Các doanh nghiệp Đông Nam Á đang đẩy mạnh các thương vụ mua lại và sáp nhập (M&A) ở các thị trường lân cận, trong đó các doanh nghiệp Thái Lan đang tiên phong trong bối cảnh nền kinh tế nước này có dấu hiệu chững lại.

Theo hãng tin Nikkei Asian Review, hãng dữ liệu Dealogic có trụ sở tại Anh đã thống kê được tổng cộng 67 vụ M&A xuyên biên giới ở Đông Nam Á từ đầu năm cho đến 16/12. Tổng giá trị các thương vụ lên đến 9,6 tỷ đô la, gần gấp ba lần con số 3,5 tỷ đô la trong năm 2018, nhà cung cấp dữ liệu tài chính cho biết. Quy mô giao dịch trung bình đạt 144 triệu USD, cao nhất trong 10 năm qua.

Khi tốc độ tăng trưởng kinh tế khác nhau giữa các quốc gia trong khu vực và những rắc rối chính trị toàn cầu tiếp diễn, các doanh nghiệp ở các nền kinh tế trưởng thành hơn của Đông Nam Á đang viện đến các thương vụ M&A để đối phó với các thách thức.

Ngân hàng Bangkok đã đạt được thỏa thuận với Ngân hàng Standard Chartered vào tháng 12 để mua lại Ngân hàng Permata của Indonesia. Ngân hàng Thái Lan này đã đánh bại ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corp của Nhật Bản và DBS Group Holdings Overseas-Chinese Banking Corp của Singapore trong thương vụ này.

Ngân hàng này đã đồng ý bỏ ra 2,67 tỷ đô la để mua lại 89% cổ phần của Permata, thương vụ M&A ngân hàng nước ngoài lớn nhất từ ​​trước đến nay của một tổ chức cho vay thương mại Thái Lan. Chartsiri Sophonpanich, giám đốc điều hành và chủ tịch Bangkok Bank, đã ca ngợi “khoản đầu tư trực tiếp chiến lược lớn bên ngoài Thái Lan này” là một “cột mốc” lớn.

Ngân hàng Bangkok đã viện dẫn cơ hội tăng cường cung cấp dịch vụ cho các doanh nghiệp Thái mở rộng sang thị trường quốc tế như một lý do cho thương vụ này.

Thái lan tăng cường đầu tư M&A ở ASEAN khi kinh tế chững lại
Các thương vụ M&A ở Đông Nam Á có dấu hiệu gia tăng (ảnh: Dealogic).

Các vụ sáp nhập và mua lại ở khu vực Đông Nam Á được tiên phong bởi các công ty từ các nền kinh tế tiên tiến hơn. Thái Lan chiếm 38% tổng giá trị các giao dịch từ năm 2010 đến 2019, tiếp theo là Singapore ở mức 32% và Malaysia với 23%.

Nhưng hoạt động M&A này trong cộng đồng các doanh nghiệp Thái đã tăng mạnh vào năm 2019, với tổng giá trị các thương vụ M&A đạt 6,4 tỷ đô la – chiếm 67% tổng giá trị các thương vụ trong khu vực. Hãng dầu mỏ quốc doanh Thái Lan PTT Exploration and Production đã mua lại chi nhánh Malaysia của hãng dầu Murphy Oil có trụ sở tại Mỹ với giá 2,1 tỷ USD vào đầu năm, trong khi tập đoàn xây dựng Siam Cement đã mua 55% cổ phần của doanh nghiệp đóng bao bì giấy Fajar Surya Wisesa của Indonesia vào tháng 5.

Pavida Pananond, phó giáo sư kinh doanh quốc tế tại Trường Kinh doanh Thammasat ở Bangkok cho biết, nền kinh tế trưởng thành hơn của Thái Lan đã mang lại tốc độ tăng trưởng chậm hơn so với các nước trong khu vực.

Nhưng các yếu tố kinh tế vĩ mô như “sự bất ổn chính trị tiếp diễn, nhu cầu đầu tư trong nước đang bão hòa, cùng chính sách thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài mạnh mẽ của chính phủ, bên cạnh đồng baht Thái hiện khá mạnh” có thể đẩy nhanh các bước tiến đầu tư ra nước ngoài của các công ty Thái Lan, bà nói với Nikkei Asian Review.

Mức tăng trưởng GDP của Thái Lan là 2,4% trong năm tài khóa kết thúc vào tháng 9, thấp hơn hầu hết các nước khác trong khu vực. Tăng trưởng GDP đạt 7,3% tại Việt Nam, 6,2% tại Philippines, 5% ở Indonesia và 4,4% ở Malaysia. Singapore, một nền kinh tế tiên tiến hơn trong khu vực, chỉ ghi nhận mức tăng trưởng 0,5%.

Thái lan tăng cường đầu tư M&A ở ASEAN khi kinh tế chững lại
Giá trị các thương vụ M&A của các nước Đông Nam Á (ảnh: Dealogic).

Trong khi các doanh nghiệp Thái đang dẫn đầu các thương vụ M&A trong khu vực, thì các doanh nghiệp Việt và Indonesia lại là đối tượng M&A hàng đầu tương ứng trong các năm 2018 và 2019, theo dữ liệu của Dealogic. Hai nước đã thu hút thêm đáng kể các khoản đầu tư kể từ giữa thập niên 2010, do có tốc độ tăng trưởng nhanh và thị trường nội địa khổng lồ.

Khoản đầu tư trị giá 237,5 triệu đô la của Tập đoàn Philippines Ayala Corp vào Tập đoàn Yoma của Myanmar, được công bố vào tháng 11, là minh chứng điển hình cho chiến lược này. Vụ đầu tư, mặc dù không phải là một thương vụ mua lại để chiếm cổ phần đa số, cho phép Ayala theo đuổi sự tăng trưởng trong một nền kinh tế kém phát triển hơn nhưng tăng trưởng nhanh chóng. Tập đoàn rất muốn nhân rộng các thương vụ như vậy ở các thị trường khác.

“Đường cong hoạt động của các vụ M&A ở Đông Nam Á sẽ tăng mạnh vào năm 2020, trong bối cảnh một bầu không khí ảm đạm kể từ giữa năm 2016”, ông Tang nói. “Các giám đốc điều hành hiện đang làm quen với viễn cảnh của một cuộc thương chiến Mỹ-Trung kéo dài, hay Brexit dài hơi, v.v…. Họ không thể ngồi yên chờ đợi các nước trong cuộc đi đến một thỏa thuận rồi mới có các quyết định đầu tư. Chúng tôi đã thấy rất nhiều tập đoàn chậm trễ trong việc nắm bắt cơ hội đầu tư trong khi mức giá là hợp lý và chi phí vốn vay vẫn còn khá thấp”.