Tại Hội nghị hành động chính trị bảo thủ (CPAC) thường niên, Ngoại trưởng Mỹ Pompeo hôm thứ Hai (10/8) tuyên bố rằng, Tổng thống Donald Trump đã thay đổi chính sách xoa dịu Trung Quốc trong quá khứ, để đảm bảo rằng thế kỷ sau thế giới sẽ không bị thống trị bởi một chính quyền độc tài như ĐCSTQ.

Trưởng đoàn ngoại giao Mỹ cho rằng vụ bắt giữ tỷ phú Jimmy Lai (Lê Chí Anh), một nhà dân chủ Hồng Kông và là người sáng lập hãng tin Apple Daily, khiến ông không lạc quan rằng Mỹ có thể thay đổi quan điểm của Bắc Kinh đối với Hồng Kông. Ông cũng tuyên bố rằng Washington sẽ không cho phép Bắc Kinh thu được bất cứ lợi ích gì từ việc xâm phạm quyền tự do của người dân Hồng Kông.

Trong cuộc phỏng vấn với Chủ tịch Liên đoàn Bảo thủ Mỹ Matt Schlapp tại CPAC bên ngoài Washington hôm thứ Hai, nhà ngoại giao hàng đầu nước Mỹ cho biết, Tổng thống Trump đã nói với ĐCSTQ rằng Hoa Kỳ hoan nghênh những thành tựu của người dân Trung Quốc. Tôi hy vọng họ cũng được hưởng một cuộc sống tốt đẹp, nhưng không phải bằng cái giá mà Hoa Kỳ phải trả, không phải bằng cái giá mà những nông dân Mỹ, các công ty Mỹ và tài sản trí tuệ của Mỹ bị chính phủ Trung Quốc đánh cắp phải trả.

“Tổng thống Trump vừa nói rằng chúng ta sẽ không nhân nhượng với tình trạng [bất công] này thêm nữa. ĐCSTQ từ chối cung cấp các quyền tự do cơ bản cho người dân của mình. Điều này đi ngược với xu thế tự do trên toàn cầu”, Ngoại trưởng Pompeo nói.

Ông cho biết Tổng thống Trump đã nói rằng như vậy là đủ rồi.

“Chính sách của chúng tôi đã thay đổi từ xoa dịu và tiếp xúc sang một chính sách [cứng rắn] hơn. Chúng tôi hy vọng sẽ tìm được một điểm chung để có thể làm việc với họ [TQ], nhưng chúng tôi sẽ không tin tưởng mà phải kiểm chứng điều đó trước. [Chính sách cứng rắn] để đối phó với những thách thức mà ĐCSTQ đặt ra trong các hoạt động sâu rộng của họ, để đảm bảo rằng chúng sẽ bảo vệ người dân Mỹ”, ông Pompeo nói.

Ông cũng đặc biệt đề cập đến sự khác biệt về hệ tư tưởng giữa ĐCSTQ và thế giới tự do. 

Ông nói: “Những người cộng sản có những quan điểm khác biệt về cách thế giới phải vận hành. Tôi muốn nhìn thấy viễn cảnh đó, tôi biết mọi người cũng muốn vậy, và Tổng thống Trump cũng muốn đảm bảo rằng thế kỷ tới không phải là thế kỷ bị cai trị bởi một chính quyền độc tài bắt nguồn từ Trung Quốc”.

Quan điểm của ông Pompeo về vụ bắt giữ Jimmy Lai

Khi được hỏi về vụ bắt giữ nhà sáng lập “Apple Daily” của Hồng Kông – tỷ phú Jimmy Lai (Lê Trí Anh)  – hôm thứ Hai theo “Luật An ninh Quốc gia” vừa được Bắc Kinh cưỡng chế thông qua, ông Pompeo cho biết bản thân ông rất buồn. Ông nói: “Jimmy Lai chỉ là một người yêu nước. Ông ấy hy vọng sẽ mang lại những điều tốt đẹp cho người dân Hồng Kông. Ông ấy chỉ yêu cầu  các quyền tự do cơ bản”.

Trước đó cùng ngày, Ngoại trưởng Pompeo cho biết trong một Twitter rằng ông “vô cùng lo lắng” trước các thông tin cho rằng ông Jimmy Lai bị bắt theo luật an ninh quốc gia Hồng Kông. Ông cho rằng đây là một “bằng chứng nữa cho thấy ĐCSTQ đã tước đoạt quyền tự do của Hồng Kông và làm xói mòn các quyền của người dân Hồng Kông”.

