Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết các dự án do Bắc Kinh dẫn đầu dưới “Sáng kiến Vành đai và con Đường” là một phần của nguyên nhân gây ra các vấn đề kinh tế trong khu vực, SCMP đưa tin.

Các quốc gia ở khu vực phía Tây Balkan đang đối mặt với rủi ro nợ tăng, và các dự án phát triển cơ sở hạ tầng do Trung Quốc dẫn đầu là một phần nguồn cơn, IMF đã cảnh báo trong tuần này.

Ví dụ, theo một báo cáo của IMF công bố hôm thứ Hai (21/5), Montenegro mặc dù có một nền kinh tế tương đối mạnh nhưng đang bị áp lực nợ ngày càng tăng.

Tài liệu viện dẫn dự án đường cao tốc Bar-Boljare. Đây là một dự án do Bắc Kinh tài trợ, được xây dựng dưới sự bảo trợ của Sáng kiến Vành đai và con Đường, nhằm nối bờ biển của Montenegro với nước láng giềng Serbia.

Theo báo cáo, việc phát triển con đường đã góp phần vào tăng trưởng kinh tế của đất, nhưng cũng tạo ra mức nợ công cao trong khu vực.

Giai đoạn đầu tiên của kế hoạch này được tài trợ với các khoản vay từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc từ năm 2015 đến năm 2017, có vai trò quan trọng trong việc tăng nợ lên mức cao và chi phí gần 1/4 tổng sản phẩm quốc nội, báo cáo cho biết.

Trong một nỗ lực để trả các khoản vay, chính phủ Montenegro cuối năm 2017 đã cắt giảm chi tiêu phúc lợi công cộng, cắt giảm tiền lương cho nhân viên chính phủ và đề xuất tăng thuế đối với thuốc lá, than và rượu có cồn.

Báo cáo cho rằng nếu không có dự án đường cao tốc, việc điều chỉnh tài chính sẽ không cần thiết và nợ của đất nước sẽ “giảm xuống 59% GDP vào năm 2019 thay vì tăng lên 78%”.

IMF hiện nay coi Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc là “một chủ nợ mới quan trọng” của Montenegro.

Đường cao tốc Bar-Boljare là một trong hàng chục dự án đang được phát triển theo Sáng kiến Vành đai và con Đường của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình để thúc đẩy các liên kết cơ sở hạ tầng thương mại và liên lục địa.

Sáng kiến này đã làm dấy lên mối quan ngại ở châu Âu về vấn đề nợ nần, và lo ngại Trung Quốc đang sử dụng ảnh hưởng tài chính khổng lồ của mình để chia cắt Liên minh châu Âu (EU).

Hôm thứ Năm tuần trước (17/5), Thủ tướng Đức Angela Merkel và các lãnh đạo EU đã gặp lãnh đạo của 6 quốc gia phía Tây Balkan ở Sofia.

Trong các cuộc thảo luận, bà Merkel đã công nhận những nỗ lực của các nước để làm việc với tư cách thành viên EU, nhưng từ chối cam kết với mục tiêu tham vọng của Chủ tịch Ủy ban EU Jean-Claude Juncker vào năm 2025.

Bà Merkel dự kiến sẽ nêu vấn đề “Sáng kiến Vành đai và con Đường” trong chuyến thăm Trung Quốc kéo dài 2 ngày, bắt đầu từ thứ Năm.

Trong chuyến đi đến Balkan vào tháng 2, nhà lãnh đạo Đức cảnh báo về ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực, nói rằng trong khi bà hoan nghênh đầu tư của Bắc Kinh, bà cũng đặt câu hỏi liệu nó có liên quan đến chương trình nghị sự chính trị hay không.

Trong khi đó, một báo cáo giám sát của IMF về Albania được công bố hôm thứ Ba (22/5) đã kêu gọi cả nước nỗ lực gấp đôi để giảm nợ công tăng cao.

Trong khi Bắc Kinh có sự tham gia hạn chế vào tài chính công của Albania, Tập đoàn Everbright của Trung Quốc sở hữu Sân bay Quốc tế Tirana, trong khi các công ty Trung Quốc khác nắm giữ cổ phần trong các mỏ dầu của quốc gia này.

Trung Quốc và Albania đã đồng ý mở rộng hợp tác, và trong chuyến thăm đất nước châu Âu này vào năm ngoái, các quan chức Bắc Kinh đã khuyến khích Tirana nhanh chóng ký biên bản ghi nhớ về kế hoạch Vành đai và con Đường.

Trong chuyến thăm Trung Quốc tháng trước, Giám đốc IMF Christine Lagarde đã nhấn mạnh các vấn đề nợ gây ra bởi kế hoạch Vành đai và con Đường, và nói rằng nên “đi du lịch chỉ khi thấy cần thiết”.

Bà cũng đã công bố sự ra mắt của Trung tâm Phát triển Năng lực Trung Quốc-IMF, nhằm hỗ trợ xây dựng thể chế, hoạch định chính sách và đào tạo tài chính vĩ mô cho các quốc gia, bao gồm Trung Quốc, dọc theo tuyến Vành đai và con Đường.

Thanh Hiền