Ủy ban Quyền Trẻ em Liên Hợp Quốc yêu cầu Trung Quốc trả lời một loạt câu hỏi về quyền của trẻ em tại đại lục, Hồng Kông và Ma Cao trước đợt rà soát tiếp theo. Các vấn đề được nêu gồm tác động của luật an ninh và chính sách dân tộc đối với quyền sử dụng ngôn ngữ, đời sống gia đình, quyền riêng tư và quyền bày tỏ ý kiến của trẻ.
Theo Epoch Times và Tổ chức Dịch vụ Nhân quyền Quốc tế (ISHR), ủy ban thông qua danh sách vấn đề CRC/C/CHN/Q/5-6 ngày 2/10. Văn bản gồm 28 đoạn đánh số, yêu cầu Bắc Kinh cung cấp thông tin để phục vụ việc xem xét thực hiện Công ước Quyền Trẻ em. Đây là bước chuẩn bị cho kỳ rà soát đầu tiên của Trung Quốc kể từ năm 2013; đối thoại chính thức dự kiến sớm nhất vào năm 2027.
Ngôn ngữ và môi trường học tập tại Tây Tạng, Tân Cương
Ủy ban hỏi Trung Quốc về tác động của Luật Thúc đẩy đoàn kết và tiến bộ dân tộc, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đối với quyền giữ gìn văn hoá, thực hành tôn giáo và sử dụng ngôn ngữ của trẻ em Tây Tạng, Duy Ngô Nhĩ và các cộng đồng khác. Các chuyên gia nhân quyền Liên Hợp Quốc trước đó đã cảnh báo luật này có nguy cơ hạn chế thêm các quyền trên, theo ISHR.
Danh sách câu hỏi yêu cầu chính quyền giải thích những báo cáo về việc trẻ bị gây sức ép chỉ dùng tiếng Quan thoại từ bậc mẫu giáo, trường dạy bằng tiếng bản địa đóng cửa, hoặc phụ huynh bị xử lý vì dạy con về ngôn ngữ, văn hoá và tín ngưỡng của gia đình. Ủy ban cũng hỏi cách bảo đảm trẻ có thể học gần gia đình, cũng như các biện pháp bảo vệ trẻ tại trường nội trú.
Một yêu cầu khác là thông tin về việc điều tra các báo cáo trẻ em tử vong, bị tra tấn hoặc ngược đãi tại trường nội trú và trường mầm non do nhà nước quản lý ở Tây Tạng. Việc ủy ban yêu cầu trả lời những báo cáo này không đồng nghĩa cơ quan đã đưa ra kết luận cho từng trường hợp.
Chia cách gia đình, giám sát và quyền riêng tư
Ủy ban muốn biết Trung Quốc làm gì để tránh trẻ bị tách khỏi cha mẹ trái với lợi ích tốt nhất của các em, đặc biệt khi cha mẹ bị giam giữ, mất tích hoặc phải di chuyển lao động. Văn bản cũng đặt câu hỏi về phạm vi, cơ sở pháp lý và mục đích của việc thu thập dữ liệu di truyền trẻ em tại Tây Tạng mà không có sự đồng ý, cùng các chương trình theo dõi gia đình người Duy Ngô Nhĩ.
Những vấn đề khác gồm hạn chế đi lại đối với trẻ ở Tây Tạng và Tân Cương, sức ép đối với gia đình đang sống ở nước ngoài, và việc bảo đảm trẻ không bị đối xử khác biệt vì sắc tộc, tín ngưỡng, quan điểm chính trị hoặc ngôn ngữ của cha mẹ. Ủy ban còn hỏi về kênh khiếu nại độc lập, bảo mật và phù hợp với trẻ em trong trường học nội trú, cơ sở giam giữ và các môi trường khép kín khác.
Quyền bày tỏ ý kiến của trẻ em tại Hồng Kông
Đối với Hồng Kông, ủy ban yêu cầu Trung Quốc trình bày tác động của các luật an ninh đối với quyền tự do biểu đạt, tiếp cận thông tin và tham gia đời sống công cộng của trẻ. Ủy ban hỏi trẻ có thể bày tỏ ý kiến an toàn mà không sợ bị truy tố theo quy định an ninh như thế nào, và các nhà báo, tổ chức bảo vệ quyền trẻ em có được bảo vệ khi đưa tin hoặc tìm kiếm công lý hay không.
Văn bản cũng đề nghị cung cấp thông tin về những báo cáo liên quan tới hơn 1.700 học sinh trong các cuộc biểu tình tại Hồng Kông năm 2019, trong đó có cáo buộc bị bạo lực cảnh sát, bắt giữ và truy tố về tội bạo loạn. Đây là các nội dung ủy ban yêu cầu phía Trung Quốc giải trình.
Theo ISHR, Trung Quốc có hạn đến ngày 15/2/2027 để gửi văn bản trả lời. Ủy ban sẽ dùng phản hồi này cho cuộc đối thoại tiếp theo và sau đó đưa ra nhận xét kết luận. ISHR kêu gọi chính quyền tham gia quá trình rà soát một cách minh bạch và trả lời đầy đủ những vấn đề được nêu.