Theo bản tin của phóng viên Lý Tịnh Dao trên SecretChina ngày 9/10, một báo cáo giám sát được Reuters xem xét cho thấy một tàu cá kiêm tàu dân quân biển Trung Quốc lần đầu được phát hiện vào tháng 8 tại khu vực gần bờ biển Thái Bình Dương của Đài Loan, cùng hai tàu khác.
Bộ Quốc phòng Đài Loan cho rằng Trung Quốc đang dùng danh nghĩa “thực thi pháp luật” và “nghiên cứu khoa học” để che đậy mục đích quân sự và quấy nhiễu, từng bước mở rộng hoạt động trong tình trạng chưa xảy ra xung đột và tạo ấn tượng có quyền quản lý thực tế. Bộ này cho biết sẽ phối hợp với lực lượng tuần duyên để ứng phó. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng bày tỏ quan ngại và kêu gọi Bắc Kinh ngừng gây sức ép với Đài Loan.
Tàu dân quân được nhận diện trong báo cáo giám sát
SecretChina dẫn bản tin của Thông tấn xã Trung ương Đài Loan (CNA) về báo cáo Reuters: tài liệu giám sát của công ty Apex Aviation xác định “Mân Phúc Đỉnh Ngư 07902” (Minfudingyu 07902) là tàu cá đồng thời có chức năng dân quân biển Trung Quốc. Giữa tháng 8, tàu này được phát hiện đi cùng một tàu hải cảnh và một tàu nghiên cứu khoa học của Trung Quốc.
Theo Reuters, hai quan chức cấp cao Đài Loan được nghe báo cáo về vấn đề này cho biết Đài Loan đã xác nhận sự hiện diện gần đảo vào giữa tháng 8 của tàu “Mân Phúc Đỉnh Ngư”, tàu hải cảnh “2502” và tàu nghiên cứu “Hướng Dương Hồng 3”.
Đài Loan nói hoạt động thách thức quyền thực thi pháp luật trên biển
Ngày 8/10, Bộ Quốc phòng Đài Loan nói Trung Quốc dùng danh nghĩa thực thi pháp luật và nghiên cứu khoa học để che đậy các hoạt động gây nhiễu, tìm cách mở rộng phạm vi hoạt động khi chưa có xung đột, tạo hình ảnh có quyền quản lý thực tế và thách thức quyền thực thi pháp luật của Đài Loan trên biển.
Bộ nhấn mạnh quân đội sử dụng các biện pháp tình báo, giám sát và trinh sát phối hợp để theo dõi hiệu quả diễn biến trên không và trên biển suốt ngày đêm, đồng thời phối hợp với Cơ quan Tuần duyên và các đơn vị khác để ứng phó phù hợp.
Cơ quan Tuần duyên cho biết các hoạt động của những tàu Trung Quốc liên quan hiện đều ở bên ngoài vùng biển hạn chế của Đài Loan; lực lượng này nắm được hành trình và theo dõi chặt chẽ toàn bộ quá trình.
Mỹ kêu gọi Bắc Kinh đối thoại với chính quyền dân cử Đài Loan
Một người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, trả lời phóng viên CNA theo hình thức cung cấp thông tin nền, cho biết Mỹ tiếp tục quan ngại về hành động của Trung Quốc ở khu vực phía đông Đài Loan và đánh giá những hoạt động này gây mất ổn định nghiêm trọng.
Người phát ngôn nói Đài Loan đã quản lý hòa bình các vùng biển liên quan hơn 70 năm; việc Trung Quốc tuyên bố quyền quản lý tại đây chỉ làm gia tăng căng thẳng và gây tổn hại đến mục tiêu giải quyết hòa bình các vấn đề mà Bắc Kinh tuyên bố theo đuổi. Mỹ kêu gọi Bắc Kinh ngừng gây sức ép và chuyển sang đối thoại có ý nghĩa với chính quyền được bầu của Đài Loan.
Trước đó, vào tháng 6 năm nay, các cơ quan đại diện của Anh, Pháp, Đức và một số nước châu Âu tại Đài Loan cùng Viện Mỹ tại Đài Loan (AIT) lên tiếng quan ngại về việc Trung Quốc đơn phương sử dụng tàu công vụ và tàu hải cảnh, tìm cách biến vùng biển phía đông Đài Loan thành “nội hải”.
Học giả nhận định trọng tâm gây sức ép đang chuyển sang quyền quản lý biển
SecretChina dẫn United Daily News: Giáo sư Mã Chấn Khôn thuộc Viện Nghiên cứu các vấn đề quân sự Trung Quốc, Đại học Quốc phòng Đài Loan, cho rằng từ đầu năm nay trọng tâm gây sức ép của Trung Quốc tại vùng biển quanh Đài Loan dần chuyển từ hoạt động quân sự vùng xám chủ yếu do hải quân tiến hành sang mở rộng quyền quản lý và phạm vi quản lý bằng lực lượng hải cảnh, tuần tra biển và tàu nghiên cứu.
Ông mô tả cách tiếp cận này là “để lại đảo, không để lại biển”: sức ép tập trung vào các vùng biển quanh đảo. Ông nói hoạt động không chỉ diễn ra ở phía đông Đài Loan, mà còn tại các vùng biển cấm và hạn chế quanh Kim Môn, Mã Tổ, cùng vùng biển quanh Đông Sa và đảo Thái Bình ở Trường Sa.
Ông nêu ví dụ đầu tháng 6/2026, sau khi Nhật Bản và Philippines thông báo khởi động đàm phán phân định vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) và thềm lục địa, Trung Quốc viện dẫn mục tiêu bảo vệ chủ quyền và quyền lợi biển để điều đội tàu hải cảnh Đại Sơn và Tú Sơn, cùng tàu công vụ lớn thuộc Bộ Giao thông vận tải, đến vùng biển Thái Bình Dương ngoài khơi phía đông Đài Loan, thực hiện hoạt động được gọi là thực thi pháp luật chuyên biệt về giao thông biển và khảo sát, đo đạc.
Bài nguồn phân tích vùng biển phía đông Đài Loan, thuộc biển Philippines, là hành lang chiến lược quan trọng để Mỹ, Nhật Bản và Philippines phối hợp phòng thủ trong “chuỗi đảo thứ nhất”, ngăn hải quân Trung Quốc tiến ra biển sâu, đặc biệt trong nhiệm vụ chống ngầm. Theo nhận định trong bài, việc Bắc Kinh dùng đàm phán Nhật–Philippines làm lý do mở rộng phạm vi hoạt động hải cảnh ra phía đông Đài Loan cũng là thông điệp cảnh báo liên minh Mỹ–Nhật–Philippines và nhằm thay đổi cấu trúc phòng thủ của khu vực.
Khi đó, Bộ Ngoại giao Đài Loan ra tuyên bố cho rằng đàm phán phân định song phương của Nhật Bản và Philippines phù hợp luật biển quốc tế, và hiệu lực của điều ước không mở rộng đến bên thứ ba. Bộ phản đối việc Trung Quốc lấy danh nghĩa thực thi pháp luật để xâm phạm các quyền chủ quyền của Đài Loan và tìm cách thay đổi hiện trạng trên biển. Cơ quan Tuần duyên và Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết đã đi song song, giám sát các tàu Trung Quốc liên tục 24 giờ để bảo vệ quyền thực thi pháp luật ở vùng biển phía đông và an ninh.
Nguồn: SecretChina, phóng viên Lý Tịnh Dao, ngày 9/10/2026. Bản dịch nội dung chính; nhận định chiến lược được quy nguồn riêng.