Tóm tắt bài viết

  • Khảo sát của giáo sư Coates cho thấy số lượng người Úc đi ra nước ngoài để cấy ghép thận thực tế cao hơn so với những gì thể hiện trong báo cáo chính thức. 
  • Bệnh nhân ghép tạng cũng có thể gặp phải những nguy cơ đáng kể đối với sức khỏe mà họ không lường trước được, như thải ghép, nhiễm vi khuẩn, thậm chí là HIV.
  • Thực tế là những người hiến tạng sống cũng vô tình góp phần làm cho việc cấy ghép tạng trở thành một dịch vụ thương mại bất hợp pháp nhằm sinh lợi. Giáo sư Coates nói về những người đi du lịch ghép tạng, họ đang ghép nội tạng từ những người rất nghèo, nó giống như một hình thức nô lệ hiện đại.

Theo số liệu thống kê chính thức, mỗi năm, Úc chỉ có một số ít người đi nước ngoài để ghép thận. Nhưng cuộc khảo sát gần đây cho thấy con số thực tế cao hơn rất nhiều.

Để có được những số liệu chính xác hơn, Chủ tịch hiệp hội cấy ghép của Úc và New Zealand (TSANZ), ông Toby Coates đã khảo sát các thành viên của cộng đồng y bác sỹ cấy ghép, để thống kê xem có bao nhiêu bệnh nhân đã cấy ghép tạng ở nước ngoài.

Giáo sư Đại học Adelaide cho biết, số liệu thống kê chính thức từ ANZDATA cho thấy tối đa có khoảng 11 người được ghép thận ở nước ngoài mỗi năm, nhưng cuộc khảo sát của giáo sư Coates chỉ ra rằng con số này có khả năng cao hơn.

Giữa năm 2010 và 2014, đã có 25 trường hợp được báo cáo chính thức, nhưng theo nghiên cứu của ông thì có đến 30 trường hợp.

Mặc dù chưa có số liệu thống kê chính thức cho năm 2017 và 2018, nhưng con số chính thức có khả năng sẽ thấp hơn khảo sát của giáo sư Coates, với 28 trường hợp trong khoảng thời gian từ năm 2015 đến năm 2018. Số liệu chính thức chỉ báo cáo có 8 ca cấy ghép trong năm 2015 và 2016.

Du lịch ghép tạng có khuynh hướng phổ biến ở Úc

Giáo sư Coates nói với news.com.au, việc cấy ghép có khuynh hướng nhiều và phổ biến hơn những gì mà báo cáo chính thức phản ánh. Gần phân nửa trong số 200 chuyên gia được khảo sát cho biết họ từng trực tiếp chăm sóc cho người ghép tạng ở nước ngoài. Trong đó, Trung Quốc, Philippines và Ấn Độ là ba điểm đến để cấy ghép tạng phổ biến nhất.

Giáo sư Coates, cũng là giám đốc cấy ghép tại Bệnh viện Hoàng gia Adelaide, cho biết có khoảng 70% người được khảo sát cho biết trong quá trình công tác, họ đã thảo luận với ít nhất một bệnh nhân về việc chọn đi ra nước ngoài ghép tạng.

Theo ông, nhiều người Úc đi du lịch nước ngoài với mục đích ghép tạng, và lý do chính là họ nghĩ rằng ở đó họ sẽ được cấy ghép nội tạng sớm hơn. Một số bệnh nhân có thể ghép tạng hợp pháp do bạn bè hoặc người thân hiến tặng, nhưng cũng có nhiều người có khả năng cấy ghép bất hợp pháp.

Trong khi bệnh nhân thận có nguy cơ tử vong thấp hơn so với các bệnh nhân cần cấy ghép tạng khác, nhưng thận là một trong những nội tạng có nhu cầu cao nhất. Những số liệu mới nhất trong tháng 6 năm nay cho thấy gần 70% người cần ghép thận trong số 1430 người đang chờ ghép tạng.

Tỷ lệ chờ ghép phổi là (9%), gan (8%), tim (6%), tuyến tụy (4%), đảo tụy (1%) và ruột (0,4%). Mặc dù chiếm tỷ lệ cao trong danh sách chờ, số liệu từ DonateLife cho thấy số ca ghép thận được thực hiện chỉ chiếm 54% trong năm 2016. Năm đó, 61% bệnh nhân cần một quả thận mới. Đáng buồn thay, 8 trong số họ đã chết sau khi cấy ghép.

Nhu cầu cấy ghép nội tạng thực tế có thể cao hơn rất nhiều so với con số trong danh sách chờ. Vì mọi người cần có 80% cơ hội sống sót trong 5 năm thì mới được liệt kê vào danh sách. Một số người cũng bị loại ra nếu sức khỏe của họ xấu đi.

Giáo sư Coates cho biết bệnh nhân ghép tạng cũng có một số nguy cơ đáng kể đối với sức khỏe mà họ không lường trước được. Nhiều bệnh nhân cấy ghép đã bị nhiễm nấm và vi khuẩn, phải điều trị hàng tháng. Nếu không phù hợp, cơ thể cũng có thể đào thải nội tạng mới. Giáo sư Coates nói rằng, ông biết ít nhất một người bị nhiễm HIV sau khi cấy ghép ở Trung Quốc. Người này đã chết sau sáu tháng.

Những người hiến tạng có thể đã vô tình đẩy mạnh hình thức buôn bán nội tạng bất hợp pháp

Thực tế là những người hiến tạng sống cũng vô tình góp phần làm cho việc cấy ghép tạng trở thành một dịch vụ thương mại bất hợp pháp nhằm sinh lợi. Các yếu tố như nghèo đói, thất nghiệp và thiếu các cơ hội kinh tế xã hội là những nguyên nhân chính làm cho người dân phải đi bán nội tạng. Giáo sư Coates nói về những người đi du lịch ghép tạng, họ đang ghép nội tạng từ những người rất nghèo, nó giống như một hình thức nô lệ hiện đại.

Theo số liệu thống kê năm 2015 đưa ra trước Ủy ban Thường vụ Liên hợp quốc, Quốc phòng và Thương mại, buôn bán nội tạng là một trong 10 hoạt động kiếm tiền bất hợp pháp hàng đầu thế giới, tạo ra khoảng 1,2 tỷ USD lợi nhuận trên toàn cầu mỗi năm. Ủy ban đang tiến hành một cuộc điều tra về buôn bán nội tạng người bất hợp pháp và đi du lịch cấy ghép nội tạng, dự kiến sẽ đưa ra một số khuyến nghị sớm.

Bất chấp những cản trở từ việc kiểm soát nhập cư, vùng cô lập và những luật lệ khắt khe, đã có một trường hợp buôn bán nội tạng được biết đến ở đất nước này.

Vào năm 2011, một cặp vợ chồng già được cho là đã đưa một phụ nữ từ Philippines đến Úc và hứa hẹn trả tiền và làm visa làm việc cho cô nếu cô đồng ý “hiến tặng” thận. Người phụ nữ đã thay đổi ý định của mình sau khi đến Úc và vấn đề này được kiện đến Cảnh sát Liên bang Úc. Nhưng vụ kiện không bao giờ bị truy tố vì người mua tạng đã chết.

Theo giáo sư Coates, hệ thống ghép tạng của Úc nên được hỗ trợ để mọi người không bị cám dỗ đi ra nước ngoài, bởi vì đó thực sự là hành vi không có đạo đức và không đem lại lợi ích tốt nhất cho mọi người.

Thanh Hiền