Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Ba (15/9) đã quyết định trừng phạt tập đoàn Trung Quốc Union Development Group (UDG) vì dự án xây khu du lịch ở Campuchia, cho rằng nó có khả năng được sử dụng cho mục đích quân sự.

Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc UDG “thâu tóm và phá dỡ đất của người Campuchia” để xây dựng Dara Sakor, một khu nghỉ mát ven biển rộng 36.000 ha, gồm tổ hợp sân gôn, sòng bạc, khu nghỉ dưỡng sang trọng, sân bay và bến cảng lớn có thể đón tàu du lịch.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, UDG đã cố tình đăng ký là một công ty Campuchia để xây dựng trên đất vườn quốc gia được bảo vệ. Bộ cho biết công ty đã “buộc người Campuchia rời khỏi đất đai của họ và tàn phá môi trường”.

UDG đã được chính quyền Campuchia cấp hợp đồng thuê đất 99 năm từ năm 2008.

“[Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa] đã sử dụng các dự án của UDG ở Campuchia để thúc đẩy tham vọng phát triển sức mạnh trên toàn cầu”, Bộ Tài chính Mỹ ra thông cáo cho biết.

Trang web của công ty mô tả dự án ở Campuchia là “dự án phát triển khu vực lớn nhất thuộc Sáng kiến ​​Vành đai Con đường do chính phủ Trung Quốc lãnh đạo” và là “dự án đầu tư vào bờ biển lớn nhất, không chỉ ở Đông Nam Á mà trên thế giới nói chung”.

Theo Bộ Tài chính, UDG đã làm việc với Kun Kim, một tướng Campuchia đã bị Mỹ trừng phạt hồi năm ngoái với cáo buộc tham nhũng. Với sự giúp đỡ của Kim và binh lính Campuchia, UDG đã “ngăn cản dân làng địa phương trồng lúa trên khu vực đất tranh chấp”.

Bộ cho biết công ty bị cáo buộc đốt nhà của dân làng và sử dụng cả lực lượng an ninh tư nhân và chính phủ để kiểm soát việc di chuyển của họ.

Một báo cáo viên của Liên Hợp Quốc về vấn đề nhân quyền ở Campuchia năm 2012 đã cáo buộc UDG di dời hơn một nghìn gia đình khỏi làng của họ vào thời điểm đó, đồng thời cho biết người dân địa phương nhìn nhận UDG là công ty “bóc lột và không muốn hợp tác”.

Báo cáo cho biết: “Các cộng đồng bị ảnh hưởng không được hỏi ý kiến ​​về dự án và các tác động tiềm tàng, nhưng đã chứng kiến việc đại diện công ty và các quan chức chính phủ đi khắp các xã của họ và đo đạc đất đai trước khi ký hợp đồng vào năm 2008”.

Năm ngoái, Tạp chí Phố Wall đưa tin Trung Quốc và Campuchia đã ký một thỏa thuận bí mật kéo dài 30 năm về việc sử dụng một căn cứ hải quân của Campuchia gần dự án Dara Sakor. Một phát ngôn viên của chính phủ Campuchia đã phản bác và gọi đó là “tin giả”.

Các chuyên gia của Viện Chính sách Xã hội Châu Á tuần trước công bố báo cáo cho biết sự hiện diện quân sự của Trung Quốc tại Dara Sakor có thể kết nối với các cơ sở quân sự khác của Trung Quốc ở Biển Đông để tạo ra một vành đai quân sự xung quanh vùng biển giàu tài nguyên này.

Báo cáo cho biết: “Ở mức tối thiểu, các cơ sở lưỡng dụng ở Campuchia có thể mở rộng khả năng trên không và trên biển của [Quân đội Giải phóng Nhân dân] để gây tổn hại cho quân đội Hoa Kỳ và các nước láng giềng”, báo cáo cho biết.

Động thái trừng phạt UDG của Bộ Tài chính Mỹ được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Trump gần đây công bố “diễn đàn chiến lược hợp tác” mới và mở rộng với khu vực sông Mekong, một khu vực bao gồm Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm 15/9 đã cảnh báo Campuchia và các nước láng giềng cần cảnh giác với Trung Quốc khi nước này “ngày càng đe dọa đến môi trường tự nhiên và quyền tự chủ kinh tế của sông Mekong”.

Theo SCMP
Hải Lam dịch và biên tập