Ngày 5/3 là tròn 6 năm kể từ khi Tổng thống Venezuela Hugo Chavez qua đời (5/3/2013). Người kế nhiệm Nicolas Maduro tiếp nối những chính sách kinh tế, xã hội của ông và quốc gia một thời giàu có nhất Nam Mỹ giờ đây là quốc gia của siêu lạm phát và thiếu đói nghiêm trọng.

Ngày 10/1/2019, ông Maduro tuyên bố bắt đầu nhiệm kỳ thứ 2, bất chấp những chỉ trích về việc gian lận bầu cử và cấm đoán những đối thủ chủ chốt tham gia tranh cử trong cuộc bỏ phiếu hồi tháng 5/2018. Ông Maduro cương quyết không từ bỏ quyền lực, trấn áp các cuộc biểu tình trong nước bằng vũ lực, tuyên bố chỉ tổ chức lại bầu cử tổng thống vào năm 2025 – khi ông kết thúc nhiệm kỳ thứ 2. 

Hàng triệu người dân Venezuela không thể đợi đến năm 2025 với hy vọng có được một cuộc bầu cử tự do, dân chủ tại quê hương, khoảng 3 triệu người đã rời bỏ đất nước để tìm kiếm sự sống ởi những quốc gia láng giềng. Những người ở lại tiếp tục đối mặt với tình cảnh thiếu thốn trầm trọng lương thực, thuốc men và các nhu yếu phẩm khác, trong khi chính quyền Maduro dùng quân đội ngăn chặn viện trợ nhân đạo nước ngoài được chuyển vào Venezuela.

videoinfo__video3.dkn.tv||a35f0adf9__

Ad will display in 09 seconds

Nhà lãnh đạo phe đối lập – Chủ tịch Quốc hội kiêm Tổng thống lâm thời Juan Guaido là niềm hy vọng để khôi phục một “Venezuela tự do, dân chủ và thịnh vượng”, theo nhận định của Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro.

Dưới đây là diễn biến cuộc khủng hoảng Venezuela tính đến thứ Ba ngày 5/3/2019:

Nhà báo Manuel Rapalo của Al Jazeera cho biết Tổng thống lâm thời Juan Guaido đã không lãng phí thời gian kể từ khi trở về từ hành trình tới các nước Nam Mỹ. “Guaido đang gặp gỡ các nhân viên trong khu vực công”, Rapalo nói. Nhà báo này cho biết mục tiêu của ông Guaido là “giành được sự ủng hộ của họ”.

“[Một trong những] điểm chính mà ông ấy đang làm rõ với các nhân viên khu vực công … là đảm bảo rằng công việc của họ vẫn sẽ tồn tại khi có chính phủ chuyển tiếp”.

Tổng thống lâm thời Guaido sẽ gặp gỡ các công, nhân viên nhà nước và đại diện các đoàn thể tại Hiệp hội Kỹ sư (Colegio de Ingenieros), theo Al Jazeera.

“Chúng tôi sẽ gặp gỡ các nhân viên trong lĩnh vực công của chúng ta”, ông Guaido viết trên Twitter. “Chúng tôi sẽ thực hiện những bước đầu tiên để phục hồi bộ máy quan liêu của chúng ta và tiếp tục xây dựng năng lực bên trong và ngoài nước để cho phép chúng ta ngăn chặn sự chiếm đoạt, [thành lập] chính phủ chuyển tiếp và bầu cử tự do.”

Tổng thống lâm thời Juan Guaido cho biết kế hoạch “khôi phục bộ máy quan liêu” trên Twitter ngày 5/3/2019, thu hút 33.000 lượt thích (Ảnh chụp màn hình)

Trong khi đó, ông Maduro hôm thứ Ba tưởng nhớ người tiền nhiệm đã quá cố Hugo Chavez.

“Trung tá Chavez, sáu năm đã trôi qua [kể từ khi Người rời đi] và nỗi đau vẫn còn đó … Nhờ những lời dạy và tấm gương của Người, hôm nay chúng tôi tiếp tục cuộc đấu tranh lâu dài chống lại những kẻ thù đã cố gắng làm im lặng tiếng nói của Người rất nhiều lần. Người sống mãi mãi, trong mọi chiến thắng!”, ông Maduro viết trên mạng xã hội Twitter.

