Tóm tắt bài viết

  • Phong trào dân chủ Hồng Kông đã vượt ra khỏi biên giới đặc khu. Tại nhiều trường đại học Australia cũng diễn ra những cuộc đụng độ giữa hai nhóm sinh viên Hồng Kông và Trung Quốc.
  • Các cuộc phỏng vấn của tờ SBS với các sinh viên Trung Quốc về chương trình giáo dục trong nước có thể giải thích lý do nhóm này ủng hộ chính quyền Bắc Kinh chống lại biểu tình đặc khu.
  • Học sinh, sinh viên Trung Quốc đều trải qua môn Giáo dục Đạo đức, trong đó dạy họ phải tự hào và trung thành với Đảng. Điều đó khiến cho nhiều người Trung Quốc ngay cả ra nước ngoài nhiều năm vẫn không quên lý tưởng ấy và cảm thấy cô lập với bạn bè quốc tế.

Phong trào dân chủ ở Hồng Kông đã lan rộng trên thế giới. Các cuộc biểu tình dẫn đến một số đụng độ tại Australia giữa các sinh viên Trung Quốc và sinh viên Hồng Kông. Nhóm ủng hộ Hồng Kông đứng lên nói sự thật và kêu gọi dân chủ cho đặc khu, trong khi nhóm thân Bắc Kinh phá rối sự kiện đó, khẳng định sự trung thành với chính quyền đại lục. Vậy điều gì đã khiến các sinh viên đại lục luôn hướng về chính quyền của họ?

Mọi người đã chứng kiến nhiều cảnh giận dữ giữa hai nhóm nêu trên ở Sydney và Melbourne, cũng như tại các trường đại học ở Brisbane và Adelaide của Australia.

Những cuộc đụng độ này đang gây phiền phức cho khu vực trường đại học Úc, nơi 182.555 sinh viên Trung Quốc và 11.822 sinh viên Hồng Kông đang theo học.

Tờ SBS đã tiến hành một nghiên cứu cho thấy sự khác biệt trong chương trình giáo dục của các sinh viên đại lục và Hồng Kông có thể giải thích nền tảng niềm tin cho các phong trào phản kháng.

Nhóm thân Trung Quốc ở nước ngoài biểu tình phản đối phong trào dân chủ Hồng Kông (ảnh: BBC).

Nghiên cứu bao gồm các cuộc phỏng vấn sâu về một mẫu ngẫu nhiên của hơn chục sinh viên đã tốt nghiệp ở Trung Quốc đại lục và đang theo học tại các trường đại học phía Tây Australia.

Các cuộc phỏng vấn diễn ra vào cuối năm 2018, trước khi phong trào dân chủ Hồng Kông diễn ra. Các nhà nghiên cứu đã hỏi những người tham gia về trải nghiệm của họ khi học tại các trường Trung Quốc, nơi Giáo dục Đạo đức là một môn học bắt buộc.

Chương trình giảng dạy ở Trung Quốc

Theo SBS, môn Giáo dục Đạo đức ở Trung Quốc dạy học sinh tự hào về chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) và phải trung thành với lý tưởng “Một Trung Quốc”.

Đây là môn học độc lập nhưng cũng được liên kết các môn học khác, ví dụ lịch sử và nghiên cứu văn học Trung Quốc. Giáo dục Đạo đức bắt đầu được dạy trong những năm đầu đi học, tiếp tục trong suốt thời trung học cho đến đại học.

Ở trường tiểu học, trẻ em Trung Quốc sẽ tham gia Đội Thiếu niên Tiền phong, một tổ chức gồm khoảng 130 triệu đội viên do ĐCSTQ kiểm soát.

Từ nhỏ, học sinh Trung Quốc đã được tuyên truyền về lý tưởng yêu nước, trung thành với Đảng (ảnh: Japan Times).

Ở trường trung học, giáo viên đề cử học sinh đạt thành tích cao về mặt học thuật và đạo đức tham gia Đoàn Thanh niên Cộng sản. Còn trong trường đại học, sinh viên xuất sắc được tiến cử gia nhập Đảng Cộng sản.

Ngược lại, ở Hồng Kông, học sinh không phải học Giáo dục Đạo đức cũng như không tham gia Đội Thiếu niên Tiền Phong, Đoàn Thanh niên và Đảng Cộng sản.

Từ phương Đông tới phươngTây

Kết quả sơ bộ từ các cuộc phỏng vấn của tờ SBS cho thấy, khi sinh viên Trung Quốc đến các nước phương Tây để học sau đại học, họ mang theo một nghĩa vụ đạo đức để duy trì bản sắc dân tộc. Nghĩa vụ này được xây dựng thông qua các bài học Giáo dục Đạo đức.

Dưới đây là những chia sẻ của các sinh viên tham gia nghiên cứu nói về trải nghiệm của họ khi học Giáo dục Đạo đức. Tờ SBS không nêu danh tính để đảm bảo an toàn cho những sinh viên đó.

