Trước đây, Haiti từng nhận được khoảng 60.000 thùng dầu mỗi ngày từ Venezuela. Giờ đây, khi nền kinh tế Venezuela sụp đổ, phần lớn người dân Haiti chỉ được dùng điện trong 3 giờ mỗi ngày, theo AP.

Khi con gái lên 4 tuổi, Jennifer Jean bắt đầu kinh doanh dịch vụ ăn uống nhỏ ở quận Bourdon thuộc thủ đô Port-au-Prince của Haiti. Ban đầu, Jennifer nấu ăn cho đám cưới hoặc các cuộc họp công ty, đến nay cô đã phát triển công việc kinh doanh của mình, và kiếm được tới 1.000 USD mỗi tháng, đủ để chi trả cho các hóa đơn và gửi cô con gái đang ở độ tuổi thiếu niên và cậu con trai 7 tuổi của mình đến một trường tư thục tốt.

Nhưng giờ đây, công việc kinh doanh của cô gặp rất nhiều khó khăn do Haiti đang trong tình trạng mất điện liên tục, tủ lạnh không hoạt động nữa nên giờ đây cô phải mua đá lạnh để giữ tươi thực phẩm.

Venezuela
Mọi người xếp hàng tại một trạm xăng để đổ xăng ở thủ đô Port-au-Prince, Haiti. (Ảnh: AP / Dieu Nalio Chery)

Thông qua chương trình viện trợ gọi là Petrocaribe của Venezuela, Haiti đã từng nhận được khoảng 60.000 thùng dầu mỗi ngày với các điều khoản thuận lợi. Hơn một nửa giá dầu có mức chiết khấu cao, Haiti có thể hoàn trả sau 25 năm với lãi suất 1%. Đổi lại, Haiti phải ủng hộ Venezuela chống lại Hoa Kỳ trong các diễn đàn khu vực như tổ chức các quốc gia châu Mỹ.

Nhưng khi chính phủ của ông Nicolás Maduro phải vật lộn với việc sản xuất xăng dầu cùng nền kinh tế đang dần sụp đổ, Venezuela đã ngừng gửi dầu trợ cấp cho các quốc gia trên khắp Trung Mỹ và Caribbean, bao gồm cả Haiti.

Bên cạnh đó, Cục khai thác các chương trình viện trợ phát triển Haiti cũng đang trong tình trạng khó khăn. Sau khi bắt đầu mua dầu trên thị trường toàn cầu, Cục trong năm nay cho biết họ đã hết tiền hoạt động và ngừng cung cấp nhiên liệu cần thiết cho các nhà máy điện. Vậy nên, giờ đây, phần lớn người dân Haiti chỉ được dùng điện trong 3 giờ mỗi ngày.

Haiti
Những người bán hàng rong đang bán nước trái cây ở Petion-Ville, Haiti. (Ảnh: AP / Dieu Nalio Chery)

Hoạt động vào ban đêm của người dân Haiti đã dừng lại khi những tên cướp có vũ trang bắt giữ những người buôn bán trên đường phố hoặc đột nhập vào nhà người dân trong bóng tối. Các trạm xăng trống rỗng trong nhiều ngày khiến nhiều người Haiti gần như không thể đi làm, chạy việc vặt hoặc đưa con đến trường. Các bệnh viện buộc phải dựa vào máy phát điện dự phòng.

“Chúng tôi không có xăng cho xe của chúng tôi. Khách hàng của chúng tôi không thể đến với chúng tôi. Doanh số giảm trong mọi lĩnh vực”, doanh nhân Reginald Boulos cho biết.

Cuộc khủng hoảng nhiên liệu đang đẩy nền kinh tế Haiti đến suy thoái. Tăng trưởng GDP năm 2018 là 1,5% – ít hơn một nửa so với những gì chính phủ mong đợi. Các nhà kinh tế cho biết tăng trưởng GDP năm nay có thể sẽ giống năm trước. Lạm phát hàng năm cũng đã đạt mức ước tính 17%.

videoinfo__video3.dkn.tv||775f9e1b2__

Các nhà phân phối nhiên liệu ở Haiti được nhà nước trợ giá khoảng 27 xu cho 3,8 lít xăng, điều đó giúp giữ giá khoảng 2,50 USD cho 3,8 lít xăng. Nhưng hiện tại, chính phủ Haiti đã không trả tiền trợ cấp trong nhiều tháng, và đã có lúc nợ tiền trợ cấp lên đến 71 triệu USD khiến các doanh nhân Haiti phải kêu gọi chấm dứt cơ cấu mua bán dầu nhà nước phức tạp.

“Những sự thiếu hụt đang tạo ra sự hoảng loạn. Nền kinh tế đang bị thiệt hại. Cách tốt nhất là tự do hóa thị trường và điều tiết nó thì sẽ tránh được những vấn đề này”, Maarten Boute, CEO của Digicel, nhà cung cấp mạng điện thoại di động lớn nhất Haiti cho biết.

Chính quyền tổng thống Haiti, ông Jovenel Moise đã yêu cầu chương trình viện trợ phát triển Haiti (BMPAD), bộ tài chính và các công ty năng lượng tư nhân đề xuất các cách để tiếp tục mở cửa thị trường xăng dầu. Nhưng giám đốc của BMPAD, Fils Aimé Ignace St Fleur, nói rằng cơ quan này sẽ không từ bỏ vai trò giám sát việc nhập khẩu và giá bán buôn xăng dầu ở Haiti.

“Nhà nước có quyền can thiệp trực tiếp vào thị trường”, giám đốc BMPAD nói.

Haiti
Anh Johny Legagneur đang kiểm tra một bóng đèn cho một khách hàng tại cửa hàng của anh ở Petion-Ville, Haiti. (Ảnh: AP / Dieu Nalio Chery)

Tại quận Bourdon, Jean nói rằng tình hình của cô đang trở nên tồi tệ. Cô không thể tìm thấy nơi bán xăng, giá đi xe taxi đã tăng gấp đôi và các con của cô thường căng mắt để học trong ánh sáng tù mù.

Băng Thanh

Xem thêm: