Chuyên gia phân tích an ninh quốc gia Rebecca Grant đã chia sẻ với kênh Fox News những đánh giá của bà về diễn biến ở Hồng Kông và khẳng định Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đúng.

Những gì đang diễn ra ở Hồng Kông đã thu hút được sự chú ý của toàn thế giới, và thậm chí nó còn đóng vai trò quan trọng trên bàn đàm phán giữa cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung. Hôm Chủ Nhật vừa qua, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo đã nói với Chris Wallace trên Fox News rằng: “Chúng tôi đang theo dõi người dân Hồng Kông khi họ nói về những điều họ coi trọng”.

Các cuộc biểu tình ở Hồng Kông là một sự bác bỏ mạnh mẽ việc củng cố quyền lực của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, theo bà Grant. Vị chuyên gia cho rằng Hồng Kông cũng đang cho thế giới thấy rằng Tổng thống Trump đã đúng: Ông đã lựa chọn một thời điểm không thể thích hợp hơn để đối đầu với Trung Quốc.

videoinfo__video3.dkn.tv||b6fc5f898__

Bắc Kinh lúc nào cũng muốn làm cho Hồng Kông im lặng. Hồng Kông là thuộc địa thịnh vượng của Anh từ năm 1842 cho đến năm 1997. Nhưng Hồng Kông phụ thuộc vào nguồn cung từ đại lục, Trung Quốc ngày càng mạnh hơn và dường như đã đến lúc chào đón Trung Quốc vào hệ thống kinh tế và tài chính phương Tây. Tuy nhiên, khi Anh trao quyền kiểm soát cho Trung Quốc vào năm 1997, Hồng Kông đã có được một thỏa thuận tốt. Lãnh đạo Trung Quốc, Đặng Tiểu Bình, hứa sẽ để Hồng Kông có mức độ tự trị cao cho đến năm 2047. Hồng Kông giữ hệ thống tòa án của riêng mình cùng hầu hết các biện pháp bảo vệ pháp lý và thể chế của một nền dân chủ phương Tây theo học thuyết của một quốc gia, hai chế độ.

Điều đó có nghĩa là người Hồng Kông vẫn có quyền tự do ngôn luận, truy cập internet không hạn chế và các cuộc biểu tình trên đường phố. Đây là những đặc quyền hiếm thấy ở Trung Quốc đại lục. Hồng Kông vẫn là một trung tâm tài chính thịnh vượng và người dân thực hiện quyền tự do ngôn luận của mình với các sự kiện như cuộc biểu tình chiếm trung tâm năm 2014 và hoạt động tưởng nhớ hàng năm đối với các nạn nhân trong vụ thảm sát Thiên An Môn 4/6/1989. Một nhân tố duy trì sự độc lập của Hồng Kông đối với đại lục là thỏa thuận Hồng Kông sẽ không cho phép dẫn độ sang Trung Quốc. Bạn có thể tưởng tượng tại sao, bà Grant đặt vấn đề.

Bài học từ Hồng Kông là gì? Hãy giữ vững khi Trung Quốc không chơi theo luật. Ông Trump đã nhìn thấy điều đó từ sớm, rằng hãy cứng rắn khi Trung Quốc muốn làm chủ cuộc chơi. Do đó ông sử dụng quân bài thuế quan và đàm phán thương mại rất quyết đoán và kiên định.

Vương quốc Anh cũng nhận ra điều đó, nên quyết định loại bỏ các thiết bị Huawei khỏi mạng viễn thông của mình.

Những sửa đổi trong dự luật tội phạm ở Hồng Kông cho phép dẫn độ người có tội về Trung Quốc đại lục, và đây là một kẽ hở. Không giống như Hồng Kông, Trung Quốc đại lục tới giờ vẫn chưa có hệ thống tư pháp độc lập. Biện pháp dẫn độ, nếu được thông qua bởi cơ quan lập pháp Hồng Kông, sẽ cho phép Bắc Kinh bắt các nhà bất đồng chính kiến, hoặc bất kỳ ai ở Hồng Kông. Trong một thành phố tuyệt vời như Hồng Kông, mọi người có thể cứ thế tự nhiên biến mất.