“Tôi được dạy phải yêu quê hương và đất nước của chúng tôi. Đó là điều đúng đắn”.

“Chúng tôi đã được dạy nhiều khẩu hiệu truyền cảm hứng, tích cực và yêu nước. Môn học dạy chúng tôi yêu quê hương, gia đình và xã hội”.

“Ở trường cấp hai, Giáo dục Đạo đức dạy tất cả chúng tôi cảm thấy bản thân mình là một phần của Trung Quốc và những gì chính phủ đang làm là mang lại cho chúng tôi một cuộc sống tốt đẹp hơn”.

Các cuộc phỏng vấn cũng cho thấy, ngay cả khi sinh viên từ Trung Quốc theo học tại các trường đại học phương Tây trong vài năm, họ vẫn không thể thay đổi tư tưởng từ những gì được giáo dục trước đây.

“Tôi nghĩ mặc dù Đảng Cộng sản là một chế độ độc tài, bởi ở một nước lớn như Trung Quốc thì rất khó áp dụng dân chủ và duy trì bền vững, nếu không sẽ quá hỗn loạn”.

“Khi tôi đứng dưới cờ của Đảng và tuyên thệ gia nhập Đảng Cộng sản, điều đó thật thú vị. Sau nhiều năm giáo dục chính trị và tư tưởng, tôi tin rằng Đảng Cộng sản là tổ chức tiên tiến nhất của xã hội”.

“Giờ đây, đặc biệt khi chúng tôi đang sống ở nước ngoài, nếu được nghe quốc ca Trung Quốc, điều đó mang đến cho tôi những giọt nước mắt của sự tự hào, trách nhiệm và bản sắc dân tộc”.

Sự cảm thông với ĐCSTQ

Một kết quả khác mà các cuộc phỏng vấn của tờ SBS chỉ ra, nhiều người tham gia bày tỏ sự đồng tình mạnh mẽ đối với chính quyền ĐCSTQ. Niềm tin đó được giữ vững ngay cả sau khi họ tìm hiểu về các sự kiện đã bị kiểm duyệt ở Trung Quốc, bao gồm vụ thảm sát Thiên An Môn năm 1989.

“Tôi rất có thể sẽ tham gia các cuộc biểu tình như chào mừng Chủ tịch Tập Cận Bình đến Úc vì tôi là người Trung Quốc. Tôi có ý thức và trách nhiệm gắn liền với bản sắc dân tộc của mình. Tôi cũng sẽ lên tiếng bảo vệ chủ quyền của đại lục”.

“Trung Quốc là một quốc gia lớn với dân số đông và vẫn còn nhiều người không được giáo dục tốt, do đó họ dễ bị người khác kích động. Mặc dù Đảng không bao giờ hoàn hảo 100%, nhưng ít nhất họ đã chứng minh rằng hầu hết mọi người ở Trung Quốc có một cuộc sống tốt dưới sự lãnh đạo của Đảng”.

Cảm thấy cô lập ở Australia

Trong suốt ba cuộc phỏng vấn với mỗi người tham gia, các nhà nghiên cứu đã phát hiện nhiều sinh viên Trung Quốc cảm thấy bị cô lập với bạn bè ở Australia.

Họ bày tỏ e ngại về việc thiếu cơ hội để hòa nhập với các sinh viên Australia trong thời gian sống ở đây. Nhiều người lo lắng sinh viên địa phương không quan tâm đến họ.

“Thực ra tôi không biết nhiều về cách xã hội Australia vận hành ngoài các quy tắc thông thường. Tôi không biết mình có thể tiếp cận những kiến thức này ở đâu. Một số người dân địa phương cho rằng chúng tôi nên hiểu điều này điều kia, nhưng chúng tôi thực sự không biết vì chúng tôi lớn lên trong một môi trường hoàn toàn khác”.

“Tôi có cảm giác các sinh viên Australia nghĩ rằng sinh viên Trung Quốc không thích giao lưu với họ, vì vậy họ cũng không chủ động bắt chuyện với chúng tôi. Tôi đề nghị trường có thể cải thiện điều này bằng cách tổ chức các hoạt động để chúng tôi có thể hòa nhập với bạn bè ở đây”.

SBS bình luận, giáo dục quốc tế nên là sự giao lưu hai chiều, nhấn mạnh vào tương tác và linh hoạt trong việc thay đổi bản thân. Tuy nhiên, kết quả của cuộc phỏng vấn cho thấy, niềm tin mạnh mẽ của nhiều sinh viên Trung Quốc về chính quyền Bắc Kinh giải thích vì sao họ cảm thấy tức giận với những ai phản đối điều ấy, trong đó có những người ủng hộ nền dân chủ ở Hồng Kông.

Bên cạnh đó, những sinh viên Trung Quốc tốt nghiệp ở nước ngoài ngày càng có xu hướng trở về quê hương tìm việc làm cũng liên quan đến lòng yêu nước và ý thức về bản sắc dân tộc của họ.

videoinfo__video3.dkn.tv||95e348977__