Dữ liệu mới của chính phủ Mỹ làm dấy lên kỳ vọng đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo có thể bắt đầu mang lại lợi ích kinh tế rộng hơn.
Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) ngày 5/11 báo cáo năng suất lao động khu vực kinh doanh tăng trong quý III. Năng suất khu vực kinh doanh phi nông nghiệp — thước đo sản lượng trên mỗi giờ lao động — tăng 3,6% theo tốc độ quy đổi năm trong giai đoạn tháng 7–9.
Đây là mức tăng mạnh nhất kể từ quý III/2025, vượt dự báo đồng thuận 2,8% được The Epoch Times dẫn lại. Số giờ làm chỉ tăng 0,1%, cho thấy sản lượng tăng nhanh hơn đầu vào lao động.
Theo bài nguồn, mức cải thiện tập trung ở hàng hóa lâu bền: sản lượng tăng gần 4%, trong khi số giờ làm tăng 1,6%. Sản lượng hàng hóa không lâu bền giảm gần 2%, còn số giờ làm nhích 0,1%.
Kỳ vọng về bùng nổ năng suất gia tăng trong những năm gần đây khi các nhà kinh tế dự đoán đầu tư khổng lồ vào AI sẽ chuyển thành tăng trưởng sản lượng mạnh hơn.
Dữ liệu cũng cho thấy thị trường lao động không phải nguồn gây sức ép lạm phát trong kỳ, với chi phí lao động trên một đơn vị sản phẩm giảm 0,7%. Con số phản ánh thù lao mỗi giờ tăng 2,9% và năng suất tăng 3,6%.
Trong bốn quý vừa qua, chi phí lao động tăng hơn 2%. BLS cho biết thù lao thực tế mỗi giờ, sau điều chỉnh lạm phát, tăng 1,1% trong quý III và 1% so với bốn quý trước.
Số liệu năng suất có thể được các quan chức Cục Dự trữ Liên bang đón nhận, bởi năng suất mạnh hơn có thể giúp giảm áp lực lạm phát mà không làm suy yếu thị trường lao động.
Theo bài nguồn, ngân hàng trung ương Mỹ được dự đoán rộng rãi sẽ nâng lãi suất tháng tới, trong bối cảnh lạm phát hằng năm vẫn cao hơn rõ rệt mục tiêu 2%.
Tuy vậy, người lao động chưa được hưởng đầy đủ lợi ích từ năng suất cao hơn. Theo số liệu BLS được The Epoch Times dẫn, thù lao người lao động chiếm 53% tổng sản lượng trong quý III, tỷ trọng thấp nhất trong chuỗi dữ liệu từ năm 1947.
Nhà kinh tế Aubrey Woessner của Indeed Hiring Lab nhận xét trong ghi chú sau công bố số liệu rằng kinh tế Mỹ ngày càng có năng suất cao, điều cuối cùng có thể đem lại nhiều lợi ích, từ giảm áp lực lạm phát đến tăng thu nhập bình quân đầu người.
Ông nói dữ liệu đến nay thể hiện sự cải thiện đều đặn thay vì tăng tốc đột biến, và người sử dụng lao động đang cảm nhận phần lớn lợi ích.
Kỳ vọng về công nghệ
Nhiều nhà kinh tế và nhà hoạch định chính sách nhìn chung lạc quan rằng công nghệ mới sẽ tạo ra một đợt bùng nổ năng suất tương tự cuộc cách mạng internet thập niên 1990.
Mô hình Ngân sách Penn Wharton thuộc Đại học Pennsylvania năm ngoái ước tính AI sẽ nâng năng suất và tổng sản phẩm quốc nội thêm 1,5% vào năm 2035, và gần 3% vào năm 2055.
Adrian Balfour, người sáng lập hãng tư vấn Envorso, cho biết dù AI chưa làm biến đổi nơi làm việc, các doanh nghiệp đang dần tích hợp công nghệ vào hoạt động thường ngày.
Trong ghi chú gửi The Epoch Times qua email, ông nói nếu nhìn vào hai nhóm thị trường, các công ty khởi nghiệp AI sử dụng công nghệ như nhân viên tăng cường, còn các doanh nghiệp truyền thống sử dụng như trợ lý nâng năng suất.
Tại các cuộc họp thường niên tháng trước ở Thái Lan, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới dự báo AI có thể nâng tăng trưởng kinh tế toàn cầu hằng năm thêm khoảng nửa điểm phần trăm trong thập kỷ tới, nếu lợi ích năng suất thành hiện thực.
Trong cuộc thảo luận với Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva, Chủ tịch Fed Kevin Warsh nhắc lại kỳ vọng AI sẽ nâng năng suất và của cải, đồng thời cảnh báo con đường có thể “rất gập ghềnh”.
Ông Warsh nói chưa thực sự biết cấu trúc thị trường của những công nghệ mới sẽ ra sao và ai sẽ kiếm được tiền.
Theo ông Balfour, lúc này có sự khác biệt giữa hai nhóm trong khu vực tư nhân: doanh nghiệp đã có vị thế chủ yếu dùng AI như công cụ nâng năng suất, trong khi công ty khởi nghiệp sử dụng như lực lượng lao động số để mở rộng năng lực mà không phải tuyển dụng với cùng tốc độ.
Ghi chú của ban biên tập: Báo cáo sơ bộ quý III/2026 của BLS xác nhận năng suất phi nông nghiệp tăng 3,6%, sản lượng tăng 3,7%, số giờ làm tăng 0,1%. Đây là các mức thay đổi theo quý đã điều chỉnh mùa vụ và quy đổi thành tốc độ năm; không phải năng suất tăng 3,6% so với cùng kỳ. Báo cáo nêu mức tăng so với cùng kỳ là 2,1%. Số liệu tổng hợp này tự nó không xác định riêng mức đóng góp nhân quả của AI.
Nguồn: The Epoch Times, Andrew Moran, ngày 5/11/2026; BLS.