Các cuộc biểu tình nhỏ phản đối dự luật đã bắt đầu vào tháng Ba. Trưởng đặc khu Hồng Kông Carrie Lam (Lâm Trịnh Nguyệt Nga) nói rằng dự luật sẽ không áp dụng cho các tội phạm chính trị. Nhưng ít ai tin bà, bà Lâm đã được Bắc Kinh bổ nhiệm trực tiếp, và chính bà đưa dự luật dẫn độ ra bỏ phiếu trong một cuộc chạy đua rất nhanh, chỉ có 20 ngày.

Sau đó vào tháng Sáu, các cuộc biểu tình đã tăng lên. Cuối tuần vừa qua, các nhà tổ chức ước tính có 2 triệu người trong số hơn 7 triệu người Hồng Kông đã xuống đường. Cảnh sát Hồng Kông cho biết tối thiểu có vài trăm nghìn người. Các cuộc biểu tình đã đưa Hồng Kông vào tình trạng đình trệ. Dù số lượng người biểu tình chính xác là bao nhiêu, điểm quan trọng là chính quyền Hồng Kông đã không thể giành chiến thắng.

Trung tâm của toàn bộ diễn biến phức tạp xung quanh dự luật là một vụ án giết người tàn bạo. Trở lại vào tháng 2 năm 2018, nam thanh niên Hồng Kông Chan Tong-Kai, 20 tuổi, đi du lịch cùng bạn gái sang Đài Loan, sau đó giết người bạn gái đang mang bầu, nhét cô vào chiếc vali màu hồng và vứt xác ở ngoại ô Đài Bắc, Đài Loan. Sau đó, hắn ta đánh cắp tiền từ tài khoản ngân hàng của cô gái và trốn về Hồng Kông. Chan đã thú nhận tội của mình. Đài Loan đã truy tố anh ta vào cuối năm 2018, đó là khi vấn đề dẫn độ phát sinh. Đáng buồn thay, vụ án giết người tàn bạo về cơ bản được khai thác như một màn khói chính trị.

Về phần mình, Đài Loan đã đứng về phía những người biểu tình ở Hồng Kông. Đài Loan cho biết hồi tháng Năm họ không còn muốn truy nã kẻ trốn chạy Chan Tong-Kai nữa. Số phận chính trị của Hồng Kông là quá quan trọng.

videoinfo__video3.dkn.tv||96ee2de6b__

Đối với ông Tập, những gì diễn ra trên đường phố Hồng Kông là một cơn ác mộng, theo chuyên gia Grant. Ông Tập ghét sự bất ổn. Đa số trong 1,3 tỷ người Trung Quốc không được nhìn thấy những hình ảnh hoặc thậm chí còn biết những gì xảy ra ở Hồng Kông, vì Trung Quốc chặn tin tức và truy cập internet.

Ông Tập đã có thể làm tốt hơn với tư cách là một nhà lãnh đạo thế giới. Ví như ông có thể giúp đỡ phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên hay loại bỏ những trò gây rối ở Biển Đông.

Theo chuyên gia Grant, thách thức của Trung Quốc là làm thế nào để cho phép nhiều quyền tự do hơn bên cạnh sự thịnh vượng của quốc gia. Chính quyền Trung Quốc cũng có thể tìm đến một lựa chọn đen tối ngược lại: đàn áp nhiều hơn, kiểm soát nhiều hơn. Nhưng nhờ có Hồng Kông, thế giới sẽ dõi theo mọi động thái của Trung Quốc và họ phải lựa chọn cho đúng.

Tất Thăng 

videoinfo__video3.dkn.tv||21a46d3b7__