Nicolas Maduro, vị tổng thống cương quyết không từ chức, đã yêu cầu toàn bộ nội các của ông phải từ chức. Đây được cho là một động thái nhằm củng cố quyền lực của nhà lãnh đạo bị coi là “chiếm đoạt quyền lực”, bất chấp thể diện ở trong nước hay trên trường quốc tế.

Venezuela, quốc gia từng thịnh vượng nhất Nam Mỹ đã trở nên nghèo đói nhanh chóng trong nhiệm kỳ đầu tiên dài 6 năm của Tổng thống Nicolas Maduro, từ năm 2013 đến năm 2019.

videoinfo__video3.dkn.tv||f079ce86c__

Người dân biểu tình phản đối các chính sách của ông Maduro từ năm 2014, nhưng bị trấn áp bằng vũ lực.

Năm 2015, Quốc hội mới được thành lập do phe đối lập chiếm đa số và bắt đầu làn sóng kêu gọi ông Maduro từ chức vào năm 2016.

Đáp lại, ông Maduro kêu gọi viết lại Hiến pháp, thành lập Quốc hội lập hiến Venezuela năm 2017, trong đó đa số là những người ủng hộ ông, bất chấp sự chỉ trích từ cộng đồng quốc tế. Kể từ đó, Venezuela tồn tại 2 cơ quan lập pháp, một là Quốc hội do dân bầu, được phe đối lập chiếm đa số, hai là Quốc hội lập hiến do ông Maduro thành lập.

videoinfo__video3.dkn.tv||3b4136de6__

Tháng 12/2017, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền khẳng định Venezuela đã rơi vào chế độ độc tài dưới sự cầm quyền của Tổng thống Maduro.

Tháng 5/2018, ông Maduro kêu gọi bầu cử sớm, trong khi các lãnh đạo đối lập bị bỏ tù, bị cấm tham gia tranh cử, hoặc đang ở nước ngoài, và không cho phép bất kỳ sự giám sát nào của cộng đồng quốc tế đối với cuộc bỏ phiếu. Hội đồng Atlantic ghi nhận chính quyền Maduro đã sử dụng “chiến thuật hăm dọa”, gợi ý rằng cử tri có thể mất việc làm hoặc phúc lợi xã hội nếu họ không bỏ phiếu cho ông Maduro. Cùng tháng, ông Maduro tuyên bố trúng cử trong cuộc bầu cử bị nhiều nước chỉ trích là gian lận.

Ngày 10/1/2019, ông Maduro tuyên bố nhậm chức nhiệm kỳ thứ 2 trong sự quay lưng của nhiều quốc gia. Peru, Paraguay thậm chí đã triệu hồi nhân viên ngoại giao về nước để phản đối nhiệm kỳ “bất hợp pháp” của ông Maduro. Ngày 15/1, Thủ tướng Canada Justin Trudeau gọi ông Maduro là “kẻ độc tài bất hợp pháp“, theo báo Canada Globle and Mail.

Venezuela
Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro chạm vào một thỏi vàng khi ông nói trong cuộc họp với các bộ trưởng chịu trách nhiệm về lĩnh vực kinh tế tại Cung điện Miraflores ở Caracas, Venezuela ngày 22/3/2018. (Ảnh: REUTERS)

Sau đó, Quốc hội do dân bầu của Venezuela đã ra nghị quyết tuyên bố bác bỏ tính hợp pháp của nhiệm kỳ 2 Maduro, gọi nhà lãnh đạo cánh tả là kẻ “chiếm đoạt”.

Ngày 23/1/2019, Chủ tịch Quốc hội Venezuela Juan Guaido tuyên bố làm tổng thống lâm thời cho đến khi tổ chức một cuộc bầu cử tự do, dân chủ. Ông Guaido nói rằng điều này là hợp Hiến pháp, vì Hiến pháp quy định Chủ tịch Quốc hội có quyền làm tổng thống lâm thời khi không có tổng thống.

