Trong cuộc họp báo mạnh mẽ hôm thứ Sáu (29/5), Tổng thống Trump tuyên bố Hoa Kỳ “chấm dứt” mối quan hệ với Tổ chức Y tế thế giới (WHO) vì tổ chức này yếu kém trong cách phản ứng với đại dịch COVID-19, có mối quan hệ mờ ám với Trung Quốc, và không cho thấy khả năng cải tổ để tiến bộ.

“Vì họ đã không thực hiện các cải cách được yêu cầu và rất cần thiết, nên hôm nay chúng tôi sẽ chấm dứt mối quan hệ với WHO và chuyển khoản tiền hỗ trợ [của Hoa Kỳ] cho các tổ chức khác và cho những việc cần thiết để chăm lo cho sức khỏe cộng đồng toàn cầu bức thiết”, ông Trump nói với các phóng viên có mặt ở Vườn Hồng, Nhà Trắng.

“Các quan chức Trung Quốc đã phớt lờ nghĩa vụ báo cáo [tình hình dịch bệnh] lên WHO và gây áp lực buộc WHO đánh lừa thế giới khi virus này được chính quyền Trung Quốc phát hiện lần đầu tiên”, ông Trump nói, và cho biết thêm. “Vô số người đã mất đi mạng sống và thế giới đã và đang chịu thiệt hại kinh tế nặng nề [vì đại dịch]”.

Hoa Kỳ là quốc gia hỗ trợ tài chính nhiều nhất cho WHO với 450 triệu đô la mỗi năm, trong khi đó Trung Quốc chỉ ủng hộ tổ chức này mỗi năm 40 triệu đô. Mặc dù vậy, WHO bị cho là có biểu hiện thiên vị Bắc Kinh khi trong đại dịch viêm phổi Vũ Hán họ hỗ trợ chính quyền Trung Quốc che giấu hoặc phát tán thông tin coi nhẹ mức độ nghiêm trọng của loại virus chết người.

Ngoài câu chuyện về WHO, ông Trump đã đề cập tới một loạt biện pháp mà chính quyền của ông đang cân nhắc để trừng phạt các hành vi sai trái của chính quyền Trung Quốc trong lĩnh vực thương mại, đại dịch viêm phổi Vũ Hán, và gần nhất là luật an ninh Hồng Kông.

“Thế giới hiện đang phải hứng chịu hậu quả từ những hành vi sai trái của chính quyền Trung Quốc”, ông Trump nói.

Ông Trump cũng nói rằng chính quyền của ông sẽ đưa ra tuyên bố về hoạt động nghiên cứu trong các trường đại học nhằm đảm bảo an ninh quốc gia và đình chỉ tiếp nhận một số du học sinh người Trung Quốc “vì chúng tôi thấy những người này tiềm ẩn nguy cơ an ninh”.

Về vấn đề Hồng Kông, Tổng thống Trump đánh giá chính quyền Trung Quốc đã “bôi bẩn” môi trường tự do của người dân đảo bằng luật an ninh quốc gia mà họ mới cho quốc hội thông qua.

Ông Trump nói quyết định áp luật an ninh cho Hồng Kông của Bắc Kinh là “vi phạm rõ ràng” các nghĩa vụ theo hiệp ước Trung-Anh mà họ đã ký khi tiếp quản Hồng Kông vào năm 1997. “Trung Quốc đã thay thế nguyên tắc ‘một nhà nước, hai chế độ’ như đã hứa bằng nguyên tắc ‘một quốc gia, một chế độ'”.

Tổng thống Mỹ cũng thông báo rằng, sau khi Bắc Kinh áp luật an ninh quốc gia cho Hồng Kông, Hoa Kỳ sẽ dừng áp dụng các chính sách ưu đãi cho hòn đảo này, cũng như triển khai các biện pháp trừng phạt Trung Quốc. Theo đó, các tư vấn du lịch của Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ được sửa đổi để phù hợp với mức độ giám sát ngày càng tăng của chính quyền Trung Quốc đối với Hồng Kông. Ngoài ra, Hoa Kỳ sẽ thực hiện các bước để trừng phạt các quan chức Trung Quốc làm xói mòn quyền tự trị của người dân Hồng Kông.