Bản dịch nội dung chính bài của phóng viên Nhậm Nghĩa, Epoch Times, ngày 8/10/2026.
Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đại lục gia tăng nhu cầu sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh chính quyền thúc đẩy phát triển lĩnh vực này. Hơn mười ngân hàng lớn đã tung sản phẩm tín dụng “Token loan”, nhưng giới chuyên gia cho rằng có ba rủi ro cần lưu ý.
Trong lĩnh vực AI và máy tính, token là đơn vị cơ bản nhỏ nhất mà mô hình sử dụng để xử lý văn bản và thông tin. Tháng 3/2026, Cục Dữ liệu Quốc gia Trung Quốc xác định tên tiếng Trung của token là “từ nguyên”. Tại Triển lãm Thông tin và Truyền thông Quốc tế Trung Quốc năm 2026 ngày 23/9, viện sĩ Viện Kỹ thuật Trung Quốc Ô Hạ Thuyên cho biết, tính tới tháng 8, lượng token được gọi sử dụng mỗi ngày tại Trung Quốc đã vượt 500 nghìn tỷ, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm lên tới 333%.
Theo The Paper ngày 7/10, sau khi lượng gọi sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn tăng hơn một nghìn lần trong hai năm, hơn mười ngân hàng Trung Quốc đã đưa ra sản phẩm “Token loan”, khác với mô hình cấp tín dụng truyền thống. Sản phẩm tài chính chuyên biệt đầu tiên của tỉnh Quảng Đông cho nền kinh tế token được công bố tại Quảng Châu; Ngân hàng Trung Quốc, Ngân hàng Trung Tín và Ngân hàng Quảng Châu đồng thời giới thiệu các sản phẩm liên quan. Ngân hàng quốc doanh đi trước, rồi sản phẩm dần được mở rộng tới ngân hàng cổ phần và ngân hàng thương mại đô thị ở các địa bàn trọng điểm.
Sản phẩm “Trung Ngân – Token năng lực tính toán” của chi nhánh Ngân hàng Trung Quốc tại Quảng Châu được chia thành ba khoản vay phục vụ cung ứng, ứng dụng và dịch vụ năng lực tính toán. Ngân hàng lấy sản lượng và mức tiêu thụ token của doanh nghiệp, giá trị hợp đồng dịch vụ tính toán, các khoản phải thu phát sinh từ hoạt động tính toán và lượng thanh toán hoa hồng token làm cơ sở cấp tín dụng. Thời hạn tối đa là ba năm, tổng hạn mức tối đa 30 triệu nhân dân tệ.
Tại Khu Phát triển Kinh tế và Công nghệ Diệc Trang ở Bắc Kinh, sáu ngân hàng thương mại gồm Ngân hàng Nông nghiệp, Trung Tín, Dân Sinh, Hoa Hạ, Hưng Nghiệp và Ngân hàng Bắc Kinh cùng cung cấp hỗ trợ tín dụng cho sản phẩm “Diệc Khởi Token loan”.
Bản tin cho biết những sản phẩm này hướng tới doanh nghiệp công nghệ cao hoạt động trong năng lực tính toán, mô hình lớn và AI. Khả năng công nghệ của doanh nghiệp cũng trở thành một cơ sở quan trọng trong xét cấp tín dụng. Dữ liệu kinh doanh như đơn hàng đang có, dòng tiền qua ngân hàng và kê khai thuế cũng được nhắc tới nhiều lần.
Về quy mô giải ngân, số tiền thực tế đã cho vay của các sản phẩm “Token loan” hiện nhỏ hơn nhiều so với hạn mức được cấp.
Giáo sư tài chính Điền Lợi Huy của Đại học Nam Khai nói với China Fund rằng ngân hàng phải đề phòng ba nhóm rủi ro. Thứ nhất, chưa có tiêu chuẩn thống nhất để kiểm tra tính xác thực của dữ liệu tiêu thụ token, nên có nguy cơ làm giả lưu lượng để gian lận vay vốn. Thứ hai, công nghệ AI thay đổi rất nhanh; mức tiêu thụ cao hôm nay không bảo đảm doanh nghiệp vẫn hoạt động bền vững sau một năm, vì vậy không thể bỏ qua rủi ro lệch kỳ hạn. Thứ ba, nếu chính sách hỗ trợ lãi suất của chính quyền địa phương rút quá nhanh, ngân hàng có thể phải đối diện phần dư nợ xấu.
Vương Bằng Bác, nhà phân tích trưởng ngành tài chính của hãng tư vấn Bác Thông, đề nghị ngân hàng định kỳ đánh giá lại tín dụng, điều chỉnh hạn mức theo nhu cầu tính toán thực tế; khi cần có thể giảm hạn mức hoặc yêu cầu bảo đảm bổ sung, nhằm tránh rủi ro khi hoạt động của doanh nghiệp thu hẹp.
Rủi ro tín dụng là một trong những rủi ro chủ yếu của ngành ngân hàng. Bloomberg ngày 12/5/2026 dẫn ước tính của Adam Wolfe, nhà kinh tế thị trường mới nổi tại hãng nghiên cứu Absolute Strategy Research ở London, rằng tỷ lệ nợ xấu thực của ngân hàng Trung Quốc khoảng 10%, tương ứng khoảng 3 nghìn tỷ USD khoản vay lẽ ra phải được ghi nhận là quá hạn nhưng chưa được hạch toán như vậy.
Victor Shih, học giả nghiên cứu tài chính Trung Quốc tại Đại học California ở San Diego, nhận định tỷ lệ nợ xấu thực gần 20% hơn. Đây là các ước tính của chuyên gia, không phải cùng một chỉ số chính thức.
Những năm gần đây, kinh tế Trung Quốc đi xuống, rủi ro tài chính ngân hàng ở mức cao. Theo dữ liệu của Cơ quan Quản lý Giám sát Tài chính Quốc gia Trung Quốc, hơn 670 ngân hàng đóng cửa trong năm 2025, mức kỷ lục. Báo cáo của Fitch cho biết sau những vụ đóng cửa này, số pháp nhân ngân hàng Trung Quốc giảm 23% trong bốn năm.
Nguồn: Epoch Times.