Ngày 7/12/1941, Nhật Bản bất ngờ tấn công vào Hạm đội Hoa Kỳ trong trận Trân Châu Cảng, gây ra rất nhiều thương vong cho Hoa Kỳ. Ngày 9/4/1942, Nhật Bản chinh phục Corregidor, dẫn tới sự kiện “Cuộc hành quân chết chóc Bataan” khiến hàng chục ngàn lính Mỹ chết và bị thương.

Trận Trân Châu Cảng

Chủ nhật ngày 7/12/1941, Quân đội Nhật Bản bất ngờ tấn công vào một căn cứ của Hải quân Hoa Kỳ tại tiểu bang Hawaii. Trận đánh này ngăn chặn Hạm đội Thái Bình Dương của Hoa Kỳ can thiệp vào cuộc chiến xâm lược Đông Nam Á của Nhật Bản, và để chống lại Anh Quốc, Hà Lan, và Hoa Kỳ.

Trận đánh bao gồm 2 đợt không kích với 353 máy bay, đánh chìm 4 thiết giáp hạm Hoa Kỳ và 2 chiếc trong số này sau đó đã được trục vớt và đưa vào hoạt động trở lại, và cũng gây hư hỏng cho 4 chiếc khác. Quân Nhật đánh chìm và hủy hoại 3 tàu tuần dương, 3 tàu khu trục, 1 tàu thả mìn, phá hủy 188 máy bay, 2.402 người tử trận và 1.282 người bị thương. Nhật Bản thiệt hại ít nhất, gồm 29 máy bay, 4 tàu ngầm bỏ túi, 65 người thương vong.

Cuộc hành quân chết chóc Bataan

Đầu tháng Giêng (1942), lực lượng Nhật Bản đổ bộ vào địa phận Hoa Kỳ tại Philippines – đảo Corregidor – nơi có hàng chục ngàn lính Mỹ và lính Philippines đang đóng quân. Các lực lượng của quân Đồng Minh đã chiến đấu trong 99 ngày, nhưng dưới áp lực quân sự của Nhật Bản, 76.000 lính Đồng Minh đã đầu hàng, trong số đó có hơn 20.000 lính Mỹ – vào ngày 9/4/1942. Thế là Nhật Bản đã chinh phục Corregidor.

Điều tiếp theo là một trong những sự kiện tàn bạo nhất của Thế chiến II: Cuộc hành quân chết chóc Bataan (The Bataan Death March – theo tiếng Nhật: Batān Shi no Kōshin), với hàng ngàn người Philippines và Mỹ đã chết trong một cuộc di chuyển cưỡng ép đến một điểm tập trung.

Nhiều người trong số họ đã phải đi bộ hơn 60 dặm đến một trại tù, chịu đựng trong nắng nóng nhiệt đới. Các vết thương và bệnh tật của họ trở nên trầm trọng. Những người không đi theo hàng lối, hoặc những người phá vỡ hàng ngũ, cũng như những người bị tụt lại phía sau có thể bị bắn hoặc trừng phạt tàn nhẫn, gây ra bởi quân Nhật. Kết quả là có rất nhiều tù nhân và cả thường dân đã chết, mà sau này Hội đồng Quân sự Đồng Minh đã coi đó là tội ác chiến tranh của Nhật Bản trong Thế chiến II.

Sau chiến tranh, Trung tướng Nhật Bản Homma Masaharu, người đã bị buộc tội lạm dụng vũ lực trong sự kiện Bataan, đã bị xử bắn vào ngày 3/4/1946.

Một số hình ảnh về tù binh Mỹ và Philippines trong “Cuộc hành quân chết chóc Bataan”:

Cuộc hành quân kinh hoàng
Một chiếc xe tăng tiến vào Bataan, 1942. (Ảnh: Wikimedia Commons)
Cuộc hành quân kinh hoàng Bataan
Những người lính Mỹ tại Bataan, Philippines, nghe đài “Tiếng nói Tự do” (Voice of Freedom) được phát sóng trong Thế chiến II năm 1942. (Ảnh: AP Photo / U.S. Army Signal Corps)

Bắt đầu từ ngày 10/4, từ Mariveles – cuối phía nam bán đảo Bataan, 70.000 tù binh hành quân đến trại Camp O’Donnell, một nhà tù cách đó 65 dặm (khoảng 104km).

Cuộc chiến kinh hoàng
Những người lính Mỹ đứng lên khi họ đầu hàng quân Nhật, tại căn cứ hải quân của Nhật – Mariveles trên bán đảo Bataan, Philippines vào tháng 4/1942 trong Thế chiến II. (Ảnh: AP Photo / U.S. Marine Corps)
Cuộc hành quân chết chóc
Lính Nhật canh chừng các tù nhân Mỹ trước “Cuộc hành quân chết chóc Bataan”. (Ảnh: AP Photo / U.S. Marine Corps)
Cuộc hành quân kinh hoàng
Trong khi một lính Nhật đang canh gác tại chính giữa với lưỡi lê, binh lính Mỹ bị bắt giữ tại Bataan và Corregidor được nghỉ ngơi. (Ảnh: AP Photo)
Cuộc hành quân kinh hoàng Bataan
Những người Philippines bị thương được đưa lên cáng đến Bệnh viện Quân đội Bataan, ngày 11/4/1942. (Ảnh: AP Photo)
Cuộc hành quân kinh hoàng
Tù binh Mỹ và Philippines. (Ảnh: AP Photo)

An Hòa