Nguy cơ chiến tranh đang gia tăng nhanh chóng và Trung Quốc có thể tìm cách đẩy căng thẳng lên cao hơn nữa, theo bình luận trên Nikkei Asia ngày 25/9.

Đô đốc James Stavridis là Tư lệnh Đồng minh Tối cao thứ 16 của NATO và là Hiệu trưởng thứ 12 của Trường Luật và Ngoại giao Fletcher tại Đại học Tufts. Ông đã dành phần lớn sự nghiệp hoạt động của mình ở Thái Bình Dương, bao gồm nhiều nhiệm vụ chỉ huy.

Trong năm bầu cử sôi động của Hoa Kỳ này, quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington đang ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ. Một điểm nhấp nháy đang ngày càng gia tăng nguy hiểm là Đài Loan.

“Hãy loại bỏ mọi ảo tưởng và chuẩn bị chiến đấu”, phát ngôn viên của Bộ Tư lệnh quân đội Trung Quốc cho biết sau khi Trung Quốc cuối tuần trước cho máy bay chiến đấu bay qua đường trung tuyến ngăn cách hai đối thủ được vũ trang cao.

Điều này được đính kèm với một đoạn video cho thấy các máy bay ném bom tầm xa của Trung Quốc đang thực hiện một cuộc chạy thử nghiệm trên một đường băng mô phỏng đường băng đặt tại Căn cứ Không quân Anderson của Hoa Kỳ ở Guam.

Rõ ràng là nguy cơ chiến tranh đang gia tăng nhanh chóng và Trung Quốc có thể đang cố gắng gợi một sự cố để đẩy căng thẳng lên cao hơn nữa. Vì vậy, liệu Mỹ có thực sự đang cân nhắc chính thức công nhận Đài Loan hay không? Và nếu chính quyền Trump cố gắng làm như vậy, thì kết cục sẽ là gì?

Chắc chắn mối quan hệ giữa Washington và Đài Bắc đang ngày càng thắt chặt hơn, sau chuyến thăm ngoại giao cấp cao lần thứ hai của một quan chức Hoa Kỳ tới Đài Loan, sự leo thang căng thẳng ngày một lên cao.

Tuần trước nữa, Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Keith Krach đã tham dự lễ tang của Lee Teng-hui, cựu tổng thống được bầu một cách dân chủ đầu tiên của Đài Loan, và tham gia một số cuộc họp cấp cao của chính phủ Đài Loan. Chuyến thăm của Thứ trưởng nối tiếp chuyến thăm Đài Loan vào tháng trước của Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ Alex Azar. Trung Quốc đã đáp lại cả hai chuyến thăm bằng 19 lần xâm phạm không phận bằng máy bay chiến đấu riêng biệt, buộc Đài Loan phải điều chiến cơ của riêng mình, và đặt hệ thống phòng không của họ trong tình trạng báo động cao.

Sau khi Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn cảnh báo rằng “Trung Cộng phải kiềm chế bản thân và không được kích động”, cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), tờ Thời báo Hoàn Cầu, đã đăng tweet đáp trả rằng Đài Loan đang “đùa với lửa”.

Các bình luận từ Washington ngày càng trở nên dứt khoát. Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương David Stilwell cáo buộc Trung Quốc là “kẻ bắt nạt vô luật pháp”, đồng thời nói thêm rằng mối quan hệ Mỹ-Đài “không phải là một tập hợp con trong quan hệ của chúng tôi với Trung Quốc”.

Trong khi đó, Washington đang xem xét một gói mới gồm 7 hệ thống phòng thủ tiên tiến cho Đài Loan, bao gồm máy bay không người lái MQ-9B Reaper, tên lửa chống hạm và các hệ thống phòng không trên mặt đất tiên tiến hơn. Điều này còn chưa kể đến doanh số bán máy bay chiến đấu F-16, xe tăng M1A2T Abrams, tên lửa phòng không di động Stinger và ngư lôi MK-48 tiên tiến của chính quyền Trump trước đây.

