Thượng nghị sĩ John McCain, người dành hơn 30 năm cuộc đời gắn bó với chính trường, đã đóng góp công sức và nỗ lực rất lớn để hàn gắn mối quan hệ Việt – Mỹ.

 

John McCain - 'Người khổng lồ' góp công lớn bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ

John McCain - 'Người khổng lồ' góp công lớn bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ
Thượng nghị sĩ John McCain sinh ngày 29/8/1936 tại căn cứ quân sự Coco Solo, vùng Kênh đào Panama. Gia đình ông có truyền thống binh nghiệp, với ông nội và cha đều là đô đốc hải quân. John McCain là người đầy cá tính, ưa mạo hiểm. Trong bức ảnh chụp vào khoảng những năm 1940, ông McCain ngồi giữa ông và cha.
John McCain - 'Người khổng lồ' góp công lớn bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ
Năm 1958, John McCain tốt nghiệp Học viện Hải quân Mỹ tại Annapolis. Ông tham gia vào cuộc chiến ở Việt Nam trong những năm 1960. Bức ảnh trên là hình của John McCain và tổ bay chụp năm 1965.
John McCain - 'Người khổng lồ' góp công lớn bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ
Ngày 26/10/1967, máy bay Mỹ bị bắn hạ ở Hà Nội. McCain (giữa) bị bắt trên hồ Trúc Bạch.
John McCain - 'Người khổng lồ' góp công lớn bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ
Sau khi Hiệp định Paris được ký kết, ông John McCain cùng 107 tù binh Mỹ khác được Việt Nam trao trả tự do vào ngày 14/3/1973. Bức ảnh chụp vào tháng 5/1973 khi Đại tá John McCain trở về Mỹ và gặp gỡ, bắt tay Tổng thống Richard Nixon.
John McCain - 'Người khổng lồ' góp công lớn bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ
Năm 1982, ông McCain rút khỏi lực lượng hải quân và trở thành hạ nghị sĩ. Năm 1985, kênh truyền hình CBS làm một bộ phim đặc biệt về chiến tranh Việt Nam với sự xuất hiện của John McCain. Ông rất vui vẻ trò chuyện với người dân Hà Nội. Sau này, McCain cho biết ông đã quay lại Việt Nam nhiều lần trong những chuyến đi dành cho cựu tù binh chiến tranh và các chương trình tìm kiếm quân nhân mất tích.
John McCain - 'Người khổng lồ' góp công lớn bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ
Ngày 17/10/1990, John McCain (trái) gặp gỡ Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam khi đó là Nguyễn Cơ Thạch ở Washington (Mỹ).
John McCain - 'Người khổng lồ' góp công lớn bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ
Dù từng là một tù binh bị giam giữ ở Việt Nam, ông McCain đã nỗ lực không ngừng, thúc đẩy hòa giải trong quan hệ hai nước. Đối với nhiều người dân Việt Nam, John McCain thực sự là một người bạn tốt, một người xây dựng hòa bình. Nhà sử học Dương Trung Quốc chia sẻ: “Có một nghịch lý trong quan hệ Việt – Mỹ, đó là những người từng tham chiến lại trở thành nhà tiên phong trong hàn gắn quan hệ. Ở vị trí của mình, ông ấy đã đóng góp to lớn để thúc đẩy sự hòa giải giữa hai đất nước”.
John McCain - 'Người khổng lồ' góp công lớn bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ
Trong những năm đầu thập niên 90, McCain đã cố gắng tranh thủ sự hậu thuẫn của thượng nghị sĩ John F. Kerry và Tổng thống Bill Clinton để đẩy nhanh tiến trình hàn gắn quan hệ Mỹ – Việt. Kết quả là, ngày 11/7/1995, Tổng thống Mỹ Bill Clinton và Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt tuyên bố bình thường hóa quan hệ ngoại giao 2 nước. Theo ông McCain, Việt Nam sẽ trở thành một đối tác an ninh mạnh mẽ của Mỹ, nhất là khi Washington đang nỗ lực vì hòa bình, an ninh, tuân thủ pháp luật quốc tế ở châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có Biển Đông.
John McCain - 'Người khổng lồ' góp công lớn bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ
Tháng 7/2017, ông bị chẩn đoán mắc ung thư não.Ngày 24/8, gia đình Thượng nghị sĩ cho biết, ông John McCain quyết định ngưng điều trị bệnh sau hơn 1 năm chống chọi. Dù phải trải qua thời gian chữa trị khó khăn, ông McCain vẫn luôn đấu tranh để bảo vệ hòa bình, ổn định, trật tự theo pháp luật ở châu Á – Thái Bình Dương.

Bạch Dương