Tòa án quận Fukushima ngày 10/10 ra phán quyết Công ty Điện lực Tokyo Tepco và chính phủ Nhật Bản chịu trách nhiệm về thiệt hại lên đến 500 triệu yen (100 tỷ đồng) do sự cố rò rỉ phóng xạ tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima.

Quyết định của Tòa án quận Fukushima là lần thứ ba phán quyết chống lại Tepco và Chính phủ Nhật Bản, theo sau quyết định của Tòa án quận Maebashi vào tháng 3 và Tòa án quận Chiba hồi tháng trước.

Tất cả ba quyết định của tòa án quận đã yêu cầu Tepco bồi thường thiệt hại. Chỉ có quyết định của Tòa án quận Chiba vào tháng trước không yêu cầu trách nhiệm của chính phủ Nhật Bản.

Theo phán quyết, cả chính phủ và công ty Tepco đều có trách nhiệm bồi thường cho nguyên đơn gồm 2.900 người dân Fukushima vì những tổn hại vật chất và tinh thần mà họ phải chịu khi buộc phải rời bỏ nhà cửa do rò rỉ phóng xạ từ lò phản ứng của nhà máy Fukushima sau khi xảy ra trận động đất, sóng thần ngày 11/3/2011.

Cụ thể, tổng số tiền phải bồi thường lên tới 490 triệu yên (tương đương 4,45 triệu USD), trong đó chính phủ có trách nhiệm chi trả một nửa

Đây là vụ kiện tập thể lớn nhất được đưa ra sau thảm họa hạt nhân năm 2011.

Các luật sư bào chữa cho nguyên đơn phản đối Tepco (Ảnh: Japan Times)
Các luật sư bào chữa cho nguyên đơn phản đối Tepco (Ảnh: Japan Times)

Nguyên đơn tuyên bố chính phủ phải chịu trách nhiệm vì có thể dự báo sóng thần, thúc đẩy Tepco có biện pháp phòng ngừa, dựa trên các báo cáo đánh giá vào năm 2002.

Cơ quan Xúc tiến Nghiên cứu Động đất của Chính phủ ước đoán có 20% cơ hội xảy ra trận động đất gây ra sóng thần dọc theo rãnh Nhật Bản ở Thái Bình Dương, bao gồm cả khu vực Fukushima. Do đó, nếu chính phủ ra lệnh cho Tepco bố trí nguồn điện dự phòng ở vị trí cao thì đã không để ra sự cố nghiêm trọng này.

Chính phủ và Tepco, về phần mình, tuyên bố đánh giá không có cơ sở, và sóng thần là điều không thể lường trước được. Chính phủ cũng lập luận rằng vào thời điểm đó chính phủ không có quyền hạn bắt buộc TEPCO thực hiện các biện pháp phòng chống sóng thần.

Khu vực Fukushima (Ảnh: AAP)

Các nguyên đơn cũng kêu gọi khôi phục lại mức độ phóng xạ tại các khu dân cư xuống đến mức trước khi xảy ra sự cố. Họ yêu cầu khoản bồi thường hàng tháng là 50,000 yên cho đến khi mức độ phóng xạ trở lại mức bình thường là 0,04 microsieverts mỗi giờ.

Đây là tai nạn hạt nhân “kinh hoàng” nhất trên thế giới kể từ sau vụ Chernobyl vào năm 1986. Ba lò phản ứng tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Tepco bị nổ sau khi trận động đất mạnh 9 độ Richter gây sóng thần tàn phá một dải bờ biển đông bắc Nhật Bản làm hơn 15.000 người thiệt mạng.

T.L