Một báo cáo của tổ chức giám sát quốc tế cho rằng Canada cần tăng khả năng điều tra và truy tố các hoạt động rửa tiền tinh vi. Lực lượng Đặc nhiệm Hành động Tài chính (FATF) công bố trong tuần này kết quả đánh giá Canada cùng Nhóm châu Á – Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG). Báo cáo, trong đó có đợt làm việc trực tiếp tại Canada vào tháng 11/2025, ghi nhận nước này có năng lực điều tra đáng kể, nhưng gặp khó khi đưa các vụ rửa tiền chuyên nghiệp hoặc rửa tiền độc lập ra kết án.
Chủ tịch FATF Giles Thomson nói Canada, với tư cách một nền kinh tế lớn, hiểu rõ những rủi ro tài chính bất hợp pháp và đã tăng cường minh bạch doanh nghiệp cũng như sử dụng thông tin tình báo tài chính kể từ lần đánh giá trước. Tuy nhiên, trước nguy cơ từ gian lận, tội phạm có tổ chức và các mạng lưới rửa tiền chuyên nghiệp, nước này cần đẩy mạnh điều tra, truy tố các vụ phức tạp và giám sát những lĩnh vực dễ bị lạm dụng. FATF là tổ chức liên chính phủ độc lập đặt ra các chuẩn mực quốc tế nhằm ngăn ngừa tội phạm tài chính.
Báo cáo chung FATF–APG công bố ngày 29/9 dẫn ước tính của Cơ quan Tình báo Hình sự Canada rằng mỗi năm có khoảng 45 đến 113 tỷ đô la Canada bị rửa tại nước này. Báo cáo đánh giá cao sự phối hợp giữa các cơ quan chính phủ và việc dùng thông tin tài chính để hỗ trợ điều tra hình sự, hợp tác quốc tế, nhưng cho rằng công tác giám sát một số lĩnh vực cần mạnh hơn.
Theo báo cáo, hoạt động rửa tiền chủ yếu liên quan buôn ma túy, gian lận, gian lận thương mại và tội phạm thuế. Các khu vực rủi ro cao gồm ngân hàng lớn, doanh nghiệp chuyển tiền, công ty tư nhân, nhà cung cấp tài sản ảo, bất động sản và kinh doanh kim loại quý. Những người rửa tiền chuyên nghiệp nhắm tới ngân hàng lớn vì hệ thống ngân hàng có thể giúp hợp thức hóa khối tiền bất hợp pháp. Báo cáo chỉ ra điểm yếu đáng kể trong giám sát ngân hàng. Cụ thể, trong các ngân hàng được FINTRAC kiểm tra, 27% bị đánh giá là thiếu sót trong việc báo cáo giao dịch đáng ngờ; đây là kết quả của nhóm được kiểm tra, không phải tỷ lệ của toàn bộ ngân hàng Canada.
Các nhóm tội phạm buôn ma túy thường đưa tiền thu được vào bất động sản, có thể khiến môi giới, đại lý và nhà phát triển dự án tiếp xúc với những khách hàng nguy hiểm. Báo cáo cũng nêu luật sư chịu quy định nghề nghiệp và sự giám sát của các đoàn luật sư, nhưng vẫn nằm ngoài khuôn khổ pháp luật Canada về tiền thu được từ tội phạm và tài trợ khủng bố. Dù các đoàn luật sư đã cải thiện việc thực thi yêu cầu chống rửa tiền, phạm vi bao phủ không đồng đều, khoảng trống giữa các lĩnh vực và cường độ giám sát hạn chế vẫn ảnh hưởng hiệu quả.
Đánh giá và phản hồi của chính phủ
Đây là cuộc đánh giá đồng cấp, trong đó chuyên gia từ nhiều nước xem xét hiệu quả chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ cho việc phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Quá trình đánh giá Canada kéo dài 14 tháng, gồm ba tuần làm việc trực tiếp tập trung vào tháng 11/2025. Nhóm đánh giá tham vấn hơn 700 chuyên gia từ chính phủ, tư pháp, cơ quan thực thi pháp luật, quản lý, ngân hàng và doanh nghiệp.
Bộ trưởng Tài chính François-Philippe Champagne hoan nghênh báo cáo và nói chính phủ sẽ xem xét, thực hiện các khuyến nghị. Ông cho rằng báo cáo ghi nhận tiến bộ của Canada kể từ lần đánh giá năm 2016. Dù các bước đã làm được xác nhận, ông nói cam kết đáp ứng chuẩn mực toàn cầu và duy trì một hệ thống hiệu quả vẫn không thay đổi.
Mùa xuân năm nay, chính phủ Đảng Tự do đã trình dự luật C-29 nhằm thành lập Cơ quan Chống tội phạm tài chính. Dự luật hiện ở giai đoạn đọc lần hai tại Hạ viện, chưa trở thành luật. Nếu được thông qua, đây sẽ là cơ quan thực thi pháp luật liên bang chuyên điều tra tội phạm tài chính nghiêm trọng, phức tạp và hỗ trợ thu hồi tiền do phạm tội mà có. Cơ quan sẽ trực thuộc Bộ trưởng Tài chính, do một ủy viên được Toàn quyền bổ nhiệm theo đề nghị của Nội các điều hành; ủy viên có thể chỉ định nhân viên làm cảnh sát để điều tra trên toàn Canada. FATF cho rằng Ottawa nên xây dựng và triển khai chiến lược giúp cơ quan mới xử lý các vụ tài chính tinh vi, phức tạp.
Nguồn: Bản dịch từ The Epoch Times, 30/9/2026, giữ đầy đủ nội dung chính và làm rõ số liệu, tình trạng dự luật bằng tài liệu sơ cấp; đối chiếu tuyên bố của Bộ Tài chính Canada ngày 29/9, báo cáo FATF–APG 2026 và tình trạng dự luật C-29 tại Quốc hội Canada.