Mới đây, vào ngày 5/7, Liên Hợp Quốc công bố, số lượng người Venezuela đã rời khỏi đất nước vượt quá mức 4 triệu người giữa bối cảnh quê nhà của họ chìm trong khủng hoảng kinh tế và chính trị. 

Người Venezuela đang chạy trốn bạo lực, siêu lạm phát, thất nghiệp và thiếu lương thực lẫn thuốc men. Con số người di cư lên tới mức độ Liên Hợp Quốc gọi là “đáng báo động”.

Cơ quan tị nạn của Liên Hợp Quốc nói, người tị nạn và người di cư Venezuela đã tăng thêm một triệu kể từ sau tháng 11. Con số này cho thấy sự leo thang nhanh chóng trong việc di dân.

Trước đó, vào thứ Năm, Nhóm Lima gồm 14 nước châu Mỹ, đã ban hành một tuyên bố kêu gọi các nước đang ủng hộ chính phủ Maduro, đặc biệt là Nga, Trung Quốc, Cuba và Thổ Nhĩ Kỳ – hãy trở thành một phần của giải pháp cho cuộc khủng hoảng Venezuela.

Lãnh đạo lâm thời Guaido, vào tháng 1/2019 đã viện dẫn Hiến pháp Venezuela, đảm nhận nhiệm kỳ Tổng thống lâm thời, tuyên bố cuộc tái trúng cử năm 2018 của ông Nicolas Maduro là bất hợp pháp. Tuy nhiên, bất chấp những lời kêu gọi từ chức của nhiều quốc gia trên thế giới, Maduro với  sự ủng hộ của một số nước, gồm cả Nga, Trung Quốc, và Cuba, ông cáo buộc Guaido và Hoa Kỳ cố lật đổ ông.

Trong một cuộc họp báo khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh G-20, Tổng thống Trump nói rằng ông đã nói về vấn đề Venezuela với hầu hết các nhà lãnh đạo mà ông gặp, bởi vì không ai muốn những gì đang xảy ra ở Venezuela trên đất nước của họ.

Quốc gia Nam Mỹ từng một thời thịnh vượng, dưới chế độ Nicolás Maduro đã rơi vào cuộc khủng hoảng chưa từng có về xã hội, kinh tế, chính trị. Tình trạng Venezuela hiện nay cũng là một chủ đề “nóng” trên toàn cầu thu hút sự chú ý của các quốc gia khác trên thế giới, cũng như các nhà quan sát, giới chính trị gia, nhà lập pháp và giới truyền thông. 

Một trong những nhà lãnh đạo quan tâm nhất về vấn đề Venezuela là Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, nhưng ông nói rằng ông không muốn tham gia quá nhiều vào Venezuela, dường như đề cập đến vấn đề can thiệp quân sự.

Tuy nhiên, theo VOA, Tổng thống Trump đã làm rõ rằng là ông có 5 chiến lược khác nhau, liên quan đến quốc gia Venezuela và có thể thay đổi bất cứ lúc nào.

“Có quá nhiều người rời Venezuela, Venezuela sẽ trở thành một thị trấn ma”, ông Trump nói. 

Ông nói thêm:

 “Tôi có năm chiến lược khác nhau. Chúng tôi có rất nhiều kế hoạch trong trường hợp phải thực hiện. Chúng tôi không muốn tham gia vào vấn đề mà bạn có thể nghĩ đến”. Đây có thể liên quan đến sự can thiệp của quân đội.

“Tuy nhiên chúng tôi có nhiều lựa chọn thay thế, chúng tôi có năm lựa chọn thay thế khác nhau cho Venezuela và chúng tôi sẽ xem điều gì sẽ xảy ra. Venezuela đang ở một nơi rất tồi tệ, Maduro đang ở một nơi tồi tệ”

Tuy nhiên, ông không nói rõ năm lựa chọn thay thế đó sẽ là gì đối với đất nước Nam Mỹ.

Ông Trump đã thảo luận về Venezuela trong các cuộc gặp song phương với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro, và sau đó nói rằng để đạt được một sự chuyển tiếp hòa bình ở quốc gia đó thì cần có thời gian.

Năm tháng trước, Hoa Kỳ công nhận ông Juan Guaidó là tổng thống hợp pháp, nhưng Guaido vẫn chưa thể thay thế Maduro và phe cánh của Maduro, bởi một trong những yếu tố được các nhà quan sát đánh giá yếu tố sống còn đó là quân đội. Hiện Maduro vẫn duy trì được sự ủng hộ của lực lượng này.

Màn phô trương sức mạnh quân sự của chính quyền Maduro trong ngày 5/7 – ngày mà cả 2 bên Maduro và Guaido lãnh đạo 2 cuộc biểu tình khác nhau mừng ngày thống nhất đất nước – như cho thấy sự ủng hộ của quân đội vẫn là yếu tố sống còn đối với Maduro, cũng như đối với Guaido.

Ngân Hà