
Hiểu Phong (曉峯) — Theo Đại Kỷ Nguyên
Bài chia sẻ sau được Đại Kỷ Nguyên đăng ngày 29/11/2020. Tác giả kể lại một trường hợp mình từng hướng dẫn, với nhận định và phương pháp xuất phát từ trải nghiệm cá nhân.
Từ khi tôi đăng bài “Mẹo nuôi dưỡng thói quen học tập cho trẻ” trên Đại Kỷ Nguyên, nhiều độc giả phản hồi rằng bài viết giúp ích cho việc giáo dục con cái. Tuy nhiên, một số bà mẹ lớn tuổi hơn cho biết họ đã bỏ lỡ giai đoạn con còn nhỏ: con nay đã học trung học cơ sở, trung học phổ thông mà vẫn không thích học, vậy làm thế nào để thay đổi? Tôi từng có một trải nghiệm hướng dẫn như vậy, xin chia sẻ trường hợp này. Biết đâu bạn có thể rút ra điều gì đó, từ đó tìm được yếu tố then chốt khiến con không thích học.
Nhiều năm trước, con gái một đồng nghiệp đang học lớp Tám. Thành tích của em cứ quanh quẩn ở nhóm giữa và cuối lớp. Chỉ một năm nữa em sẽ tham dự kỳ thi tuyển sinh trung học phổ thông, nên đồng nghiệp rất lo, nhờ tôi giúp nghĩ cách cải thiện tình hình. Sau khi trao đổi sâu với em, tôi phát hiện em cho rằng học là học cho người lớn, còn đối với bản thân thì không có động lực nào khác.
Trong cuộc trò chuyện, em kể mình rất thích nghe nhạc đại chúng, thuộc nhóm hâm mộ ca sĩ. Khi ca sĩ yêu thích phát hành đĩa CD mới, em sẵn sàng tiết kiệm cả tiền ăn để mua, còn xếp hàng chờ xin chữ ký. Em thường than mình chỉ có một chiếc máy nghe nhạc xách tay. Nhìn thấy sở thích của em, tôi tìm ra yếu tố then chốt có thể khơi dậy động lực học tập, bèn đề xuất một kế hoạch có lợi cho cả hai bên.
Tôi nói với em: “Con đang xếp thứ hơn 20 trong lớp. Nếu kỳ kiểm tra tháng tới con có thể vào ba vị trí đầu, bác sẽ tặng con một bộ dàn âm thanh để đầu giường.” Mắt em sáng lên, quyết tâm bùng lên mạnh mẽ; hai chúng tôi ngoéo tay giao hẹn.
Tiếc rằng kỳ kiểm tra ấy em chỉ tiến lên được thứ 10. Đúng lúc siêu thị đang khuyến mại dàn âm thanh để đầu giường, tôi mua một bộ, tạm cho em mượn để trải nghiệm. Sau này khi lọt vào ba vị trí đầu, em mới thực sự sở hữu nó. Trong việc này tôi đã âm thầm dùng một mẹo: giữ lại hộp đóng gói, cho em thấy rõ rằng nếu kỳ kiểm tra tháng sau chưa vào được ba vị trí đầu, tôi sẽ đóng hộp mang dàn âm thanh về.
Để có được dàn âm thanh, em học rất chăm trong kỳ kiểm tra tháng thứ hai, nhưng chỉ xếp thứ Sáu. Tôi đến nhà, cho dàn âm thanh vào hộp mang đi. Đồng nghiệp nói sẵn lòng trả tiền, xin tôi đừng lấy dàn âm thanh, bênh con rằng em đã cố gắng hết sức. Tôi nhờ đồng nghiệp phối hợp trong việc này, cho rằng cần một tác động mạnh nữa thì tiềm năng của con gái cô ấy mới có thể phát huy trọn vẹn.
Từ lúc tôi tháo dây, đóng hộp đến lúc mang lên xe, em vừa đi theo vừa khóc. Tôi nói: “Dàn âm thanh vẫn là của con. Chỉ cần con thi vào ba vị trí đầu, bác sẽ lập tức mang nó trở lại gặp con.” Kết quả kỳ thi cuối kỳ, em đứng thứ Hai. Tất nhiên em vui mừng ôm về dàn âm thanh yêu quý, nụ cười rạng rỡ đến mức không khép miệng lại được.
Khi lên trung học phổ thông, em trúng tuyển nguyện vọng thứ Ba. Tự hiểu toán là môn yếu chí mạng của mình, em quyết tâm tìm lớp học thêm để củng cố nền tảng. Lịch học thêm cuối tuần đúng lúc tôi rảnh, nên tôi giúp đưa đón.
Có lần tôi đợi rất lâu ở cửa lớp học thêm, vốn định cằn nhằn vài câu. Nhưng em giải thích vì thi được điểm đứng đầu lớp, em phải ở lại nhận học bổng 100 đồng nên chậm trễ. Em vui vẻ nói, nếu thêm vài lần đứng đầu nữa thì có thể mua đĩa CD mới phát hành của một ca sĩ nào đó.
Tôi chợt nghĩ ra một cách, lập tức tặng thêm 100 đồng, đồng thời hứa rằng từ đó, mỗi khi em nhận được 100 đồng, tôi sẽ tặng thêm 100 đồng. Từ ấy, cứ mỗi kỳ kiểm tra của em là tôi lại “mất” 100 đồng, nhưng thành tích của em cũng ngày càng tốt hơn.
Cuối học kỳ đầu lớp Mười, nhờ thành tích xuất sắc, em được nhà trường thưởng bằng việc miễn học phí và các khoản phí trường học trị giá 4.000 đồng. Tôi nói với đồng nghiệp: “Bạn nên chia một nửa, tức 2.000 đồng, cho con gái để khuyến khích em. Như thế mỗi học kỳ bạn đều có thể bớt được 4.000 đồng tiền học phí và các khoản phí.” Đồng nghiệp làm theo lời khuyên. Kết quả, suốt ba năm trung học phổ thông, gia đình đều được hưởng việc miễn giảm ấy.
Sau đó em thi đỗ ngành công tác xã hội tại trường đại học mà mình mong muốn. Một năm sau khi tốt nghiệp, em vượt qua kỳ thi tuyển công chức cao cấp, có một công việc ổn định trong cơ quan công quyền.
Bạn có thất vọng với một đứa trẻ không thích học không? Tôi đề nghị phụ huynh trước hết tìm ra yếu tố then chốt có thể khơi dậy động lực học tập. Trong trường hợp này, em là người mê nhạc đại chúng. Việc kết nối “nâng cao hứng thú học tập” với “nhạc đại chúng” khiến em cố gắng học để thỏa mãn mong muốn được thưởng thức nhiều âm nhạc hơn. Vì thế, tìm đúng điều trẻ yêu thích có lẽ sẽ giúp khơi dậy hứng thú học tập, đưa thành tích tiến triển theo hướng tốt hơn.
Theo Hiểu Phong, bài “育兒錦囊:讓不愛讀書的孩子開始閱讀”, Đại Kỷ Nguyên, ngày 29/11/2020. Các khoản tiền được giữ theo đơn vị “đồng” của bài nguồn, không quy đổi sang đồng Việt Nam.
Nguồn: Đại Kỷ Nguyên
