Theo bài phỏng vấn của phóng viên Lý Hy trên The Epoch Times ngày 8/10, nhà của cư dân Trần Yến Hoa (Chen Yanhua) tại Bắc Kinh bị cưỡng chế phá dỡ cách đây 14 năm, nhưng đến nay người này vẫn chưa được bồi thường và bố trí chỗ ở thay thế.
The Epoch Times cho biết khi đó chính quyền Bắc Kinh thu hồi đất và cưỡng chế phá dỡ nhà của cư dân tại Vĩnh An Tây Lý để cung cấp đất cho công ty Anh Vương của Hồng Kông. Nhà của Trần Yến Hoa bị phá dỡ khi chưa có thương lượng và chưa ký thỏa thuận bồi thường.
Nhà cũ của Trần Yến Hoa ở Vĩnh An Tây Lý, Bắc Kinh, bị cưỡng chế phá dỡ một năm sau khi Quốc vụ viện Trung Quốc ban hành Lệnh số 590 năm 2011 về “Điều lệ trưng thu và bồi thường nhà ở trên đất thuộc sở hữu nhà nước”. Theo bài viết, sau khi phá dỡ nhà, các cơ quan liên quan không bồi thường hoặc bố trí chỗ ở thay thế cho người này.
Ông Trần, một người bạn của Trần Yến Hoa, nói với phóng viên The Epoch Times: “Lúc đó có dán thông báo phải di dời. Trần Yến Hoa chưa ký thỏa thuận di dời hoặc bồi thường nào, nên đây là cưỡng chế phá dỡ. Với một số người không di dời, chính quyền và đơn vị thu hồi đất đưa vụ việc ra tòa, rồi tòa án ra phán quyết”.
Theo nguồn tin, sau khi nhà bị phá dỡ, cha mẹ Trần Yến Hoa, khi ấy đều ngoài 80 tuổi, không còn chỗ ở. Suốt nhiều năm, Trần Yến Hoa yêu cầu chính quyền cấp một căn nhà tái định cư. Đến khi cả cha lẫn mẹ qua đời và cho tới hiện nay, vấn đề vẫn chưa được giải quyết.
Gần đây, nhà hoạt động bảo vệ quyền lợi Vương Tú Anh (Wang Xiuying) tại Phúc Kiến công bố hoàn cảnh của Trần Yến Hoa trên mạng, nhận được sự ủng hộ của nhiều người dùng mạng có trải nghiệm tương tự, theo The Epoch Times.
Bài viết cho biết Văn phòng luật sư Bắc Doanh tại Bắc Kinh gần đây cũng nhấn mạnh trên mạng rằng Lệnh số 590 của Quốc vụ viện quy định rõ: người phải di chuyển do trưng thu nhà ở phải được trả chi phí bố trí chỗ ở tạm thời; nếu quá thời hạn chuyển tiếp đã thỏa thuận mà chưa được bố trí chỗ ở, khoản chi phí này phải tăng từ tháng bắt đầu quá hạn.
Nhận định của nhà hoạt động bảo vệ quyền lợi
Bà Vương Tú Anh nói: “Không phải những người cầm quyền không hiểu các luật này. Họ còn hiểu điều khoản hơn người dân. Điều lệ trưng thu và bồi thường nhà ở trên đất thuộc sở hữu nhà nước viết rất rõ: bồi thường trước, di dời sau; nếu không đạt được thỏa thuận thì chính quyền phải ra quyết định bồi thường; không được dùng bạo lực, cắt điện hoặc cắt nước; tranh chấp thừa kế không miễn trừ nghĩa vụ hành chính. Nhưng một số người cứ không làm theo”.
Trong phần phân tích của mình, bà Vương nêu bốn nguyên nhân mà bà cho là khiến vấn đề kéo dài.
Thứ nhất, theo bà, “logic duy trì ổn định và kiểm soát” lấn át “logic làm theo pháp luật”. Bà nhận định cấp trên nhìn vào số đơn khiếu kiện, tiến độ phá dỡ công trình vi phạm và các mốc của dự án. Bà cho rằng trong cách tính toán của một số quan chức, bồi thường một căn nhà bị xem như “bỏ tiền mua rắc rối”; còn kéo dài 14 năm thì người dân chịu chi phí trong khi thành tích của quan chức vẫn tăng.
Thứ hai, bà Vương cho rằng trách nhiệm giải quyết tại địa phương bị biến thành việc che đậy vấn đề tại địa phương. Theo cách mô tả của bà, mâu thuẫn không được đưa lên cấp trên, nếu đưa lên thì bị coi là “gây rối bằng khiếu kiện”. Bà nói cơ sở vì thế để người dân chờ bằng những câu như “về nhà đợi thông báo” hoặc “đến phòng tiếp dân ngồi trước đã”. Theo nhận định của bà, vấn đề không nằm ở việc không thể giải quyết mà ở chỗ chính quyền không muốn giải quyết.
Thứ ba, bà nhận định trách nhiệm bị chia nhỏ đến mức không còn cơ quan nào đứng ra giải quyết. Bà nêu ví dụ: bên phá dỡ có thể là công ty dự án, bên ra quyết định là cơ quan phá dỡ cũ, bên trưng thu là chính quyền quận, bên xem xét là tòa án, còn việc thừa kế thuộc tòa dân sự. Theo bà, tình trạng “ai cũng có thể quản lý” trở thành “không ai quản lý”; cuối cùng, cụm từ “vấn đề tồn đọng từ lịch sử” được dùng để gạt bỏ 14 năm chờ đợi.
Thứ tư, bà Vương cho rằng có sự coi nhẹ ngầm đối với người dân ở tầng lớp thấp hơn. Theo bà, trong mắt một số người, những hộ không có quan hệ, luật sư hoặc sự hỗ trợ của truyền thông sẽ không thể tạo sức ép đáng kể dù lên tiếng mạnh mẽ đến đâu.
Theo Lý Hy, The Epoch Times. Bản dịch nội dung chính; phần phân tích trên là nhận định của người được dẫn lời trong bài nguồn.