Tháng này 5 năm về trước, Trung Quốc tiến hành xây dựng các đảo nhân tạo trên Biển Đông. Bắt đầu từ rạn san hô Đá Gạc Ma trong chuỗi quần đảo tranh chấp hồi tháng 12/ 2013, theo The Trumpet.

Hòn đảo mới, mất bốn tháng để hoàn thành, có 27 mẫu đất và bao gồm một bến cảng. Rạn san hô này là hòn đảo đầu tiên trong số nhiều hòn đảo nhân tạo mà Trung Quốc cải tạo phi pháp và biến nó thành căn cứ quân sự trong 5 năm qua.

Trang web The Strategic thuộc Viện Chính sách Chiến lược Australia đã viết về “kỷ niệm” này như sau:

Đã 5 năm trôi qua kể từ khi Trung Quốc khởi xướng hoạt động lớn cải tạo đất đai ở Biển Đông, và nước này đã thay đổi hiện trạng lãnh thổ theo hướng có lợi cho mình mà không phải đối mặt với bất kỳ sự đẩy lui quốc tế nào. Lễ kỷ niệm của họ nhân ngày khởi công xây dựng hòn đảo nhấn mạnh địa chính trị đã chuyển đổi trong một hành lang trung tâm của trật tự hàng hải quốc tế.

The Strategic thuộc Viện Chính sách Chiến lược Australia đã viết về “kỷ niệm” 5 năm cải tạo đất đai của Trung Quốc. (Ảnh chụp màn hình The Trumpet)

Một phần ba thương mại hàng hải đi qua Biển Đông. Bằng cách tạo ra các căn cứ quân sự ở giữa khu vực trọng yếu này, Trung Quốc lý tưởng vị trí chính mình, họ không chỉ đảm bảo dòng hàng đến và đi từ Trung Quốc đại lục, mà còn cắt đứt một lượng lớn thương mại đến và đi từ các quốc gia khác, làm tê liệt nền kinh tế của những nước này.

Một khu vực của Biển Đông chính thức là vùng biển quốc tế, nhưng chủ quyền đối với phần lớn của nó đang tranh chấp gay gắt, với 5 quốc gia tuyên bố chủ quyền trên một vùng biển này. 

Hình ảnh vệ tinh cho thấy quang cảnh được xây dựng trên Đá Chữ Thập (Fiery Cross Reef) tại quần đảo Trường Sa. (Ảnh: CSIS/AMTI DigitalGlobe handout via Reuters)

Trung Quốc đã biến các yêu sách phi lý đối với Biển Đông thành hiện thực, và đạt được chiều sâu chiến lược, bất chấp phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài quốc tế vô hiệu hóa các yêu sách đó.

Các lãnh đạo Trung Quốc dường như có ý định chứng minh câu ngạn ngữ cổ rằng “Sở hữu là nắm được 9/10 luật pháp”. Và thế giới, dường như đang để họ thoát khỏi sự trừng phạt, theo The Strategist.

Tòa án Liên Hợp Quốc ra phán quyết vào năm 2016 rằng những hòn đảo này không thuộc về Trung Quốc. Tuy nhiên, người Trung Quốc đã tiếp tục xây dựng, và mặc dù phán quyết rất rõ ràng, không ai đã làm gì đủ nhiều để ngăn chặn họ.

Rất lâu trước khi Trung Quốc bắt đầu xây dựng hòn đảo đầu tiên, họ đã tính toán cẩn thận để xem liệu họ có thể trót lọt hay không. Những toan tính của Trung Quốc đi từ những bước ban đầu rất nhỏ.

Đầu tiên, họ chiếm giữ bãi cạn Scarborough từ Philippines vào năm 2012 và chờ xem Mỹ sẽ làm gì. Không phản hồi.

Sau đó, Trung Quốc công khai kế hoạch của mình đối với các đảo nhân tạo ở Biển Đông và đưa tin về chúng trên kênh thông tin của Trung Quốc. Không phản hồi.

Trung Quốc đã phái một tàu khu trục đến một trong những rạn san hô bị tranh cãi trong ba tuần. Không phản hồi.

Xây dựng trên Đá Chữ Thập (Fiery Cross Reef), một phần trên chuỗi đảo Trường Sa tại Biển Đông đang tranh chấp, hình ảnh vệ tinh ngày 9/3. (Ảnh: REUTERS)

Với mỗi lần leo thang này, Trung Quốc có thể đã ngừng các mưu đồ của mình nếu Hoa Kỳ đáp trả bằng sức mạnh. Thay vào đó, Hoa Kỳ vẫn im lặng, ngoại trừ vài cái phạt nhẹ nhàng như phủi bụi.

Khi Trung Quốc tiếp tục xây dựng và quân sự hóa các đảo, họ đã thực hiện cách tiếp cận hiệu chỉnh, dần dần tăng cường các hoạt động, đồng thời để mắt quan sát xem động thái của Hoa Kỳ.

Hai năm cuối cùng của nhiệm kỳ Tổng thống Obama được đánh dấu bằng việc xây dựng “điên cuồng” của Trung Quốc, tờ The Strategist viết. 

Triệu Hằng

CLIP HAY