Sau lễ Quốc khánh Đài Loan, Trung Quốc thông báo tổ chức diễn tập bắn đạn thật tại ít nhất năm khu vực trên các vùng biển Bột Hải, Hoàng Hải, Hoa Đông và Biển Đông. Ngày 12/10, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng ban hành hai lệnh áp dụng biện pháp trừng phạt đối với Bộ trưởng Công nghệ thông tin và truyền thông Paraguay Gustavo Emigdio Villate Samaniego và Bộ trưởng Ngoại giao, Ngoại thương Belize Francis Fonseca, theo SecretChina.
Phó chủ nhiệm Hội đồng các vấn đề đại lục của Đài Loan Thẩm Hữu Trung lên án Bắc Kinh dùng sức ép quân sự làm tổn hại ổn định khu vực. Viện trưởng Hành chính Trác Vinh Thái nói cách hành xử mà ông gọi là bá quyền của Bắc Kinh đã gây phản cảm trên thế giới.
Đài Loan phản ứng trước các cuộc diễn tập
Dẫn Liên Hợp Tảo Báo, SecretChina cho biết cơ quan hàng hải nhiều địa phương Trung Quốc liên tiếp ra cảnh báo hàng hải. Từ ngày 12 đến 17/10, ít nhất năm vùng biển thuộc Bột Hải, Hoàng Hải, Hoa Đông và Biển Đông sẽ lần lượt có hoạt động với trang bị thực tế, bắn đạn thật và huấn luyện quân sự. Phạm vi liên quan đến các tỉnh ven biển như Liêu Ninh, Hà Bắc, Giang Tô, Chiết Giang và Quảng Đông.
Các hoạt động diễn ra ngay sau Quốc khánh 10/10 của Đài Loan. Bài nguồn cho biết có ý kiến nhìn nhận đây là cách Bắc Kinh thể hiện lập trường quân sự và gây sức ép trước những diễn biến chính trị của Đài Loan; giới chức và chuyên gia quân sự Đài Loan đã đưa ra đánh giá, phản ứng.
Theo Tự Do Thời Báo được SecretChina dẫn lại, Bộ trưởng Quốc phòng Đài Loan Cố Lập Hùng lên án những cuộc diễn tập mà ông cho là liên tục gây bất an tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Ông nói quân đội Đài Loan đã nắm tình hình; đánh giá ban đầu cho thấy phần lớn là huấn luyện bắn của các đơn vị phòng không và pháo binh tại vùng gần bờ, ven biển Trung Quốc. Quân đội Đài Loan vẫn tiếp tục theo dõi sát với nguyên tắc dự liệu đầy đủ khả năng của đối phương.
Thẩm Hữu Trung chỉ trích Trung Quốc không quan tâm đến hiện trạng eo biển Đài Loan và những lời kêu gọi hòa bình khu vực của cộng đồng quốc tế. Ông cho rằng việc dùng vũ lực cưỡng ép làm tổn hại ổn định thể hiện “tâm thái bá quyền”, đồng thời gọi Bắc Kinh là “kẻ gây rắc rối trong khu vực”.
Hai quan chức của các nước có quan hệ ngoại giao với Đài Loan bị trừng phạt
Ngày 12/10, Trung Quốc ban hành hai lệnh đối với Gustavo Emigdio Villate Samaniego của Paraguay và Francis Fonseca của Belize. Dẫn Thông tấn xã Trung ương Đài Loan, SecretChina cho biết các biện pháp gồm: đóng băng động sản, bất động sản và những tài sản khác của hai người tại Trung Quốc; cấm tổ chức, cá nhân tại Trung Quốc giao dịch, hợp tác với họ; không cấp thị thực và không cho nhập cảnh, kể cả Hong Kong, Macau.
Theo bài nguồn, hai lệnh đăng trên trang Bộ Ngoại giao Trung Quốc nêu lý do giống nhau. Bắc Kinh cáo buộc hai quan chức vì lợi ích riêng đã kiên quyết ủng hộ quan hệ ngoại giao với Đài Loan, có lời nói và hành động gây tổn hại lợi ích Trung Quốc. Các biện pháp được áp dụng theo Luật Chống trừng phạt nước ngoài của Trung Quốc và có hiệu lực từ ngày 12/10.
