Ngày 24/10, kênh truyền hình CNN tiếng Thổ Nhĩ Kỳ đưa tin: giới chức Washington từ chối cấp thị thực cho một phái đoàn của Bộ Tư pháp Thổ Nhĩ Kỳ, khiến phái đoàn này không thể đến Mỹ để giải quyết cuộc khủng hoảng về thị thực giữa hai nước.

CNN cho biết, phái đoàn Bộ Tư pháp Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến đến Washington vào cuối tháng này. Tuy nhiên, động thái từ chối cấp thị thực cho phái đoàn này nhiều khả năng sẽ khiến mâu thuẫn giữa hai nước đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) thêm sâu sắc.

Cùng ngày, lãnh đạo nhiều doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ đã kêu gọi chính phủ hai nước nhanh chóng giải quyết cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa hai bên. Hội đồng Doanh nghiệp Mỹ – Thổ (TAIK) kêu gọi Washington và Ankara đối thoại để giải quyết mâu thuẫn, tránh làm tổn thương đến người dân cũng như nền kinh tế của mỗi nước.

Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ (Ảnh: PressTV)
Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ (Ảnh: PressTV)

Quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ trở nên căng thẳng kể từ khi xảy ra vụ đảo chính bất thành của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ hồi tháng 7 năm ngoái. Chính quyền Ankara cáo buộc giáo sĩ sống lưu vong tại Mỹ Fethullah Gulen là chủ mưu đằng sau vụ đảo chính. Đến nay, Mỹ vẫn từ chối dẫn độ vị giáo sĩ này về Thổ Nhĩ Kỳ.

Mối quan hệ một lần nữa “dậy sóng” sau khi các cơ quan an ninh Thổ Nhĩ Kỳ bắt giữ ông Metin Topuz, một công dân Thổ Nhĩ Kỳ, làm việc với tư cách là viên chức liên lạc của Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Istanbul.

Ankara đã ra lệnh bắt giữ ông như một phần trong chiến dịch đàn áp của Tổng thống Erdogan đối với những người ủng hộ Fethullah Gulen, người mà chính phủ Erdogan tin đứng đằng sau cuộc đảo chính vào năm ngoái.

Theo thông báo, ông Topuz bị cáo buộc là “cố gắng làm gián đoạn trật tự hiến pháp, gián điệp và cố gắng tiêu diệt chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ”, tờ Yemen Şafak của Thổ Nhĩ Kỳ đưa tin hôm 9/10.

Daily Sabah, một tờ báo của chính phủ, cho biết ông bị cáo buộc là “tạo điều kiện cho những người ủng hộ phong trào Gulen (Gulenists) trốn thoát khỏi Thổ Nhĩ Kỳ”.

Ngoài mối liên hệ với những người ủng hộ Gulen, Ankara tuyên bố ông Topuz cũng đã liên lạc với al-Qaeda, tổ chức chịu trách nhiệm cho một loạt vụ đánh bom tự sát tại cơ quan lãnh sự Anh, một chi nhánh của ngân hàng HSBC và hai giáo đường tại Thổ Nhĩ Kỳ. Một số công dân Đức cũng bị các quan chức nước này bắt giữ, theo BBC.

Các kênh truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ cũng cho biết hôm 9/10, các quan chức nước này đã triệu tập thêm một nhân viên lãnh sự của Mỹ. Tuy nhiên, đến nay, danh tính của người này vẫn chưa được xác định.

Giáo sĩ Fethullah Gulen, người được cho là chủ mưu đằng sau vụ đảo chính tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7/2016 (Ảnh: NBC News)
Giáo sĩ Fethullah Gulen, người được cho là chủ mưu đằng sau vụ đảo chính tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7/2016 (Ảnh: NBC News)

Các vụ bắt giữ chỉ là những dấu hiệu mới nhất của mối quan hệ ngoại giao ngày càng trở nên gay gắt giữa Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên NATO và Mỹ. Chủ nhật (8/10), Bộ Ngoại giao Mỹ đã thông báo ngừng tất cả các hoạt động cấp thị thực không nhập cư cho công dân Thổ Nhĩ Kỳ.

Thông báo của Đại sứ quán Mỹ tại Ankara nêu rõ: “Những sự kiện gần đây đã buộc Chính phủ Mỹ đánh giá lại cam kết của Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đối với an ninh của phái bộ và nhân viên ngoại giao Mỹ”. Ngay lập tức sau thông báo, tất cả các hoạt động, dịch vụ visa đã bị đình chỉ.

Trong một động thái “trả đũa”, Thổ Nhĩ Kỳ, thông qua Đại sứ quán nước này tại thủ đô Washington DC, Mỹ cũng đã phát đi thông báo tương tự nêu rõ quyết định trên sẽ được áp dụng đối với thị thực trong hộ chiếu, thị thực điện tử, thị thực được cấp tại biên giới cũng như các loại thị thực được cấp tại các trụ sở ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ tại Mỹ.

Thổ Nhĩ Kỳ, hiện đang là một thành viên NATO là đồng minh lâu năm của Mỹ. Chính vì vậy, mối quan hệ giữa hai nước đang trở nên rất “nhạy cảm”.

T.L