Với cái tên COVID-19, dịch bệnh đang hoành hành khắp thế giới hiện nay bắt đầu từ năm 2019.

Ở Trung Quốc, cư dân mạng đã đồn đại nỗi sợ hãi của họ về năm 2019 là một năm “theo lời nguyền” vì cái năm này có số cuối là “9”.

Lịch sử đã nói với họ rằng, những sự kiện lớn đã xảy ra vào những năm như vậy, bao gồm ngày thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 1949, chiến tranh nổ ra giữa Trung Quốc và Việt Nam năm 1979, và trên tất cả, cuộc đàn áp tại quảng trường Thiên An Môn vào năm 1989.

Những môn đồ của thuyết “phùng cửu tất loạn” này bị thuyết phục hơn bao giờ hết rằng điềm gở là có thật.

Chủ tịch Tập Cận Bình đã cảnh báo các cán bộ của Đảng cộng sản Trung Quốc vào cuối tháng 1/2019 rằng, hãy chuẩn bị cho những sự cố không lường trước và có hậu quả tồi tệ được ví như “thiên nga đen”; hay rất hung hăng và khó kiểm soát như “tê giác xám” về những mối nguy hiểm khá rõ ràng nhưng lại thường bị ngó lơ xảy đến trong năm tới.

Ban đầu, cuộc chiến tranh thương mại Mỹ – Trung và các cuộc biểu tình ở Hồng Kông được cho là trở thành các sự kiện lớn của năm “9” này.

Nhưng sự tồi tệ lớn nhất đã không xuất hiện cho tới tận tháng 12.

COVID-19 là một con thiên nga đen đã đến Vũ Hán, nhân bản và sau đó bay tới khắp các vùng ở Trung Quốc. Cuối cùng, nó biến thành một con tê giác xám nặng nề dậm chân bước qua biên giới quốc gia đến các nơi khác trên thế giới.

Mãi đến đầu năm mới, Tập Cận Bình mới nhận thức được mức độ nghiêm trọng thực sự của nguy cơ do COVID-19 gây ra. Đến ngày 20/1, ông mới chỉ đạo chính phủ thực hiện các biện pháp ngăn chặn sự lây lan. Vào ngày 23/1, Vũ Hán, thành phố 11 triệu dân đã bị phong tỏa.

Nhưng tới lúc đó thì đã quá muộn. Có tới 5 triệu cư dân Vũ Hán đã rời khỏi thành phố để nghỉ Tết Nguyên đán. Phản ứng ban đầu nhằm khống chế thiên nga đen đã thất bại.

Công chúng đã nhận thức được căn bệnh bí ẩn từ rất sớm. Nhưng khi các báo cáo trong dân đang tìm đường để đến tay chính quyền trung ương, thì nó bị chính quyền nhắm mắt làm ngơ.

Tính đến đầu tuần này, Trung Quốc chính thức ghi nhận hơn 2.700 ca tử vong do virus corona mới. Phản ứng ban đầu bị trì hoãn, chỉ trong vài tuần, đã gây tai họa.

Tổ chức Y tế Thế giới đã tránh nêu rõ về vấn đề lớn này mà thay vào đó lại chọn cách ca ngợi các biện pháp sau đó của Bắc Kinh, như việc phong tỏa Vũ Hán.

Nhưng chính từ sự thất bại của Trung Quốc trong những bước đầu, Nhật Bản, Hàn Quốc và các quốc gia khác cần phải rút kinh nghiệm.

Con virus hung hăng đã bắt đầu phá vỡ lịch trình chính trị. Phiên họp thường niên của Đại hội đại biểu Nhân dân toàn quốc, Quốc hội Trung Quốc, hiện đã chính thức bị hoãn lại.

“Đây là một sự kiện có 5.000 người đến từ khắp đất nước tập trung tại Bắc Kinh”, một nguồn tin nói. “Để sự kiện diễn ra, số ca nhiễm mới, ít nhất tại Bắc Kinh, phải xuống không”, để tránh các kịch bản ác mộng rằng các lãnh đạo địa phương sẽ nhiễm bệnh ở Bắc Kinh và sau đó mang bệnh trở về.

Một quan chức khác đã nói về sự chậm trễ trong xử lý dịch bệnh đang làm chuyến công du nước ngoài của ông Tập đổ bể. “Điều đó thực sự đau đầu”, vị quan chức nói.

Các quan chức Trung Quốc và Nhật Bản đã đồng ý với nhau rằng ông Tập sẽ thăm Nhật Bản vào thời điểm “mùa hoa anh đào nở rộ”. Ông Tập cũng quan tâm đến việc tới thăm Hàn Quốc trong nửa đầu năm nay.

