Reuters đưa tin, hôm thứ Hai (19/4), Liên minh châu Âu đã quyết định tăng cường ảnh hưởng ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trong mọi lĩnh vực từ an ninh đến y tế để bảo vệ lợi ích của mình và chống lại sức mạnh đang trỗi dậy của Trung Quốc, mặc dù khối này khẳng định rằng chiến lược của họ không chống lại Bắc Kinh.

Dẫn đầu là Pháp, Đức và Hà Lan, đây là những nước đầu tiên đặt ra những cách thức để làm sâu sắc hơn quan hệ của họ với các quốc gia như là Ấn Độ, Nhật Bản và Australia.

Giới quan sát cho rằng, liên minh gồm 27 thành viên đang muốn sử dụng một kế hoạch để cho Bắc Kinh thấy rằng họ đang chống lại sự lây lan của chủ nghĩa độc tài.

Các thành viên của khối “cho rằng EU cần củng cố trọng tâm chiến lược, sự hiện diện và các hành động của mình ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương… dựa trên việc thúc đẩy dân chủ, pháp quyền, nhân quyền và luật pháp quốc tế”, Ngoại trưởng EU cho biết trong một tuyên bố. Đồng thời, các nhà ngoại giao châu Âu tuyên bố rằng kế hoạch này không phải là “chống – Trung”.

Một tài liệu 10 trang sẽ được đưa ra theo sau một chiến lược chi tiết hơn vào tháng 9, các bộ trưởng ngoại giao đã đồng ý tại một cuộc họp video, nói rằng họ sẽ tìm cách làm việc với “Các đối tác cùng chí hướng” để duy trì các quyền cơ bản ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Kế hoạch này có thể có nghĩa là một hồ sơ ngoại giao EU mức độ cao hơn về các vấn đề Ấn Độ – Thái Bình Dương, nhiều nhân sự cũng như nhiều đầu tư của EU hơn trong khu vực và có thể là sự hiện diện an ninh lớn hơn như điều tàu qua Biển Đông hoặc đưa người châu Âu vào các cuộc tuần tra của Úc, mặc dù tất cả các chi tiết của kế hoạch vẫn chưa được thống nhất.

Mặc dù không đề cập chi tiết đến Trung Quốc, nhưng ngôn ngữ trong tuyên bố của EU là tín hiệu ủng hộ chính quyền Mỹ trong cách tiếp cận với Trung Quốc, trong bối cảnh lo ngại rằng Bắc Kinh đang theo đuổi hiện đại hóa công nghệ và quân sự, những điều này đe dọa phương Tây và các đối tác thương mại của họ ở châu Á.

Các nhà ngoại giao EU cho biết các nước Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương muốn EU tích cực hơn trong khu vực để giữ cho thương mại cởi mở và đảm bảo rằng họ không đứng trước sự lựa chọn giữa Bắc Kinh và Washington, khi quan hệ của hai bên này đang chuyển hướng sang đối đầu.

Tuyên bố của EU, theo sau kế hoạch tương tự của cựu thành viên EU là Anh, được đưa ra sau khi châu Âu tỏ thái độ cứng rắn chống lại Trung Quốc về cuộc đàn áp an ninh ở Hồng Kông, cách đối xử với người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ và đại dịch Covid-19, lần đầu tiên nhắm thẳng vào Trung Quốc.

“Khối EU sẽ phát triển hơn nữa quan hệ đối tác và tăng cường hiệp đồng với các đối tác chung và các tổ chức có liên quan trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng”, tuyên bố của EU cho biết.

“Điều này sẽ bao gồm việc ứng phó với các thách thức đối với an ninh quốc tế, bao gồm cả an ninh hàng hải”.

Hiện vẫn chưa rõ EU sẵn sàng tiếp tục đảm bảo an ninh đến đâu. Tuy nhiên, khối này đang đói nguồn thương mại mới và nhận thấy Ấn Độ – Thái Bình Dương là nơi có tiềm năng.

Khối cũng liệt kê cam kết tìm kiếm các thỏa thuận thương mại tự do với Australia, Indonesia và New Zealand. Ngoại trưởng Đức Heiko Maas đã cảnh báo về việc EU sẽ bỏ lỡ, sau khi Trung Quốc và các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương khác ký kết thỏa thuận thương mại tự do lớn nhất thế giới từ năm 2022.

Văn kiện của EU cũng cho biết khối này muốn ký một hiệp ước đầu tư với Trung Quốc mà cả hai bên đã đồng ý về nguyên tắc vào cuối năm 2020.