Báo cáo Văn phòng Kiểm toán bang California công bố ngày 13/10 cho biết 57 đập nước của bang được đánh giá ở mức “kém” (Poor) hoặc “không đạt yêu cầu” (Unsatisfactory). Theo bài của The Epoch Times, nếu chỉ một trong những đập có mức hậu quả tiềm tàng cao bị vỡ, sự cố có thể đe dọa hơn 400.000 người và gây thiệt hại kinh tế gần 92 tỷ USD.
Báo cáo mới dẫn kết quả đánh giá của Sở Tài nguyên Nước California (DWR) đối với 1.222 đập. Trong 57 đập có tình trạng kém hoặc không đạt yêu cầu, 40 đập được xếp mức hậu quả tiềm tàng “cao” hoặc “cực cao” nếu xảy ra sự cố.
Theo báo cáo, nếu các đập này bị vỡ, tổng số người có thể bị đe dọa lên tới 1,5 triệu, với thiệt hại kinh tế hơn 265 tỷ USD. Các đập có tình trạng kém và mức hậu quả tiềm tàng cao phần lớn nằm ở khu vực đông dân, như Vùng Vịnh San Francisco, San Diego và Los Angeles.
Đối chiếu báo cáo gốc của Văn phòng Kiểm toán bang: Phân loại hậu quả tiềm tàng khi vỡ đập khác với đánh giá tình trạng công trình; mức hậu quả cao không cho biết khả năng đập sẽ vỡ. Đây là phần biên tập bổ sung.
DWR không công bố tên 40 đập trong nhóm hậu quả tiềm tàng cao nói trên. Tuy nhiên, dữ liệu do chính quyền San Diego công bố cho thấy nhiều đập tại địa phương có vấn đề cần quan tâm về an toàn.
El Capitan, xây năm 1935; Morena, xây năm 1912; và Lower Otay/Savage, xây năm 1918, đều được đánh giá ở mức “kém”. Đập Lake Hodges, cũng xây năm 1918, có mức đánh giá thấp hơn: “không đạt yêu cầu”.
Dữ liệu DWR cho biết đập Castaic ở khu vực Los Angeles, xây năm 1974, được đánh giá “kém”. Các vấn đề bao gồm khả năng hoạt động của tràn xả lũ trong lũ cực đoan và tác động của động đất lớn đối với tháp lấy nước. DWR đang đánh giá, xử lý những vấn đề này trong chương trình hiện đại hóa đập và cho biết theo đánh giá mới nhất, công trình hiện vẫn có thể vận hành an toàn.
Bảo trì và tiêu chuẩn an toàn
Báo cáo xác định những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng kém gồm công trình xuống cấp, chủ đập không đủ khả năng chi trả sửa chữa và việc đập được xây từ trước khi có các tiêu chuẩn an toàn toàn diện.
Văn phòng kiểm toán cho rằng mặc dù có quyền thực thi pháp luật, DWR mới chỉ gửi thông báo vi phạm cho chủ đập mà chưa tiến hành thêm biện pháp, khiến những thiếu sót nghiêm trọng kéo dài. DWR cho biết nguồn lực hạn chế cản trở nỗ lực hoàn thành sửa chữa trước khi công trình gặp sự cố.
Trong số 1.222 đập, kiểm toán xác định chủ của 60 đập có mức hậu quả tiềm tàng cao hơn chưa nộp kế hoạch hành động khẩn cấp theo luật California. Kế hoạch này nhằm bảo vệ người dân và tài sản nếu kết cấu đập gặp sự cố.
Báo cáo cũng đề cập hệ thống đê. Các cơ quan bảo trì địa phương phụ trách duy tu đê, những công trình giúp ngăn hoặc kiểm soát dòng nước trong lũ. Theo kiểm toán, công tác bảo trì của các cơ quan này còn thiếu sót, trong khi DWR không sẵn sàng can thiệp, làm tăng rủi ro đối với cộng đồng.
Chuẩn bị trước ảnh hưởng của El Niño
Tháng trước, Thống đốc Gavin Newsom ban bố tình trạng khẩn cấp để chuẩn bị cho tác động có thể có của El Niño. Hiện tượng này có thể làm tăng mưa tại miền nam California và gây lũ quét. Tác động lớn nhất đối với Mỹ thường xuất hiện từ tháng 10 đến tháng 5 năm sau.
Tuyên bố khẩn cấp nhắc riêng rủi ro El Niño có thể gây ra với đập nước, yêu cầu DWR liên hệ chủ đập, nhắc họ về trách nhiệm sửa chữa, duy tu đập và những công trình khác, bảo đảm vận hành an toàn.
DWR phản bác cách quy nguyên nhân
Báo cáo kiểm toán có ghi nhận phản hồi của DWR đối với bản dự thảo. Cơ quan này chỉ trích báo cáo thiếu hiểu biết căn bản về những vấn đề phức tạp trong quản lý lũ và an toàn đập.
DWR cho rằng kiểm toán quy sai tình trạng không đạt yêu cầu chỉ cho việc bảo trì kém và thiếu hành động, như thể đây là hai nguyên nhân duy nhất. Theo sở, các thiếu sót quan trọng nhất được phát hiện thông qua chương trình đánh giá lại, không thể nhìn thấy trong kiểm tra thông thường, và phần lớn liên quan đến tải trọng động đất, lũ lụt có thể lớn hơn dự tính ban đầu.
Cơ quan này nhấn mạnh tiêu chuẩn thiết kế, phương pháp kỹ thuật và tri thức khoa học thay đổi theo thời gian; những đập ấy không nhất thiết đã được xây dựng kém ngay từ đầu.
Chương trình đánh giá lại của DWR định kỳ xem xét các đập được nhận định có khả năng đe dọa tính mạng theo tiêu chuẩn an toàn hiện hành. DWR cho biết chương trình đã phát hiện hơn hai phần ba số thiếu sót của đập.
Sửa chữa đập Oroville và thách thức trên toàn quốc
Ngày 30/9, DWR thông báo hoàn tất dự án sửa chữa trị giá 235 triệu USD tại Oroville, đập cao nhất nước Mỹ. Phó giám đốc Chương trình State Water Project John Yarbrough cho biết khoản đầu tư giúp cơ sở phòng lũ và cấp nước lớn nhất của hệ thống vận hành đáng tin cậy, an toàn.
An toàn đập cũng là vấn đề trên toàn nước Mỹ. Theo báo cáo của Hiệp hội Kỹ sư Xây dựng Mỹ, gần 17.000 đập trên toàn quốc được xếp mức hậu quả tiềm tàng cao. Tuổi trung bình của các đập đã vượt 60 năm; tính đến năm 2025, khoảng 70% có ít nhất 50 năm tuổi.
Hiệp hội cho rằng nếu không tăng đầu tư hằng năm và cam kết mạnh hơn với việc kiểm tra, giám sát, lập kế hoạch, sửa chữa cần thiết, chi phí để đưa hệ thống đập về tình trạng được bảo trì tốt sẽ tiếp tục tăng. Các cộng đồng ở hạ lưu cũng sẽ phải đối mặt với rủi ro tiềm tàng lớn hơn nếu vỡ đập.
Theo Naveen Athrappully, bản tiếng Trung do Trương Thuần Chi biên dịch tổng hợp, The Epoch Times.
Đối chiếu: Văn phòng Kiểm toán bang California, báo cáo 2025-603, 13/10/2026.