Trung Quốc đã xây xong một công trình đảo nhân tạo ngoài khơi Colombo, vùng biển có vị trí chiến lược ở phía Nam Sri Lanka, theo Nikkei ngày 12/12. 

Port City Colombo (Thành phố Cảng Colombo), hòn đảo nhân tạo trên 269 đất lấn biển nằm ngoài khơi thành phố lớn nhất Sri Lanka đã chính thức được công nhận là một phần lãnh thổ của đất nước. Hôm đó, pháo hoa bừng sáng bầu trời đêm phía trên bờ biển Colombo, đánh dấu thời điểm công ty xây dựng đảo, một liên doanh Trung Quốc – Sri Lanka chính thức được bắt đầu thu hút đầu tư nước ngoài.

Các nhà quan sát giàu kinh nghiệm cho rằng, hòn đảo nhân tạo này sẽ tăng cường hơn nữa mối quan hệ kinh tế của Trung Quốc với quốc gia đang gánh nợ Sri Lanka, nơi không chỉ Trung Quốc mà các nước Ấn Độ, Hoa Kỳ và Nhật Bản cũng đang cạnh tranh ảnh hưởng. 

Trung Quốc đã rót 1,4 tỷ USD để nạo vét biển và xây dựng đảo nhân tạo Port City Colombo. Đây cũng là dự án đầu tư nước ngoài trực tiếp (FDI) lớn nhất trong lịch sử Sri Lanka. Các nguồn tin ngoại giao ở Colombo cho hay, Port City Colombo là dự án nổi bật trong các liên doanh đắt đỏ tại Sri Lanka, một điểm nhấn trong Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc, theo Nikkei.

Trong BRI, hàng tỉ USD các khoản vay của Trung Quốc đã được đổ vào nhiều dự án cơ sở hạ tầng tại Sri Lanka, từ xây dựng cảng, sân bay đến đường cao tốc. Nhưng Port City Colombo sẽ không gia nhập danh sách này, bởi các dự án FDI được tiến hành mà nước chủ nhà không mất khoản chi phí tài chính nào.

Dự án được khởi công vào tháng 9/2014, khi lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình có chuyến thăm lần đầu tiên đến Sri Lanka. Chủ đầu tư dự án là công ty xây dựng cảng lớn nhất Trung Quốc Công ty Xây dựng Viễn thông Trung Quốc (CCCC), một người khổng lồ địa ốc và phát triển năng động nhất trong các dự án BRI tại Sri Lanka, thông qua chi nhánh là Công ty Cơ khí Cảng Trung Quốc (China Harbor Engineering Company – CHEC).

CHEC đã thành lập một liên doanh có tên CHEC Port City Colombo, nhắm tới các nhà đầu tư từ Trung Đông, Ấn Độ, Đông Nam Á và Trung Quốc với tham vọng biến hòn đảo nhân tạo thành “điểm đến kinh doanh, bán lẻ và căn hộ cao cấp ở Nam Á”.

Các nhà phân tích tài chính ở Colombo cho rằng, vị trí của Port City Colombo sẽ cho phép nơi này thu hút đầu tư từ giới doanh nghiệp Ấn Độ. Trong buổi lễ ra mắt dự án tại Mumbai, thủ phủ tài chính của Ấn Độ, hòn đảo được giới thiệu là một trung tâm tài chính mới chỉ nằm cách Mumbai ba giờ bay.

Tranh cãi về vấn đề pháp lý

Nhưng khi CHEC Port City Colombo hướng tới mục tiêu thu hút thêm 13 tỷ USD đầu tư phát triển bất động sản, thì hòn đảo vẫn phải chờ thêm một số hành động từ quốc hội Sri Lanka, nơi chịu trách nhiệm thông qua một số đạo luật liên quan, bao gồm luật để hòn đảo nhân tạo trở thành vùng đặc quyền kinh tế. 

Giới lập pháp Sri Lanka hiện vẫn tranh cãi về vấn đề này, đặc biệt khi khi nó đòi hỏi một loạt quy định pháp lý mới mà một số nhà quan sát cho rằng sẽ khiến Sri Lanka như đang áp dụng công thức “một quốc gia, hai chế độ” mà Trung Quốc đã sử dụng với Hồng Kông. Điều đó sẽ đòi hỏi sửa đổi hiến pháp Sri Lanka.

Chính phủ mới của Sri Lanka thân Trung Quốc, dẫn đầu là Tổng thống Gotabaya Rajapaksa dường như đã chú ý đến kêu gọi này. Các liên minh chính trị của vị tổng thống mới đắc cử trong một chiến thắng áp đảo hồi tháng 11, đã tuyên bố vào cuối tháng 11 rằng những luật mới là cần thiết để thu hút đầu tư nước ngoài vào dự án đảo nhân tạo. 

Sri Lanka bắt đầu nghiêng về Trung Quốc từ thời cựu Tổng thống Mahinda Rajapaksa (anh trai Tổng thống Gotabaya Rajapaksa) trong suốt giai đoạn năm 2005 – 2015. Vào lễ khánh thành đảo, ông Mahinda Rajapaksa hiện là thủ tướng đã có mặt để kỷ niệm dự án mà ông từng tham gia khởi công.