Vào ngày 2/3, ngày mà cuộc họp Quốc hội bị hoãn, Vũ Hán lại bị xáo trộn bởi một sự nhầm lẫn chưa từng thấy.

Vào khoảng 11 giờ 30 sáng, chính quyền Vũ Hán đã ban bố một thông báo cho người dân rằng lệnh phong tỏa thành phố có thể được dỡ bỏ một phần. Thông báo được cho là đã khôi phục lại các liên kết giao thông của Vũ Hán và cho phép những du khách có nguy cơ phơi nhiễm cuối cùng có thể đi về nhà. Mọi người rất vui mừng và chuẩn bị rời đi.

Nhưng khoảng 3 giờ chiều, nhà chức trách Vũ Hán rút lại thông báo, với lý do thông báo đó không có hiệu lực.

Người dân địa phương chẳng làm được gì nhiều ngoài việc trút sự thất vọng lên mạng xã hội, họ so sánh quyết định của chính quyền với một câu nói người xưa nhằm chế giễu các quan rằng “việc ban hành lệnh vào buổi sáng chỉ để thay đổi nó vào buổi tối”. Quyết định của chính quyền Vũ Hán ngày nay thậm chí còn chóng vánh hơn.

Những cư dân mạng cũng tự hỏi có chuyện gì xảy ra trong đảng. Tuy nhiên, những nghi ngờ của họ đã bị các cơ quan giám sát Internet xóa ngay lập tức.

Chính quyền Vũ Hán đã đưa ra một lý do kỳ quái cho việc “lật kèo”. Họ nói rằng cái thông báo đó được đưa ra bởi một “nhóm kiểm soát vận tải” của một cơ quan thành phố được thành lập để chống dịch và nhóm này chưa được “một-cấp trên-giấu tên” cho phép.

Liệu rằng một tổ chức bên lề như vậy ở Vũ Hán có khả năng “mở khóa” một thành phố đã “bị khóa” theo lệnh của ông Tập hay không?.

Ngay cả trong trường hợp khẩn cấp như ngày nay, kịch bản này cũng rất khó xảy ra, xét theo các quy tắc cứng rắn của đảng.

Việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa đã được rút lại vì nguy cơ lây lan vẫn còn.

Nếu mọi người bắt đầu vào và ra khỏi Vũ Hán, một số người chắc chắn sẽ tìm đường đến Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu và Thâm Quyến. Điều quan trọng đặc biệt là công tác ngăn ngừa lây nhiễm được tăng cường ở Bắc Kinh, nơi Quốc hội được tổ chức hàng năm.

Bên cạnh đó, virus corona cũng gây ra các vấn đề ngoại giao cho Trung Quốc.

Hiện tại, các quốc gia có nhiều ca nhiễm được thống kê nhất, thậm chí một số nước có các ca tử vong – là những quốc gia gần đây có mối quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc, bao gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Ý và Iran. Những nước này đã đón nhận những làn sóng khách du lịch đến từ Trung Quốc.

Nhưng nỗi sợ virus corona đang có tác động đáng kể đến cách các nhà lãnh đạo của những quốc gia này trong điều hành chính phủ của họ. Dư luận tại các nước này đang trở nên khắc nghiệt với Trung Quốc và các chính phủ của họ.

Điều này đã khiến cơn đau đầu của Trung Quốc trở thành một căn bệnh đau nửa đầu đáng báo động. 

Mùa đông ấm áp của Tokyo dường như cũng đang có âm mưu chống Trung Quốc. Những cây hoa anh đào ở thủ đô Tokyo dự báo chúng sẽ nở rộ toàn bộ các tán hoa vào ngày 20/3, sớm khoảng 10 ngày so với bình thường.

Bắc Kinh và Tokyo trước đó đã tính chuyện đầu tháng Tư ông Tập sẽ thăm Nhật Bản, nhưng tới lúc đó thì những cánh hoa anh đào đã rụng ngập đường phố.

Cũng như trường hợp Quốc hội Trung Quốc, chỉ khi không có virus ở Nhật Bản, hoặc ít nhất ở các ga tàu điện ngầm Tokyo, trong một thời gian nhất định – là điều kiện tiên quyết để Nhật Bản hoan nghênh ông Tập đến thăm.

Thời gian không còn nhiều.

Theo Katsuji Nakazawa / Nikkei Asian Reviews
Triệu Hằng dịch và biên tập