Ủy ban châu Âu đề xuất mở rộng quyền hạn của cơ quan biên giới Frontex, bao gồm hỗ trợ hồi hương người di cư giữa hai nước ngoài EU và triển khai lực lượng phản ứng nhanh khi xảy ra khủng hoảng.
Theo bản tin của Victoria Friedman trên The Epoch Times ngày 29/10, đề xuất nhằm cho phép Frontex hành động bên ngoài lãnh thổ Liên minh châu Âu, tăng khả năng tổ chức hồi hương và ứng phó khẩn cấp. Thông cáo chính thức của Ủy ban châu Âu công bố ngày 27/10 xác nhận các hướng thay đổi này.
Theo phương án được đề xuất, Frontex có thể giúp tổ chức và thực hiện việc đưa người di cư từ một nước ngoài EU trở về một nước ngoài EU khác, trước khi họ đặt chân lên lãnh thổ khối. The Epoch Times nêu ví dụ một công dân Pakistan có thể được đưa trực tiếp từ Libya — một trong những điểm xuất phát chính của người di cư tìm đường đến châu Âu — về Pakistan.
Cơ quan hành pháp EU cho biết những hoạt động này phải dựa trên thỏa thuận với các nước liên quan và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế cùng những quyền cơ bản.
Theo The Epoch Times, cuối tháng 7, khoảng 72.000 người di cư, phần lớn là nam giới trẻ tuổi, đã vượt biên quy mô lớn vào Ceuta, vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha ở bờ biển Bắc Phi. Ủy ban cho biết vào tháng trước rằng đa số đã được đưa trở lại Morocco. Một số nước thành viên viện dẫn sự việc để yêu cầu công cụ mạnh hơn đối phó di cư trái phép.
EU nói số lượt vượt biên đã giảm hơn một nửa trong hai năm qua, trong khi tỷ lệ thực hiện hồi hương đã vượt 30%. Tuy vậy, Ủy ban nhận định vẫn cần hành động thêm trước môi trường địa chính trị và an ninh đang biến đổi, với nhiều thách thức.
Ông Magnus Brunner, Ủy viên châu Âu phụ trách nội vụ và di cư, nói những thay đổi sẽ đưa Frontex trở thành đầu mối trung tâm của EU về hồi hương. Ông cho biết cơ quan này sẽ có thể hành động nhanh hơn, với lực lượng phản ứng nhanh có khả năng triển khai trong vòng 24 giờ, đồng thời phát hiện sớm rủi ro trước khi một sự việc trở thành khủng hoảng. Ông cũng nói Frontex sẽ mạnh hơn, được trang bị tốt hơn và tổ chức tốt hơn.
Lực lượng phản ứng nhanh
Theo đề xuất, Frontex sẽ có thể phát hiện các xu hướng di cư và can thiệp khi xảy ra tình trạng khẩn cấp hoặc khủng hoảng. Ủy ban xem đây là bài học rút ra từ vụ vượt biên ở Ceuta.
Hai mươi bảy nước thành viên EU vẫn chịu trách nhiệm chính về bảo vệ biên giới và đưa những người không có quyền ở lại trở về. Brussels cho rằng tăng cường Frontex sẽ giúp hỗ trợ các quốc gia này hiệu quả hơn.
Đề xuất nâng dần tổng lực lượng thường trực lên 30.000 người, trong đó có một lực lượng dự bị mới khoảng 17.000 người có thể được huy động hỗ trợ các nước thành viên khi cần thiết. Đây là quy mô được đề xuất cho cơ cấu tương lai, không phải số nhân sự hiện đang được triển khai.
Một lực lượng phản ứng nhanh cũng có thể được điều động tới biên giới ngoài của EU trong thời gian ngắn để giúp nước thành viên xử lý khủng hoảng. Theo Ủy ban, Giám đốc điều hành Frontex sẽ quyết định triển khai sau khi nhận được đề nghị từ nước thành viên đang đối mặt tình trạng khẩn cấp.
Các đề xuất cần được Nghị viện châu Âu và Hội đồng Liên minh châu Âu xem xét, thống nhất. Những quyền hạn mở rộng này chưa phải các biện pháp đã có hiệu lực.
Cáo buộc dùng di cư làm công cụ gây sức ép
Trong một diễn biến riêng, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen gần đây nói EU phải củng cố biên giới ngoài để đối phó việc sử dụng di cư làm công cụ gây sức ép.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh một số nước thành viên Đông Âu những năm gần đây ghi nhận luồng người di cư trái phép gia tăng từ Trung Đông và châu Phi.
Phát biểu trước Hội đồng châu Âu ngày 21/10, bà von der Leyen cáo buộc Nga và Belarus sử dụng di cư như một công cụ, cho rằng các chủ thể nhà nước và phi nhà nước cố tình tạo ra những đợt di chuyển đông người nhằm làm quá tải nhà chức trách, gây sợ hãi và chia rẽ.
Latvia, Lithuania và Ba Lan cũng cáo buộc Belarus và Nga dàn xếp các luồng di cư qua biên giới nhằm gây bất ổn cho những nước ở sườn đông NATO. Minsk và Moscow bác bỏ các cáo buộc.
Ông Mikhail Ulyanov, đại diện thường trực của Nga tại các tổ chức quốc tế ở Vienna, đáp lại phát biểu của bà von der Leyen trong một bài đăng trên X ngày 24/10. Ông mỉa mai việc Nga bị quy trách nhiệm ở khắp nơi, đồng thời chế giễu nhận định rằng Nga gây ra tình trạng hỗn loạn di cư tại châu Âu.
Ghi chú biên tập: Bản tin gốc ghi thông cáo ngày 26/10 và gọi cơ quan đồng xem xét đề xuất là “European Council”. Bài này dùng ngày 27/10 và Hội đồng Liên minh châu Âu theo thông cáo chính thức của Ủy ban.
Theo Victoria Friedman, The Epoch Times. Đối chiếu: Ủy ban châu Âu, ngày 27/10/2026.