Ảnh chụp màn hình Twitter.

“Tôi vô cùng lo lắng trước các báo cáo về việc bắt giữ ông Jimmy Lai theo Luật An ninh Quốc gia hà khắc của Hồng Kông. Đây lại là một bằng chứng khác cho thấy ĐCSTQ đã tước bỏ các quyền tự do của Hồng Kông và xói mòn quyền của người dân xứ cảng”, ông Pompeo viết trên Twitter cá nhân hôm thứ Hai.

Phó tổng thống Pence: Việc bắt giữ Jimmy Lai là một sự xúc phạm đối với những người yêu tự do

Hồi tháng 7/2019, ông trùm truyền thông Jimmy Lai vốn luôn ủng hộ nền dân chủ Hồng Kông, đã đến Hoa Kỳ để tìm kiếm sự ủng hộ từ Washington cho phong trào biểu tình chống luật dẫn độ ở thành phố cảng. Trong chuyến thăm Hoa Kỳ, ông đã hội đàm với Phó Tổng thống Hoa Kỳ Mike Pence và các quan chức cấp cao khác trong chính quyền Trump, cũng như một số thượng nghị sĩ.

Phó Tổng thống Pence đã đăng hai dòng Twitter liên tiếp. Ông nói, “Việc bắt giữ ông Jimmy Lai của tờ Apple Daily của Hồng Kông là một sự xúc phạm lớn đối với những người yêu tự do trên toàn cầu. Khi tôi gặp ông Lê Chí Anh tại Nhà Trắng, tôi đã được truyền cảm hứng bởi lập trường ủng hộ dân chủ, nhân quyền và quyền tự chủ của ông. Đó là lời hứa của Bắc Kinh với người dân Hồng Kông”.

Ông Pence nói tiếp: “Hoa Kỳ sẽ tiếp tục sát cánh với Jimmy Lai và tất cả những người Hồng Kông yêu tự do. # Hãy phóng thích Jimmy Lai”.

Ảnh chụp màn hình Twitter.

“Việc bắt giữ @JimmyLaiApple ở Hồng Kông là một sự xúc phạm & tấn công trực diện đối với những người yêu tự do trên khắp thế giới. Khi tôi gặp ông Jimmy Lai tại Nhà Trắng, tôi đã được truyền cảm hứng từ lập trường ủng hộ dân chủ, quyền & sự tự chủ đã được Bắc Kinh hứa hẹn với người dân Hồng Kông”, Phó tổng thống Mike Pence viết trên Twitter cá nhân.

Các thành viên Nghị viện Mỹ cũng đã đưa ra các tuyên bố lên án Bắc Kinh đàn áp quyền tự do của người dân Hồng Kông và ủng hộ Jimmy Lai.

Thượng nghị sĩ McConnell, lãnh đạo Đảng Đa số Thượng viện, đã nói trong một tuyên bố: 

“Ông Jimmy Lai luôn là người tiên phong trong ngành công nghiệp xuất bản báo chí và truyền thông tích cực ở Hồng Kông. Trong phần lớn cuộc đời, ông ấy đã cống hiến hết mình để vạch trần bản chất dã man của ĐCSTQ, và phát huy các giá trị cơ bản, bao gồm tự do tư tưởng và tự do ngôn luận. Thượng viện, Hoa Kỳ và các quốc gia yêu tự do trên toàn cầu sẽ sát cánh cùng ông Jimmy Lai, và sát cánh với tất cả những người biểu tình ôn hòa đã bị ĐCSTQ đàn áp”.

Ủy ban Chấp hành của Nghị viện Hoa Kỳ về Trung Quốc (CECC), do các thượng nghị sĩ và dân biểu của cả hai đảng đứng đầu, đã kêu gọi Liên Hợp Quốc “thảo luận ngay lập tức về các hạn chế nhân quyền do việc áp dụng Luật An ninh Quốc gia Hồng Kông”.

Tổng thống Trump: Thái độ đối với Trung Quốc đã rất khác

Tổng thống Trump đã không trực tiếp phản hồi các biện pháp đáp trả mới nhất của Mỹ trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng hôm thứ Hai. Ông nói: “Chúng tôi đã phản ứng bằng nhiều cách”.

