Các sĩ quan phản gián Kazakhstan hồi đầu năm đã đột nhập vào một khu chung cư thời Liên Xô và bắt giữ một cố vấn chính phủ cấp cao về tội làm gián điệp cho Trung Quốc, theo Wall Street Journal (WSJ).

Người bị bắt giữ là ông Konstantin Syroyezhkin, một cựu đặc vụ KGB của Liên Xô bị buộc tội chuyển tài liệu mật cho các đặc vụ Trung Quốc, theo những người có thông tin về cuộc điều tra.

Nhiều tháng sau, chính quyền Kazakhstan đã làm một điều bất thường. Họ cho phép thông tin về vụ việc này bị rò rỉ trên các phương tiện truyền thông địa phương. Đây là một động thái hiếm hoi cho thấy sự phản kháng công khai chống lại ảnh hưởng ngày càng tăng của Bắc Kinh tại quốc gia giàu có và lớn nhất Trung Á, WSJ bình luận.

Ông Konstantin Syroyezhkin, cựu đặc vụ KGB của Liên Xô, bị bắt giữ về tội làm gián điệp cho Trung Quốc (Ảnh: RFE/RL)

Tờ báo cho biết nhận định của Vasily Kashin, một chuyên gia về Trung Quốc tại Trường Cao học Kinh tế Moscow, ông nói: “Bằng cách đưa vụ việc này ra công khai, người Kazakhstan đang gửi tới Trung Quốc một thông điệp – rằng không nên quá táo bạo ở Kazakhstan hay cũng đừng có đi quá xa”.

Vụ phơi bày gián điệp Syroyezhkin được cho là một “phát súng cảnh báo” tới Bắc Kinh và là một động thái mà công chúng ủng hộ ở Kazakhstan, theo WSJ.

Các nhà phân tích đã chỉ ra xu hướng bài Trung Quốc đang gia tăng ở các nhóm dân cư, vì cuộc đàn áp gay gắt của Bắc Kinh đối với người Duy Ngô Nhĩ, những người có cùng tộc duệ với người Duy Ngô Nhĩ ở Kazakhstan. Hơn nữa cuộc đàn áp diễn ra ngay tại vùng biên giới giữa hai nước, trong khu tự trị Tân Cương ở tây bắc Trung Quốc.

videoinfo__video3.dkn.tv||bf4d573f6__

Trong nhiều thập niên kể từ Liên Xô tan rã, các nhà lãnh đạo Kazakhstan đã cố gắng cân bằng các mối quan hệ với phương Tây và những người một thời trả lương cho họ ở Moscow. Nhưng trong những năm gần đây, Kazakhstan lại đối mặt với tình thế phải cân bằng 3 bên khi Trung Quốc gia nhập cuộc chơi và nổi lên như một nhân tố mới đầy quyền lực ở quốc gia này.

Kazakhstan là đất nước trải dài từ biên giới phía tây Trung Quốc đến tận cực đông của châu Âu. Chính tại đây, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tuyên bố khởi động Sáng kiến Vành đai và Con đường vào năm 2013, theo WSJ.

Tổng thống mới của Kazakhstan, ông Kassym-Jomart Tokayev, đã cam kết duy trì trạng thái cân bằng giữa các lợi ích của Trung Quốc, Nga và phương Tây ở quốc gia của ông. Bản thân ông là người thông thạo tiếng Nga, tiếng Trung và tiếng Anh.

Tổng thống Kazakhstan, ông Kassym-Jomart Tokayev (Ảnh: Menafn.com)

Tuy nhiên, việc phơi bày thông tin về một gián điệp Trung Quốc cho thấy sự khó chịu ngày càng tăng của Kazakhstan đối với Trung Quốc, theo WSJ.

Trung Quốc là một trong những nhà đầu tư hàng đầu của Kazakhstan. Các nguồn tin từ chính phủ cho biết các khoản vay từ các ngân hàng và tổ chức cho vay của Trung Quốc dành cho nhà nước Kazakhstan đã tăng vọt lên hàng chục tỷ đô la.

Tuy nhiên, giờ đây các quan chức Kazakhstan nói rằng Trung Quốc đang cố gắng tận dụng các mối quan hệ kinh tế đó để tăng cường ảnh hưởng chính trị và áp đặt một số ranh giới giữa hai nước.

Ruslan Izimov, một chuyên gia về Trung Quốc tại Viện Kinh tế và Chính trị Thế giới ở thủ đô Nur-Sultan của Kazakhstan, cho biết: “Sự hiện diện của Trung Quốc tại Kazakhstan, các khoản đầu tư mà họ đang thực hiện, nó đang trở thành một vấn đề gây chia rẽ, mối lo sợ đang gia tăng khi họ đang trở nên quá quyền lực”.

Ông Izimov bình luận: “Chính phủ [Kazakhstan] hiện giờ không muốn công khai mối quan hệ với Trung Quốc, bởi vì nó là một vấn đề nhạy cảm”.

videoinfo__video3.dkn.tv||3655ffa97__