Cựu nghị sĩ Quốc dân đảng Đinh Thủ Trung, cựu Viện trưởng Khảo thí viện Quan Trung cùng hơn 280 chuyên gia, học giả ngày 12/11 công bố một “Sáng kiến hòa bình hai bờ” tại Đài Loan. Văn bản kêu gọi giảm đối đầu, khôi phục trao đổi và tạo điều kiện thảo luận về quan hệ hai bờ eo biển, theo SecretChina. Bản tường thuật sau hội nghị của Thông tấn xã Trung ương Đài Loan cũng nêu con số hơn 280 người; bản tin đầu ngày của hãng từng ghi 260 người.
Tại hội nghị, ông Quan Trung cho rằng Đài Loan cần truyền đi mong muốn tránh chiến tranh trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ–Trung. Đây là quan điểm của ông, không phải đánh giá chung của chính quyền Đài Loan. Ông Đinh Thủ Trung trình bày bốn đề xuất: đặt hòa bình lên trước và giảm lời lẽ đối đầu; nối lại đối thoại cùng trao đổi dân sự để xây dựng lòng tin; tìm cơ hội hợp tác khi chuỗi cung ứng toàn cầu thay đổi; và thảo luận chính trị trên cơ sở thừa nhận thực tế hai bên đang do hai chính quyền quản lý, tôn trọng khác biệt.
Phản hồi của cơ quan phụ trách quan hệ với đại lục
Trước phiên báo cáo tại cơ quan lập pháp cùng ngày, Chủ nhiệm Ủy ban Đại lục Đài Loan Khâu Thùy Chính nói hòa bình và ổn định tại eo biển rất quan trọng. Ông cho rằng rủi ro lớn nhất hiện nay đến từ chính sách của Bắc Kinh đối với Đài Loan và việc Trung Quốc chưa từ bỏ khả năng dùng vũ lực. Đây là lập trường của quan chức Đài Loan khi phản hồi sáng kiến.
Ông Khâu liệt kê các hoạt động mà chính quyền Đài Loan coi là gây sức ép, gồm máy bay và tàu quân sự hoạt động gần đảo, hạn chế không gian ngoại giao, biện pháp kinh tế, thâm nhập xã hội, công cụ pháp lý xuyên biên giới, chiến dịch thông tin và hoạt động “vùng xám”. Theo ông, những biện pháp kết hợp đó làm tình hình eo biển bất ổn. Ông nói Đài Loan trân trọng hòa bình nhưng không từ bỏ tự do, sẵn sàng đối thoại trên nguyên tắc bình đẳng và tôn trọng, đồng thời giữ nguyên trạng quan hệ hai bờ.
Bối cảnh an ninh được bài nguồn nêu
SecretChina dẫn thống kê của Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Đài Loan rằng trong năm 2025, máy bay quân sự Trung Quốc vượt đường trung tuyến eo biển và phần kéo dài của đường này 3.763 lượt. Đây là số liệu do viện được bài nguồn dẫn, không phải thống kê mới của ngày 12/11.
Bài nguồn cũng nhắc phát biểu ngày 29/10 của Bộ trưởng Quốc phòng Đài Loan Cố Lập Hùng. Ông nói quân đội cần theo dõi hoạt động của lực lượng Trung Quốc và duy trì khả năng răn đe. Phát biểu này được đưa vào làm bối cảnh cho tranh luận hiện nay, không phải một tuyên bố mới tại hội nghị ngày 12/11.
Nguồn: Lý Tịnh Dao, SecretChina, 12/11/2026; đối chiếu các tường thuật của Thông tấn xã Trung ương Đài Loan về hội nghị và phản hồi của Ủy ban Đại lục. Bài DKN.TV trình bày lại trung thành các phát biểu được quy nguồn; các số liệu và nhận định là của những chủ thể được nêu.