Tỉnh Hồ Bắc Trung Quốc kể từ đầu năm nay bị tai ương giáng xuống bất thường đến mức được ví như “dị tượng”, virus corona xuất hiện ở Vũ Hán gần nửa năm, cả nước chưa thoát cảnh chống dịch, mưa tháng 6 ào ào kéo tới, lũ dâng ngập tràn biến phố thành sông, đập Tam Hiệp án ngữ ngang dòng Dương Tử ở Nghi Xương nguy cơ quá tải. Nhiều trận động đất tăng thêm nguy cơ sụt lún cho con đập thủy điện lớn nhất nhì thế giới.

Mưa xối xả trút xuống Trung Quốc khiến 26 tỉnh gồm khu tự trị và các vùng đô thị bị nhấn chìm trong lũ lụt, 744.000 người di dời khẩn cấp và hơn 10.000 ngôi nhà bị sập, 81 người chết hoặc mất tích, gần 14 triệu người bị ảnh hưởng. Thiệt hại kinh tế trực tiếp tính đến ngày 26/6 là 27,8 tỷ nhân dân tệ (3,9 tỷ USD), trang Weixin trích dẫn dữ liệu của Bộ Quản lý khẩn cấp Trung Quốc cho biết. Cơ quan này ngày 27/6 đưa ra số liệu thống kê theo đó hơn 120 lực lượng khẩn cấp xã hội, hơn 3.500 thành viên cứu hộ và một số lượng lớn tình nguyên viên ở thành thị và nông thôn đã tham gia công tác cứu hộ cứu nạn ở các khu vực Quảng Tây, Hồ Nam, Trùng Khánh và nhiều nơi khác.

Ở thành phố Nghi Xương thuộc tỉnh Hồ Bắc dòng nước đục ngầu cuồn cuộn chảy ngập ngang eo người đi đường và khiến họ mắc kẹt trong xe, dòng nước dữ cũng biến các con đường thành kênh rạch rác nổi lềnh bềnh.

Vũ Hán và Nghi Xương đều thuộc tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc (ảnh chụp từ bản đồ vệ tinh Google Maps).

Thành phố du lịch nổi tiếng Dương Châu đã trải qua một cơn mưa lớn tới mức một quan chức gọi đó là sự kiện có một không hai trong thế kỷ. Đường phố ở đây bị ngập úng đến nỗi người dân và du khách phải sơ tán khỏi khu vực bằng những chiếc bè tre. Tờ báo The Guardian ngày 11/6 dẫn nguồn chính quyền địa phương nói rằng có hơn 1.000 khách sạn bị ngập lụt và hơn 30 địa điểm du lịch hư hại. Một người chủ khách sạn gia đình ở khu vực cho biết các phòng trong khách sạn bị ngập tới 1m nước mưa. Thời tiết khắc nghiệt giáng một đòn mạnh vào ngành khách sạn khi lĩnh vực này đang quay cuồng kể từ đại dịch Covid-19.

Một trong những tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi mưa lũ là tỉnh Hồ Bắc, nơi có thủ phủ Vũ Hán là điểm xuất hiện virus corona từ cuối năm 2019 và bùng phát đầu năm 2020. Cuối tháng trước, lực lượng cứu hộ đã đập vỡ cửa kính ô tô để giải thoát hành khách bị kẹt trong xe chìm trong nước lũ ở Nghi Xương, thành phố xuôi dòng Dương Tử, nơi có đập Tam Hiệp án ngữ.

Do đợt mưa kéo dài, lượng mưa tích lũy lớn và nguy cơ thảm họa cao, mực nước ở một số dòng sông đã vượt quá mức cảnh báo lũ và dẫn đến một số thành phố bị ngập úng, đất nông nghiệp bị nhấn chìm trong nước, và những thảm họa địa chất đang xảy ra.

Brandon Meng, một kỹ sư thủy lực ở Thẩm Quyến cho biết “hầu hết các hồ chứa điều hòa nhỏ được xây từ những năm 1960 và 1970” và không theo theo các tiêu chí thiết kế thực tế. “Một khi ở đó nhiều tổ hợp xấu tác động gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan, nó sẽ gây ra sự nguy hiểm cho các hồ chứa đó”, Meng nói.

Sau 31 ngày liên tiếp các cảnh báo chính thức về mưa xối xả, và thời tiết ít có dấu hiệu dịu đi. Vào hôm 3/7, Trung tâm Khí tượng Quốc gia Trung Quốc dự báo một đợt mưa lớn khác ở Trung Quốc về phía tây nam vào ngày 4/7.

Các chuyên gia cũng đang cảnh báo về các vụ sạt lở đất tại các hồ chứa và nguy cơ vỡ đập. Chính quyền Trung Quốc hôm 2/7 đã chính thức công bố tình trạng “Hồng thủy Số 1” khi sức nước đổ về các hồ chứa đập Tam Hiệp lên tới 50.000 m3 mỗi giây trong khi lượng xả ra là 35.000 m3 mỗi giây.

Cám cảnh, người dân Trung Quốc than thở trên Weibo rằng “Nạn này chưa qua nạn khác đã tới. Hồ Bắc năm 2020 vừa kỳ dị vừa gay go”.