực thi thương mại vốn được dùng để thi hành phán quyết của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Nếu sử dụng quy định này để phản ứng khẩn cấp mà không dựa trên một tranh chấp WTO, có thể gặp khó khăn về áp dụng pháp luật.
Theo POLITICO, Ủy ban châu Âu hiện dự kiến trình phương án công cụ mới vào ngày 9/12, nhưng nội dung vẫn có thể điều chỉnh.
EU cũng tiếp tục đàm phán với Bắc Kinh. Ông Šefčovič dự kiến hội đàm với Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào vào tháng 1 và tháng 3/2027, tìm cách mở rộng biện pháp hạn chế nhập khẩu xe hybrid Trung Quốc đạt được hồi tháng 10 sang ngành hóa chất và máy móc chịu ảnh hưởng bởi công suất dư thừa của Trung Quốc.
Nguồn: Trần Đình, Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung. Bản dịch toàn bộ nội dung chính.
