Khi ngôn ngữ mẹ đẻ không phải là tiếng Trung, việc học ngành y hoặc kỹ thuật tại Trung Quốc có thể sẽ gặp phải khó khăn. Tuy nhiên, một số sinh viên châu Phi nhận được học bổng tại các trường đại học ở Trung Quốc đã nhận ra rằng, có một điều thậm chí còn gây phiền hà hơn cho họ.

Kể từ khi Malawi thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc vào năm 2007, hai quốc gia đã có nhiều động thái để tăng cường quan hệ. Cung cấp học bổng cho sinh viên Malawi du học tại Trung Quốc là một trong những nỗ lực ngoại giao.

Tuy nhiên, nhiều sinh viên nhận được học bổng có trải nghiệm thực tế khác xa so với mong đợi, buộc một số người không có lựa chọn nào khác ngoài việc rút ngắn khóa học và trở về nước.

Yêu cầu bất ngờ từ trường đại học

Zipporah Bvalani, 24 tuổi, được nhận học bổng khoa Hóa tại Đại học Công nghệ Thái Nguyên. Cô là một trong hàng trăm sinh viên được trao học bổng thông qua một chương trình của nhà nước Trung Quốc.

“Tôi đã rất vui mừng khi được trao cơ hội này, vì chương trình này chưa có ở các trường đại học của Malawi”, cô Bvalani đã nói với The Epoch Times.

Tuy nhiên, cô được yêu cầu phải tham dự khóa tập huấn bán quân sự như một phần “định hướng” trước khi bắt đầu chương trình học của mình.

“Tập huấn bán quân sự đã thay đổi toàn bộ quan điểm của tôi về những gì được học tại trường. Họ bắt chúng tôi hát những bài hát chiến tranh, và chào cờ Trung Quốc trong khi hát quốc ca. Tôi không thực sự thích vì tôi nghĩ rằng họ đang cố lấy đi cá tính của tôi, giống như cố gắng biến tôi thành một trong những người của họ”, sinh viên Bvalani nói.

“Họ nói với chúng tôi rằng nếu không tham gia tập huấn quân sự, thì chúng tôi sẽ không thể tốt nghiệp. Không ai thực sự thích điều đó. Một số bạn học của chúng tôi đến từ các quốc gia đã bị chiến tranh tàn phá. Điều đó thật là đáng sợ”.

Khổ sở vì ngôn ngữ

Bvalani cần học tiếng Trung trong năm đầu ở đại lục. Khi vượt qua các bài kiểm tra trình độ ngôn ngữ, cô chỉ có một vốn tiếng Trung cơ bản và phải cố gắng để hiểu các bài học mà chỉ được giảng bằng ngoại ngữ này. Bvalani là sinh viên nước ngoài đầu tiên và duy nhất trong khoa cô học ở trường. Cô đã nhờ các giảng viên và các quan chức chính phủ giúp đỡ, nhưng không nhận được phản hồi hữu ích.

“Tôi đã nói với đại sứ quán về những gì đang diễn ra trong trường của tôi và gửi thư điện tử cho hội đồng học bổng, nhưng tôi chưa bao giờ nhận được bất kỳ phản hồi hữu ích nào. Tôi đã gọi cho đại sứ quán trong khóa học đầu tiên, nhưng họ nói rằng chúng tôi đã tự nguyện đến Trung Quốc”, Bvalani nói.

Những câu chuyện tương tự đã được tiết lộ trong một cuộc điều tra của amaBhungane, một tổ chức điều tra phi lợi nhuận. Ít nhất 7 sinh viên đã chia sẻ trải nghiệm tương tự.

Một sinh viên cho biết cô đã viết thư cho Hội đồng Học bổng Trung Quốc yêu cầu được chuyển đến một trường đại học giảng dạy bằng tiếng Anh, nhưng đáp lại là lời khuyên từ bỏ học bổng.

Những thách thức khác

Theo nhiều sinh viên, các giảng viên ưu tiên cho sinh viên Trung Quốc hơn các sinh viên quốc tế, khiến việc học tập của họ trở nên khó khăn. Sự cạnh tranh thường được che đậy bởi việc nâng điểm hoặc hạ mức tiêu chuẩn.

Một sinh viên lớp thạc sĩ mô tả việc phải tuân thủ “tính chính xác chính trị” trong quá trình học.

“Không có tự do học thuật trong các lớp học – bạn không thể nói hay viết về nhiều thứ. Bạn phải chọn những chủ đề trung lập nếu không muốn xúc phạm bất cứ ai”, anh nói với amaBhungane.

Bvalani đã bỏ dở chương trình học vào năm thứ hai và trở về Malawi để theo học tại một trường địa phương. Cô đã phải kiếm tiền để mua vé máy bay, bởi cô không được tài trợ trở về, trừ khi hoàn thành khóa đào tạo.

“Các sinh viên khác muốn quay trở về Malawi, nhưng họ không có tiền để đăng ký vào trường đại học địa phương”, Bvalani nói. “Họ quá nghèo để có thể trả tiền học ở Malawi, dù nền giáo dục họ đang trải qua ở Trung Quốc không được như mong đợi”.

Một số sinh viên y khoa phải đối mặt với nhiều thách thức hơn nữa ở Malawi ngay cả khi đã tốt nghiệp tại Trung Quốc.

“Trước khi có thể trở thành bác sĩ, các sinh viên y khoa phải hoàn thành một năm thực tập khi họ trở về Malawi, vì khóa đào tạo họ trải qua không đáng tin cậy”, một sinh viên nói với amaBhungane.

Wezzie Kamanga, người đã tốt nghiệp sau 6 năm học ở Trung Quốc với bằng Y khoa của Đại học Đông Nam tại thành phố Nam Kinh, cho biết cô đã phải đối mặt với những khó khăn lớn, không chỉ là việc phải học và phải viết bằng chữ Trung Quốc.

Wezzie Kamanga nói với amaBhungane rằng, khi cô về Malawi vào cuối năm thứ ba và thực tập ở một bệnh viện, cô đã ngạc nhiên vì kiến ​​thức y khoa và kinh nghiệm lâm sàng của mình quá hạn hẹp so với các đồng nghiệp ở Malawi. Tại trường đại học của cô ở Trung Quốc, chỉ những sinh viên năm cuối mới được phép vào bệnh viện.

Ông Steve Sharra, một nhà khoa học tại Viện Chính sách Phát triển Châu Phi, cho biết cần phải tìm hiểu lý do Trung Quốc gửi những sinh viên này đến các trường đại học có ngôn ngữ giảng dạy là tiếng Trung chứ không phải tiếng Anh.

“Thật đáng lo lắng khi biết những gì đang diễn ra với các sinh viên bị bắt ngồi trong lớp học mà không hiểu gì cả. Tồi tệ hơn, các giảng viên Trung Quốc thao túng điểm số của sinh viên như thể các sinh viên nước ngoài có thể tiếp thu ngôn ngữ và nội dung khóa học. Đây chính là gian lận học thuật và sẽ bị trừng phạt ở bất kỳ nơi nào khác”, ông nói.

Bộ giáo dục ở Malawi và đại sứ quán Trung Quốc đã không phản hồi khi The Epoch Times đề nghị bình luận.