Bộ Ngoại giao Đài Loan lên án các biện pháp này là đàn áp xuyên quốc gia và đe dọa chính trị phi lý, vi phạm nghiêm trọng những nguyên tắc cơ bản trong quan hệ quốc tế và thông lệ ngoại giao. Cơ quan này khẳng định Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) là quốc gia độc lập có chủ quyền; giao lưu ngoại giao bình thường, tương tác hữu nghị giữa Đài Loan với các nước có quan hệ ngoại giao là quyền chính đáng của các quốc gia có chủ quyền mà Bắc Kinh không có quyền can thiệp.
Bộ Ngoại giao Đài Loan bày tỏ sự ủng hộ và cảm ơn hai bộ trưởng vì đóng góp lâu dài trong việc làm sâu sắc quan hệ song phương, đồng thời nói Đài Loan sẽ không lùi bước trước sức ép chính trị của Trung Quốc.
Thứ trưởng Ngoại giao Đài Loan Trần Minh Kỳ cho biết Trung Quốc sử dụng nhiều hình thức cưỡng ép, kể cả đàn áp xuyên biên giới, nay mở rộng sang các nước có quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Bộ Ngoại giao quan tâm sâu sắc và hỗ trợ các nước này ứng phó khi cần. Bộ Ngoại giao Paraguay đã ra tuyên bố rằng sự việc sẽ không ảnh hưởng đến quan hệ ngoại giao Paraguay – Đài Loan.
Trần Minh Kỳ nhận định các biện pháp ấy không giúp ích cho điều Trung Quốc gọi là quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng với Mỹ. Ông cho rằng mức độ hiện diện quốc tế của Đài Loan ngày càng cao sẽ khiến Bắc Kinh phải vất vả đối phó hơn, rồi đặt câu hỏi liệu Trung Quốc có định trừng phạt cả thế giới hay không.
Trác Vinh Thái nói sẽ tăng hợp tác với các nước dân chủ
Ngày 13/10, trước phiên chất vấn tổng thể chính sách tại Lập pháp viện, Trác Vinh Thái nhắc lại phát biểu của Tổng thống Lại Thanh Đức tại lễ Quốc khánh: hòa bình không thể chỉ dựa vào mong ước, còn bao dung không thể trở thành lý do để bên xâm lược lấn tới. Ông nói việc Bắc Kinh liên tục thể hiện “tâm thái và cách hành xử bá quyền” với bên ngoài đã gây phản cảm chung trên thế giới.
Trác Vinh Thái khẳng định Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) là quốc gia độc lập có chủ quyền và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa không có quyền can thiệp nội chính, tác động ngoại giao của bất kỳ quốc gia độc lập có chủ quyền nào, bao gồm Đài Loan. Ông cho biết chính quyền sẽ hợp tác chặt chẽ hơn với các nước có quan hệ ngoại giao và những đồng minh dân chủ nhằm bảo vệ tự do, dân chủ, nhân quyền, hòa bình và an ninh khu vực, đồng thời chống sự bành trướng của các thế lực bá quyền, toàn trị.
Chủ nhiệm Hội đồng các vấn đề đại lục Khâu Thùy Chính cho rằng Trung Quốc đang dùng công cụ pháp luật có hiệu lực ngoài lãnh thổ để đàn áp xuyên quốc gia đối với các nước có quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Ông gọi đây là mô hình mới trong hoạt động đàn áp xuyên quốc gia nhằm vào Đài Loan.
Theo Khâu Thùy Chính, cách làm này gây hại cho người khác mà không có lợi cho Trung Quốc, chỉ khiến người Đài Loan phản đối hành động của Bắc Kinh mạnh hơn và khiến quan hệ hai bờ xa cách thêm. Ông lên án các biện pháp này và nói Đài Loan sẽ có cách ứng phó với hình thức đàn áp xuyên quốc gia mới.
Theo bài tổng hợp của Lý Tịnh Dao, SecretChina, ngày 13/10/2026. Dịch đầy đủ nội dung chính; các nhận định và cáo buộc được quy cho người phát biểu hoặc bài nguồn.