Lĩnh vực xuất khẩu tôm có nhiều nốt trầm trong năm 2018, tuy nhiên, năm nay, tôm Việt sẽ lấy lại vị trí tại nhiều thị trường quan trọng, đặc biệt là EU và Hoa Kỳ.

Theo Tổng cục Hải quan, năm 2018 lượng tôm xuất khẩu đạt 376,2 nghìn tấn, trị giá 3,53 tỷ USD, giảm 2,5% về lượng và giảm 7,7% về trị giá so với năm 2017. Đây là một bước lùi, gây khó khăn cho toàn ngành nuôi – xuất khẩu thủy sản Việt Nam.

Trong năm 2018, xuất khẩu tôm giảm chủ yếu do xuất khẩu sang EU, Nhật Bản và Trung Quốc giảm, trong khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Canada tăng. Đáng chú ý, Việt Nam thụt lùi ở EU – vốn là thị trường xuất khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam. Năm 2018, lượng tôm xuất khẩu sang EU đạt 89,6 nghìn tấn, trị giá 839,7 triệu USD, giảm 2,3% về lượng và giảm 2,2% về trị giá so với năm 2017.

Mặc dù theo thống kê xuất khẩu tôm sang thị trường EU giảm, nhưng thị phần tôm Việt Nam trong tổng nhập khẩu của EU lại tăng so với năm 2017. Dự đoán, thị trường này sẽ khởi sắc trở lại, bởi Hiệp định thương mại Việt Nam – EU (EVFTA) dự kiến có hiệu lực trong năm 2019 sẽ là yếu tố hỗ trợ xuất khẩu tôm sang thị trường EU phục hồi.

Nhật Bản là thị trường xuất khẩu tôm lớn thứ 2 trong năm 2018, đạt 63,3 nghìn tấn, trị giá 635 triệu USD, giảm 7,1% về lượng và giảm 9,6% về trị giá so với năm 2017. Xuất khẩu tôm sang Nhật Bản giảm do nhu cầu nhập khẩu tôm của thị trường này giảm, và năm 2017 xuất khẩu tôm sang thị trường này đã tăng rất mạnh. Bên cạnh đó, việc Nhật Bản thường xuyên rà soát, tăng tần suất kiểm tra dư lượng Sulfadiazine trong các lô hàng tôm đông lạnh Việt Nam cũng gây khó khăn cho xuất khẩu tôm sang thị trường này. Năm 2019, xuất khẩu tôm sang Nhật Bản dự báo sẽ ổn định so với năm 2018.

Năm 2018, xuất khẩu tôm sang Hoa Kỳ đạt 60,2 nghìn tấn, trị giá 636 triệu USD, tăng 4,2% về lượng, nhưng vẫn giảm 3,1% về trị giá so với năm 2017. Năm 2019, xuất khẩu tôm sang thị trường Hoa Kỳ sẽ tiếp tục tăng nhờ nhu cầu từ thị trường này tăng trưởng ổn định và có tín hiệu cho thấy tôm Việt Nam đang dần lấy lại vị thế tại thị trường này. Các tháng cuối năm, Hoa Kỳ tăng cường nhập khẩu tôm từ Việt Nam, đặc biệt khi thuế chống bán phá giá đối với tôm Việt Nam giảm xuống.

Với thị trường Hàn Quốc, Việt Nam vẫn giữ vững vị trí là thị trường cung cấp tôm lớn nhất cho Hàn Quốc nhờ tận dụng tốt lợi thế cạnh tranh. Năm 2019, với nhu cầu ổn định, và nhờ tận dụng ưu đãi thuế quan thông qua Hiệp định FTA Hàn Quốc – Việt Nam, xuất khẩu tôm sang Hàn Quốc sẽ tiếp tục tăng, nhưng tốc độ tăng trưởng sẽ không cao như khi Hiệp định mới có hiệu lực.

Bên cạnh những thuận lợi về thị trường, xuất khẩu tôm vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn như:

Hầu hết các nhà cung cấp tôm lớn trên thế giới có kế hoạch tăng sản lượng, sự cạnh tranh trên thị trường sẽ gay gắt hơn nữa;

Giá tôm nhiều khả năng sẽ tiếp tục ở mức thấp do nguồn cung dồi dào;

Các nước nhập khẩu ngày càng quan tâm đến vấn đề an toàn thực phẩm và tăng cường kiểm tra dư lượng chất kháng sinh.

Tuệ Minh