Và với cuộc bầu cử sắp tới của Mỹ có khả năng làm gia tăng bất đồng giữa Trung Quốc và Mỹ – đặc biệt là khi cuộc cạnh tranh ảnh hưởng và quyền lực ở các thị trường mới nổi của châu Phi cận Sahara và châu Mỹ Latinh tiếp tục – dù bất kỳ ai giành chiến thắng vào tháng 11, đều có sự cám dỗ để tiến gần hơn đến Đài Loan, và thậm chí xem xét chính thức công nhận Đài Bắc.

Điều này sẽ có tác động bùng nổ đến mối quan hệ Mỹ-Trung và có thể kích hoạt một cuộc xâm lược toàn diện của Trung Quốc đối với hòn đảo. Các sự kiện sau đó có thể dễ dàng vượt quá tầm kiểm soát, dẫn đến phản ứng quân sự của Mỹ trước bất kỳ hành động tấn công nào của Trung Quốc vào Đài Loan.

Hãy xem những hành động khác của Mỹ có thể khiến Bắc Kinh đứng ngồi không yên, bao gồm các chuyến thăm chính thức cấp cao mới tới Đài Loan; việc chuyển các máy bay chiến đấu tiên tiến hơn tới căn cứ Guam; các biện pháp trừng phạt khác của Mỹ can thiệp vào quyền truy cập vi mạch của Trung Quốc; hoặc bổ sung các biện pháp trừng phạt nhằm vào các cá nhân thành viên của ĐCSTQ và gia đình của họ. Tổng hợp lại, những hành động như vậy có thể thuyết phục ông Tập rằng đã đến lúc cần phải có nhiều hành động quân sự xuyên eo biển hơn. Đặc biệt nếu có một giai đoạn chuyển tiếp ở Mỹ khiến họ có thể xao lãng hơn sau cuộc bầu cử tháng 11.

Ngoài kiểu máy bay chiến đấu xuyên eo biển được thấy vào cuối tuần trước, các hành động quân sự khác có thể giống như một cuộc tập trận quan trọng của quân đội Trung Quốc ở vùng biển xung quanh Đài Loan; các cuộc tấn công mạng nhằm vào các mạng xã hội quan trọng của Đài Loan; sự xuất hiện ở Đài Loan các nhân vật ẩn mình, với cái gọi là “những quý ông lịch lãm” trong đồng phục không có nhãn hiệu hoặc quần áo dân sự di chuyển để gieo rắc hỗn loạn; hoạt động của tàu ngầm gia tăng ở vùng biển ven biển ngoài khơi Đài Loan; và các cuộc tấn công quân sự gần các quần đảo Kim Môn, Mã Tổ và Bành Hồ.

Lực lượng bảo vệ bờ biển và hạm đội đánh cá của Trung Quốc cũng có thể là một nhân tố tấn công trong vùng biển xung quanh hòn đảo, tiến hành giám sát và tấn công chiến tranh điện tử, tất cả đều sẽ đi kèm một chiến dịch hùng hậu về ngoại giao và lan truyền tin giả.

Thế giới sẽ phản ứng như thế nào? Có khả năng sẽ có sự kết hợp giữa hỗ trợ các hoạt động tình báo; phản đối ngoại giao tại Liên Hợp Quốc; một chiến dịch gây ảnh hưởng trên toàn thế giới để lên án sự xâm lược của Trung Quốc; trừng phạt kinh tế đối với hàng hóa Trung Quốc; hỗ trợ quân sự hoàn toàn của Hoa Kỳ cho Đài Loan; Các vụ phản kích và phòng thủ trên không của Mỹ từ đảo Guam hoặc thậm chí từ các căn cứ của Đài Loan. Sự can thiệp của hải quân và triển khai quân trên bộ sẽ khó có khả năng dẫn đến cuộc chiến quyền lực lớn, điều mà cả hai bên đều cố gắng tránh.