Đa số rõ rệt cử tri Alberta đã chọn để tỉnh tiếp tục ở trong Canada, theo kết quả ban đầu của cuộc trưng cầu ngày 19/10 được The Epoch Times đưa tin.
“Tôi rất vui khi thấy kết quả ban đầu từ Elections Alberta cho thấy sự ủng hộ rộng rãi đối với việc ở lại Canada. Người dân Alberta đã bỏ phiếu cho một Alberta mạnh hơn trong một Canada thống nhất”, Thủ hiến Danielle Smith viết trên mạng xã hội vào cuối ngày 19/10, giờ địa phương.
Theo số liệu sơ bộ được bài nguồn ghi nhận khoảng 0 giờ 30 ngày 20/10, khi 2.049 trong tổng số 5.587 địa điểm bỏ phiếu đã báo cáo, khoảng 76% chọn ở lại Canada và 24% chọn phương án ly khai.
Câu hỏi không trực tiếp quyết định Alberta lập tức trở thành quốc gia độc lập. Cử tri được hỏi liệu muốn tỉnh tiếp tục ở trong Canada hay bắt đầu thủ tục pháp lý cần thiết để tổ chức một cuộc trưng cầu có tính ràng buộc về độc lập.
Cuộc bỏ phiếu còn có những câu hỏi về việc trao thêm quyền cho tỉnh trong các lĩnh vực như nhập cư, cùng những cải cách hiến pháp, bao gồm bãi bỏ Thượng viện. Kết quả ban đầu cho thấy đa số nhìn chung ủng hộ tỉnh có thêm quyền về chính sách, nhưng mức ủng hộ giảm đối với các cải cách hiến pháp.
Chín đề xuất khác trong lá phiếu
Các câu hỏi không liên quan trực tiếp đến ly khai gồm:
- Trao cho Alberta thêm quyền xác định mức nhập cư vào tỉnh, ưu tiên người nhập cư diện kinh tế và người Alberta trong lực lượng lao động.
- Giới hạn dịch vụ do tỉnh tài trợ cho công dân Canada, thường trú nhân hoặc người có tư cách nhập cư được Alberta chấp thuận.
- Yêu cầu người tạm trú phải sống tại Alberta ít nhất 12 tháng mới được tiếp cận các chương trình trợ giúp xã hội của tỉnh.
- Thu phí người tạm trú khi sử dụng giáo dục và y tế được tài trợ công.
- Yêu cầu chứng minh quốc tịch Canada để bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử của Alberta.
- Cho phép các tỉnh lựa chọn và bổ nhiệm thẩm phán tòa thượng thẩm của mình thay vì chính phủ liên bang bổ nhiệm.
- Bãi bỏ Thượng viện.
- Cho phép các tỉnh rút khỏi chương trình liên bang về y tế, giáo dục và dịch vụ xã hội nhưng vẫn giữ nguồn tiền liên bang để chi cho chương trình riêng.
- Ưu tiên luật tỉnh khi xung đột với luật liên bang trong lĩnh vực thuộc thẩm quyền tỉnh hoặc thẩm quyền chung.
Bà Smith cho biết sẽ phát biểu với người dân Alberta về kết quả vào tối 20/10 và cảm ơn những người đã dành thời gian bỏ phiếu về các câu hỏi mà bà đánh giá là quan trọng.
Quá trình bỏ phiếu
Theo bài nguồn, một số điểm bỏ phiếu được kéo dài giờ hoạt động so với giờ đóng cửa dự kiến ban đầu là 20 giờ địa phương do mở cửa muộn. Việc kiểm phiếu bắt đầu khi tất cả các điểm đã đóng cửa lúc 22 giờ địa phương. Hơn 1,3 triệu công dân đã bỏ phiếu sớm.
Bà Smith từng nói cá nhân ủng hộ Alberta ở lại Canada, đồng thời ủng hộ những thay đổi được đề xuất trong chín câu hỏi còn lại.
Thủ tướng Mark Carney và lãnh đạo Đảng Bảo thủ Pierre Poilievre đã đến Alberta trước cuộc bỏ phiếu để kêu gọi đoàn kết quốc gia. Ông Carney nói người dân không chỉ nên bác bỏ ly khai mà còn nên bỏ phiếu chống cả chín đề xuất khác.
Trong bài phát biểu tại Calgary ngày 16/10, ông Poilievre nói ông hiểu tâm lý thất vọng về tình hình Canada nhưng ly khai không phải câu trả lời.
Bổ sung của biên tập viên: Theo Elections Alberta, kết quả sau đêm bầu cử là chưa chính thức; công bố kết quả chính thức được lên lịch ngày 29/10. Đây là diễn biến sau bản tin về việc Alberta bước vào bỏ phiếu.
Dịch từ The Epoch Times.