Chủ tịch Quốc hội kiêm Tổng thống lâm thời Juan Guaido của Venezuela phát biểu tại một cuộc mít tinh với những người ủng hộ tại Plaza Bolivar of Chacao, ngày 25/1/2019. Bên cạnh ông là người vợ của ông, nữ nhà báo Fabiana Rosales. (Ảnh: Getty)

Ông Maduro không chấp nhận từ chức, tuyên bố chỉ tổ chức bầu cử tổng thống vào năm 2025, khi ông kết thúc nhiệm kỳ thứ 2. Hàng triệu người không thể chờ đợi đến năm 2025 với mơ ước mong manh về một cuộc bầu cử tự do dưới sự giám sát của ông Maduro. Liên Hợp Quốc dự đoán số người rời khỏi Venezuela sẽ lên tới 5,3 triệu người vào cuối năm 2019.

Tổng thống lâm thời Juan Guaido đang đi vòng quanh đất nước để gặp gỡ người dân, sau đó sẽ tới dinh tổng thống để “đòi lại những gì thuộc về nhân dân Venezuela”. Trong khi đó, ông Maduro lại tiến hành một động thái cho thấy “bám trụ quyền lực” vẫn là quyết sách hàng đầu của ông.

Dưới đây là diễn biến cuộc khủng hoảng Venezuela tính đến Chủ nhật ngày 17/3/2019:

Ông Maduro yêu cầu tất cả các bộ trưởng trong nội các của ông phải nộp đơn từ chức, một dấu hiệu cho thấy nhà lãnh đạo cố thủ muốn thay thế các quan chức này bằng những người thân cận nhất với ông, theo Bloomberg.

Phó Tổng thống Delcy Rodriguez viết trên Twitter: “Tổng thống Nicolas Maduro đã yêu cầu toàn bộ Nội các điều hành phải nộp đơn từ chức vì mục đích cải tổ sâu rộng các phương pháp và hoạt động của chính quyền Bolivar, nhằm bảo vệ Tổ quốc Bolivar và [cố Tổng thống] Chavez khỏi bất kỳ mối đe dọa nào”. Tài khoản của ông Maduro đã đăng lại thông báo này.

Theo Reuters, ông Maduro đã nhiều lần thay đổi các thành viên Nội các kể từ khi nhậm chức vào năm 2013, với các thành viên của quân đội vươn lên các chức vụ đứng đầu các bộ dầu khí, nội vụ và điện lực.

Tình trạng quân đội điều hành sản xuất điện, trong khi nhân tài không được trọng dụng, cộng với cuộc khủng hoảng trong nước, đã khiến nhiều nhân viên có trình độ trong ngành năng lượng đã rời bỏ Venezuela. Vụ mất điện quy mô lớn gần đây tại quốc gia này được cho là hệ quả của nhiều năm thiếu đầu tư bảo trì và chảy máu chất xám – nhân tài ra đi không hẹn ngày về.

Chính quyền Maduro thường đổ lỗi cho Mỹ về các vấn đề trong nước để phản bác những chỉ trích về tình trạng quản lý yếu kém của các nhà cầm quyền, và vụ cúp điện quy mô lớn này cũng không ngoại lệ. Ông Maduro đổ lỗi cho Mỹ tấn công mạng làm tê liệt hệ thống điện của nước này. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích rằng hệ thống điện của Venezuela không được cải tiến từ những năm 1990 và không có kết nối công nghệ cao để có thể thực hiện tấn công mạng.

Chủ tịch Quốc hội kiêm Tổng thống lâm thời Venezuela Juan Guaido (bên trái) và Tổng thống Nicolas Maduro (Ảnh: AFP/Venezuela Aldia)

Bộ Ngoại giao Đức hôm Chủ nhật cho biết một nhà báo tự do của nước này đã được thả tự do ở Venezuela, sau khi bị chính quyền Maduro bỏ tù vài tháng vì nghi ngờ làm gián điệp, theo Al Jazeera.

Một tòa án ở Venezuela đã ra lệnh thả nhà báo Billy Six có điều kiện vào thứ Sáu (15/3). Theo điều kiện này, cứ 15 ngày, ông Six phải báo cáo lên tòa án và không được nói chuyện với giới truyền thông.

Đại Kỷ Nguyên News

videoinfo__video3.dkn.tv||59059680a__