Gray, nhà tâm lý học và nghiên cứu, phác họa một bức tranh đáng lo về cách trẻ em ngày nay được nuôi dưỡng và giáo dục. Trong cuốn sách mới, ông cho rằng trẻ đang chịu nhiều áp lực và ràng buộc vào giai đoạn lẽ ra chúng được chơi, khám phá và từng bước đảm nhận thêm trách nhiệm.
Theo bài điểm sách, trách nhiệm không chỉ thuộc về cha mẹ. Nhiều yếu tố đã tác động đến tuổi thơ, trong đó có sự xuất hiện của truyền hình. Vào giữa thế kỷ XX, trẻ em thường có nhiều tự do hơn sau giờ học: tự đạp xe đến sân chơi hoặc đi mua vài món đồ ở cửa hàng gần nhà.
Đến năm 1955, phần lớn hộ gia đình Mỹ đã có tivi. Theo cách lý giải trong bài, thời gian trẻ chơi ngoài trời với bạn bè giảm đi, và chúng cũng ít phải tự nghĩ ra cách sáng tạo để sử dụng thời gian rảnh.
Cha mẹ dần quản lý ngày của con chặt hơn và giám sát nhiều hoạt động hơn. Họ nhanh chóng can thiệp để giải quyết khó khăn cho trẻ, đồng thời hạn chế mong muốn tự do và khám phá của con.
Để làm rõ sự thay đổi đó, Gray thường đối chiếu tuổi thơ hiện nay với trải nghiệm của chính mình. Ông kể rằng khi còn học tiểu học, mình và bạn bè gặp nhau sau giờ học và chơi đủ môn thể thao có thể chơi.
Gray là giáo sư nghiên cứu về tâm lý học và khoa học thần kinh tại Boston College, đồng thời có công trình nghiên cứu về tâm lý phát triển. Điều khiến lời cảnh báo của ông trở nên đáng chú ý, theo người viết bài điểm sách, là tình trạng lo âu, trầm cảm và ý nghĩ tự sát ở trẻ em mà ông nêu trong sách.
Bài viết cũng nhắc tới sự chú ý rộng rãi từng dành cho các trường hợp trẻ mất tích ở Mỹ, trong đó có việc in ảnh người mất tích lên hộp sữa. Tuy nhiên, theo nghiên cứu được Gray tập hợp, những vụ trẻ bị người lạ bắt cóc là rất hiếm về mặt thống kê.
Sau khi trình bày những tác động tiêu cực của môi trường tuổi thơ hiện nay, Gray chuyển sang giải pháp. Ông kêu gọi những người và tổ chức có ảnh hưởng đến cuộc sống của trẻ cùng tham gia, gồm cha mẹ, trường học, thư viện, cơ quan chính quyền, các chương trình vui chơi giải trí và bác sĩ nhi khoa.
Với cha mẹ, ông gợi ý cho trẻ tham gia quyết định, thử nhìn thế giới từ góc độ của con và để trẻ tự trải nghiệm điều mới, kể cả khi có thể mắc sai lầm.
Người đọc có thể thấy các lời khuyên ấy không mới. Tuy vậy, tác giả bài điểm sách cho rằng những số liệu và lập luận về cách nuôi dạy hiện đại đáng được bàn luận trong gia đình và tại các cuộc họp của nhà trường.
Theo đánh giá của MJ Hanley-Goff, kiến thức chuyên môn và lối viết của Gray đã truyền đạt rõ lập luận của ông, đồng thời có thể khuyến khích độc giả cân nhắc các đề xuất trong sách.
Bài điểm sách kết luận rằng những người làm việc với trẻ nên nghiêm túc xem xét lời cảnh báo của “Restoring Childhood”, coi đây là một gợi ý cho hiện tại và ưu tiên nhu cầu vui chơi của trẻ.
Nguồn: MJ Hanley-Goff, “‘Restoring Childhood’: Let Kids Be Kids Again”, The Epoch Times, 27/10/2026. Đây là bài điểm sách; các nhận định về cuốn sách và tác động của cách nuôi dạy trẻ thuộc tác giả và người được dẫn nguồn.