Ông Nicolas Maduro tưởng nhớ người tiền nhiệm quá cố Hugo Chavez ngày 5/3/2019 (Ảnh chụp màn hình)

Đồng minh của ông Maduro, Tổng thống Cuba Miguel Diaz-Canel hôm thứ Ba cũng dùng Twitter để gợi nhớ ông Chavez.

“Những người con của Cách mạng Bolivar hôm nay tỏ lòng thành kính tới ông ấy, đang chiến đấu một cách anh dũng”, ông Diaz-Canel viết trên tài khoản Twitter cá nhân. Cuba, Nga, Trung Quốc là ba đồng minh quan trọng nhất của chính quyền Nicolas Maduro.

Tổng thống Cuba Miguel Diaz-Canel tưởng nhớ cố Tổng thống Venezuela Hugo Chavez trên Twitter (Ảnh chụp màn hình)

Ông Hugo Chavez giữ chức tổng thống Venezuela từ năm 1999-2013. Sau khi thông qua Hiến pháp mới năm 1999, ông Chavez đã tập trung vào việc ban hành những cải cách xã hội như một phần của Cách mạng Bolivar.

Ông quốc hữu hóa các ngành công nghiệp chính, sử dụng doanh thu dầu cao kỷ lục của những năm 2000 để đưa đến những cải thiện tạm thời trong các lĩnh vực như nghèo đói, xóa mù chữ, bình đẳng thu nhập và chất lượng cuộc sống, diễn ra chủ yếu từ năm 2003 đến 2007.

Tình thế đã đảo ngược khi doanh thu từ dầu bắt đầu tụt dốc sau năm 2012. Các nhà phân tích lập luận rằng các chính sách của chính phủ Chavez không giải quyết bất bình đẳng về cấu trúc, và cuối cùng đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng kinh tế xã hội nghiêm trọng ở Venezuela.

videoinfo__video3.dkn.tv||3b4136de6__

Ad will display in 09 seconds

Ngày 2/6/2010, ông Chavez đã tuyên bố một “cuộc chiến kinh tế” do thiếu hụt hàng hóa ở Venezuela, bắt đầu cuộc khủng hoảng ở quốc gia này, theo El Universo. Vào cuối nhiệm kỳ Tổng thống Chavez vào đầu những năm 2010, các hành động kinh tế được thực hiện bởi chính phủ của ông trong thập kỷ trước như chi tiêu thâm hụt và kiểm soát giá cho thấy không bền vững, nền kinh tế Venezuela tiếp tục lún sâu trong nghèo đói, lạm phát và thiếu thốn nặng nề. Theo Reuters, tỷ lệ giết người của đất nước cũng gia tăng kỷ lục, trong khi tình trạng tham nhũng tiếp tục trầm trọng ở lực lượng cảnh sát và chính phủ.

Dưới thời Tổng thống Maduro, Venezuela lâm vào tình trạng siêu lạm phát (dòng màu vàng), trong khi doanh thu từ dầu mỏ (cột màu đen) sụt giảm nghiêm trọng (Ảnh: Visualcapitalist)

Kế thừa di sản của ông Chavez, Tổng thống Nicolas Maduro bắt đầu nhiệm kỳ sáu năm từ năm 2013, đưa đất nước chìm sâu vào khủng hoảng kinh tế và siêu lạm phát. Giải pháp cho vấn đề lạm phát của ông Maduro chỉ đơn giản là “chặt bớt những số 0” – đã không giúp cải thiện tình hình. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo lạm phát nước này có thể lên đến 10 triệu phần trăm trong năm 2019.

Venezuela
Hàng ngàn người Venezuela xuống đường yêu cầu Tổng thống Nicolas Maduro từ bỏ quyền lực hôm thứ Bảy 2/2/2019 (Ảnh: Bloomberg)

Đại Kỷ Nguyên News

videoinfo__video3.dkn.tv||59059680a__

Ad will display in 09 seconds