Thời gian qua, có nhiều phân tích và ý kiến dư luận cho rằng thiên tai tại Việt Nam hiên nay và những năm gần đây với tình hình ngày càng trầm trọng là do phá rừng và làm thủy điện. Tuy nhiên, ông Nguyễn Quốc Trị, Tổng Cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp Việt Nam lại khẳng định: “Nói lũ lụt ở miền Trung do phá rừng là không đúng”.

Theo thống kê ghi nhận từ truyền thông trong nước, tính đến trưa 21/10, mưa lũ khiến 135 người chết và mất tích; hơn 200.000 người phải sơ tán. 4 tỉnh thiệt hại về người nặng nhất là Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam và Quảng Bình.

Hiện còn hơn 124.000 hộ dân tại 2 tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình đang bị ngập. Trong đó, Hà Tĩnh có 9 huyện, Quảng Bình 7 huyện ngập sâu (trên một mét). Ở Quảng Trị, nước đã rút khỏi nhà dân, chỉ còn một số tuyến đường ở các vùng thấp trũng, gần sông còn ngập nhẹ.

Trước tình trạng lũ lụt ở miền Trung những ngày qua được dư luận cùng nhiều phân tích cho rằng phần lớn nguyên nhân là do phá rừng và xây hàng loạt đập thuỷ điện… Tuy nhiên điều này đã ngay lập tức bị tổng cục trưởng Tổng Cục Lâm Nghiệp bác bỏ và nói rằng nguyên nhân không phải do phá rừng, điều này không đúng, mà là do biến đổi khí hậu.

Hôm 21/10, báo Dân Việt dẫn lời ông Nguyễn Quốc Trị, tổng cục trưởng Tổng Cục Lâm Nghiệp, Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn: “Nói lũ lụt ở miền Trung do phá rừng là không đúng. Chính biến đổi khí hậu gây ra hiện tượng thời tiết cực đoan, mưa lũ ở miền Trung là một ví dụ điển hình. Thực tế, mấy vụ sạt lở đất gây hậu quả nghiêm trọng ở Quảng Trị đều là những nơi phát triển rừng rất tốt, độ che phủ lớn. Tuy nhiên do mưa quá nhiều, địa hình dốc lớn nên mới gây vết sạt trượt”.

Ông Trị còn khẳng định rằng “độ che phủ rừng ở các tỉnh miền Trung rất tốt, cao hơn so với bình quân chung cả nước, bởi vì nếu không có rừng, lũ lụt sẽ còn nặng nề hơn nhiều”.

Phát ngôn của ông Trị được đưa ra trong bối cảnh công luận đang lên án tình trạng phá rừng, xây hàng loạt thủy điện là nguyên nhân chính gây ra bão lụt nghiêm trọng ở miền Trung.

Tuy nhiên, gần đây người dùng mạng xã hội truyền nhau những bức ảnh vệ tinh của Google Maps cho thấy Việt Nam, đặc biệt là miền Trung gần như không còn rừng. Chỉ còn một màu xám ở khu vực ngã 3 Đông Dương tiếp giáp với Lào và Campuchia.

Thực tế, để làm các thủy điện, buộc phải phá huỷ, đốn hạ hàng nghìn hecta rừng phòng hộ để làm hồ. Nhiều ngọn đồi, núi bị san phẳng để làm các trạm, đường, công trình quản lý liên quan.

Theo số liệu thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, tình trạng phá rừng ở Việt Nam vẫn đang diễn tiến nghiêm trọng dù đã có nhiều báo cáo của phía chính phủ Việt Nam cho thấy có nỗ lực để khôi phục rừng.

Từ năm 2010 đến 2015, 300,000 ha rừng tại Việt Nam bị đốn hạ – tương đương với 4 lần diện tích thành phố New York. Chỉ riêng trong năm 2018, 10.000ha rừng của Việt Nam biến mất.

Viện Điều tra và quy hoạch rừng nhận định lý do chính khiến diện tích rừng tự nhiên bị giảm sút là do việc chuyển đổi mục đích sử dụng, khai thác quá mức, đặc biệt là tại 2 khu vực duyên hải miền Trung và Tây Nguyên.

Theo báo cáo của Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc (FAO), Việt Nam là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nghiêm trọng từ các hiện tượng thiên tai, bão lũ. Các hiện tượng thiên tai như lũ lụt, sạt lở đất, hạn hán, ngập mặn… ngày càng nghiêm trọng do tình trạng rừng bị tàn phá.

Liên quan thực trạng này, ông Vũ Thanh Ca, khoa Môi Trường, Đại Học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội, bình luận trên trang cá nhân: “… Có người nói rằng xây đập thủy điện sẽ gây phá rừng. Nếu quản lý tốt thì phần diện tích rừng bị phá chỉ là lòng hồ và một phần rừng bị phá để làm đường sá và các công trình phục vụ thủy điện…”.

“Do những tác động môi trường của thủy điện, tôi không ủng hộ thủy điện và nếu được chọn thì tôi sẽ theo làm theo cách của Mỹ, phá thủy điện cũ đi, không xây thêm thủy điện mới mà chỉ phát triển nhiệt điện và các dạng năng lượng khác. Tuy nhiên, đặt điều đó ra với Việt Nam rất khó khăn. Phát triển kinh tế mà giảm tiêu thụ điện là một chuyện chỉ có trong tưởng tượng,” theo Facebook Ca Vu Thanh.