Ông đã một lần nữa chỉ trích Bắc Kinh vì đã để xổng virus corona chủng mới, hay Covid-19 “tới châu Âu, tới chúng ta, tới thế giới, nhưng không tới Trung Quốc đại lục”.  Bắc Kinh đã phong tỏa Hồ Bắc sau khi biết tin virus viêm phổi Vũ Hán lan rộng, nhưng vẫn mở cửa các chuyến bay đi quốc tế từ Vũ Hán. Lấy ví dụ, khoảng 430.000 người đã bay từ Trung Quốc sang Mỹ sau khi Bắc Kinh công bố dịch bệnh.

Tổng thống Trump cho biết thái độ của Washington đối với Bắc Kinh đã thay đổi đáng kể so với thời điểm Hoa Kỳ và Trung Quốc ký kết hiệp định thương mại giai đoạn đầu. Ông nói: 

“Quan điểm của chúng tôi về Trung Quốc đã rất khác so với tám tháng trước đây “.

Tổng thống Mỹ tuyên bố trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm thứ Hai rằng Mỹ đã đưa ra đề xuất với WTO không công nhận Trung Quốc là nước đang phát triển để tiếp tục lợi dụng các lợi thế thương mại với Mỹ. Ông cũng nói rằng do thiệt hại về nhân mạng to lớn do virus corona chủng mới gây ra, Hoa Kỳ đã có cái nhìn rất khác về Trung Quốc so với 8 tháng trước. 

Ông Pompeo: Không lạc quan Hoa Kỳ có thể thay đổi hành xử của Bắc Kinh đối với Hồng Kông

Trong một cuộc phỏng vấn tại CPAC, Ngoại trưởng Mỹ Pompeo cho biết những gì chính quyền Trump đang cố gắng làm là thiết lập một loạt các động lực để ĐCSTQ xem xét lại cách tiếp cận của họ đối với Hồng Kông. Những gì xảy ra trong tuần qua, bao gồm cả việc tỷ phú Jimmy Lai bị bắt vừa rồi, khiến ông không lạc quan về điều này. Ông tuyên bố Mỹ có thể chắc chắn rằng nếu ĐCSTQ đối xử với Hồng Kông như những thành phố khác nằm dưới sự cai trị của nó, thì Hoa Kỳ cũng sẽ làm điều tương tự, và sẽ không cho phép Bắc Kinh thụ ích từ việc làm tổn hại người dân Hồng Kông.

Ông Pompeo cũng cho rằng cuộc bầu cử Hội đồng Lập pháp Hồng Kông bị chính quyền Hồng Kông viện cớ dịch bệnh để trì hoãn là bởi những người thân Bắc Kinh sẽ phải hứng chịu thất bại thảm hại trong cuộc bầu cử.

Ông nói: “Họ sẽ bị đè bẹp. Tự do sẽ chiến thắng trong cuộc bầu cử, và do đó ĐCSTQ sẽ không cho phép điều này xảy ra. [Vì vậy] tôi e rằng chúng ta đã chứng kiến ​​cuộc bầu cử dân chủ cuối cùng ở Hồng Kông. Tôi mong rằng điều tôi vừa nói là không đúng”.

Trong một cuộc phỏng vấn, khi đề cập đến những người Duy Ngô Nhĩ bị cầm tù tại các trại cải tạo ở đại lục, ông Pompeo chia sẻ, “Đây là một thảm kịch thực sự. Hơn một triệu người đang phải sống trong một môi trường khắc nghiệt. Nó nhắc nhở chúng ta về những gì đã xảy ra vào những năm 1930 – bị triệt sản, bỏ tù,… Việc bị giam giữ thực sự là một thảm họa”.

Lưỡng viện đồng thuận về chính sách cứng rắn với Bắc Kinh, nhưng tổng thống Trump mới chính là động lực thúc đẩy

Ông cho biết, về vấn đề phải có lập trường cứng rắn đối với Trung Quốc, các nghị sĩ đảng Cộng hòa và Dân chủ trong Nghị viện Mỹ đều có sự đồng thuận, nhưng chính sách này được ông Trump khởi xướng và thúc đẩy.

“Ông ấy là người sẵn sàng xé bỏ các lề lối cũ, thừa nhận sự thất bại của các chính sách trong vài thập kỷ qua, và yêu cầu ĐCSTQ hành xử theo cách thức phù hợp với những quy luật đơn giản như tính pháp quyền, sự minh bạch và có đi có lại. Những nguyên tắc cơ bản này là một yêu cầu không thể né tránh đối với ĐCSTQ. Chúng tôi hy vọng họ có thể làm được điều này, bởi nếu họ không làm vậy, chúng tôi sẽ yêu cầu họ làm vậy”, ông Pompeo nói.